Translate

fb

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ζακ Μπρελ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ζακ Μπρελ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Δευτέρα 9 Οκτωβρίου 2023

Ζακ Μπρελ: "θέλω να τραγουδάτε, όταν στον τάφο θα με ρίξουν..."

 

Ο τάφος του Ζακ Μπρελ στην Γαλλική Πολυνησία



Υπήρξε ένας από τους κορυφαίους τραγουδοποιούς της εποχής του...

Ακόμα παθιάζομαι όταν ακούω τη φωνή του, η καρδιά μου χτυπά άρρυθμα και δυνατά...Και η άγουρη νιότη μου ταυτίζεται με το γλυκό ηχόχρωμα αυτού του τροβαδούρου, της τρυφερότητας, της ευαισθησίας, του ρομαντισμού...

Ο Ζακ Μπρελ υπήρξε ένας ευγενής chansonnier, ένας βασικός εκπρόσωπος του γαλλικού μεταπολεμικού τραγουδιού, που η φήμη του ξεπέρασε τα όρια της χώρας του. Μελοποίησε στίχους, άλλοτε ποτισμένους με έντονο λυρισμό κι άλλοτε με δόσεις ειρωνείας ή σαρκασμού. Η μουσική του ερμηνεία χαρακτηριζόταν από θεατρικότητα, που συνδυαστικά με την ποιητικότητα των στίχων που υμνούσαν αξίες και ιδανικά παράλληλα με τη διάθεση καυστικότητας και κριτικής, τού χάρισαν θριαμβευτική πορεία και μια θέση ξεχωριστή στο παγκόσμιο πεντάγραμμο.


Πώς να ξεχάσω το λατρεμένο καλλιτέχνη, τον συνυφασμένο με την εφηβεία μου και τα μαθήματα γαλλικών, που μπήκε αμέσως στην ψυχή μου με το τρυφερό, ευαίσθητο ερμηνευτικό στυλ του και την ανεπανάληπτη γοητεία του...Η συγκίνηση που μου προκαλούσε τότε το άκουσμα είναι ίδια και τώρα, κάθε φορά που ακούω δημιουργίες του.

Ήταν 49 χρονών όταν ο Ζακ Μπρελ άφησε την τελευταία του πνοή. Το ημερολόγιο έγραφε 9 Οκτωβρίου 1978.
Είναι θαμμένος στο κοιμητήριο Calvary στο Χίβα-Όα, των νήσων Mαρκέζας, στη Γαλλική Πολυνησία. Μια λιτή λίθινη πλάκα ορθώνεται στον τάφο του μ' ένα ανάγλυφο πορτρέτο του με τη γαλλίδα ηθοποιό και τραγουδίστρια σύντροφό του, Μάντλι Μπάμι.

Ο Βέλγος καλλιτέχνης είχε πρωτοέρθει στα νησιά του Ειρηνικού το 1975 όταν έκανε με ιστιοφόρο το γύρο του κόσμου και συγκλονίστηκε από την ομορφιά και τον πρωτόγονο εξωτισμό του τοπίου.

Όταν γυρνώντας στο Βέλγιο διαγνώστηκε με καρκίνο απομονώθηκε στο Χίβα-Όα στην άλλη άκρη της γης, σ'έναν επίγειο παράδεισο, όπου ζωή, φύση και Θεός συνυπήρχαν αρμονικά σ' ένα τόπο απλότητας και γαλήνης...Πέθανε τρία χρόνια αργότερα και η επιθυμία του ήταν να θαφτεί στο Χίβα-Όα.

Ο τάφος του βρίσκεται πολύ κοντά στον τάφο του Πωλ Γκωγκέν που και κείνος στον ίδιο τόπο αναζήτησε την ηρεμία της ψυχής...Κάπου ψηλά, σ'ένα συννεφάκι πάνω από τις φοινικιές ίσως να κρυφοκοιτάζει με κείνο το διακριτικό, γλυκό χαμόγελό του...



"Le moribond-Ο άνθρωπος που πεθαίνει", τιτλοφορείται ένα από τα τραγούδια του, που έγραψε το 1961, απεικονίζοντας τον αποχαιρετισμό ενός ετοιμοθάνατου στα αγαπημένα του πρόσωπα.

discogs
Ο αγαπημένος τραγουδοποιός το εμπνεύστηκε στην Ταγγέρη, μέσα σ' ένα πορνείο...
Μιλά για κάποιον που πεθαίνει από ραγισμένη καρδιά. Λέει το τελευταίο του αντίο πρώτα στον καρδιακό του φίλο, μετά στον ιερέα, έπειτα στον εραστή της γυναίκας του και τέλος σε κείνη, που τον απάτησε τόσες φορές... Μεγαλόκαρδος ο μελλοθάνατος, δεν τους κρατά κακία, αντίθετα φέρεται με καλοσύνη και συγχωρητικότητα, αφού ζητά στον άνδρα να προσέχει και να φροντίζει τη σύζυγό του...

Σαρκαστική η έμπνευση γι' αυτό ο δημιουργός επιλέγει να ακολουθήσει ρυθμό εμβατηρίου, πλάθοντας μια διονυσιακού ύφους ατμόσφαιρα για τη μεγάλη, θριαμβευτική "έξοδό" του...

Παρόλο το μακάβριο περιεχόμενο του τραγουδιού, ο Μπρελ ερμηνεύει με ενθουσιασμό, αποδίδει καθαρά το στίχο και το νόημά του, όπου τρυφερότητες και υπαινιγμοί εναλλάσσονται, ενώ διακρίνεται η διάθεση του για μίξη σαρκασμού και μελαγχολικής ενδοσκόπησης...


"Θέλω να χορεύετε, θέλω να πίνετε,
θέλω να τραγουδάτε,
όταν στον τάφο θα με ρίξουν..."


"Le moribond"
Στίχοι -Μουσική: Jaques Brel:



Παλαιότερο κείμενο για τον Ζακ Μπρελ μπορείτε να διαβάσετε εδώ.






Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2015

«Ζακ Μπρελ, ο δάσκαλος της γαλλικής προφοράς μου»

 


Η γαλλική γλώσσα μ’ άρεσε ανέκαθεν. 
Αυτή η μουσικότητά της ερέθιζε τ’ αυτιά μου, απ’  όταν ήμουν παιδί.

Πρωτοάκουσα γαλλικά σε μια ταινία με το Λουί ντε Φινές. 
Όλοι, θυμάμαι γύρω μου γελούσαν σπαρταριστά με τους μορφασμούς, τις τρέλες και τ’ αστεία του κωμικού ηθοποιού, όμως εγώ, παρέμενα να κοιτώ το άσπρο πανί αποσβολωμένη, συνεπαρμένη από το «γο» και το «γα»…
Οι συλλαβές κυλάριζαν …Γάργαρο νεράκι η προφορά στον ποταμό της παιδικής ψυχής, που γοητευόταν απ’ όλα κείνα τα ασυνήθιστα και παράξενα του κόσμου, που ανακάλυπτε καθημερινά.

Η ταινία, που είχα παρακολουθήσει τότε, η μυρωδάτη με τα γιασεμιά του θερινού σινεμά στάθηκε η αφορμή να ξεκινήσω σε πολύ μικρή ηλικία μαθήματα Γαλλικών.

Τα χρόνια κυλούσαν… και οι επιδόσεις μου σύμφωνα με τη mademoiselle Catherine ήταν αρκετά καλές.
Στο μόνο, που υστερούσα, ήταν η προφορά…κι όχι μόνο εγώ, μα οι περισσότεροι από τους συμμαθητές μου.
Έτσι, μάς συνέστησε να προμηθευτούμε δίσκους με γαλλικά τραγούδια, προκειμένου να βελτιώσουμε το accent μας!

Είχα ένα μικρό κασετοφωνάκι στο δωμάτιό μου, πάνω στο κομοδίνο. Έτσι, όταν τα βράδια έπεφτα για ύπνο, έβαζα ν’ ακούσω γαλλικά τραγούδια κι ομολογώ το νανούρισμα ήταν γλυκό, μελισσιού ζουζούνισμα, που’ φερνε  ύπνο πλατύ κι ελαφρό! 

Είχα μπει στην εφηβεία κι οι νύχτες γέμιζαν ρομαντισμό, φαντασίες, εικόνες με πριγκηπόπουλα πάνω στ’ άλογο…
Πλάσματα, που το γαλλικό accent κι η ερωτική, γεμάτη πάθος γαλλική γλώσσα έφερνε στα βραδινά μου όνειρα, συνοδούς μιας έφηβης, που γοητευόταν απ’τη μαγεία της φωνής του Σαρλ Αζναβούρ, της Ζυλιέτ Γκρεκό ή του Υβ Μοντάν.

Η κασέτα όμως, που από τότε που έφτασε στα χέρια μου εκτόπισε όλες τις προηγούμενες. ήταν εκείνη του Ζακ Μπρελ!

Σύμβολο μιας χρυσής εποχής, αποθεωνόταν κάθε βράδυ, όταν με περισσή ανυπομονησία πρόσμενα να φτάσει η ώρα «βελτίωσης της γαλλικής προφοράς μου»! 
Η φωνή του, πνοή, που τροφοδοτούσε και φλόγιζε πιότερο ακόμη την εσωτερική μου λάβρα. Σιγομουρμούριζα κάτω απ’τα σκεπάσματα και πάνω στη δική του φωνή:

«Ne me quitte pas...Μη μ' αφήνεις …Μη!
πρέπει να ξεχάσω! να ξεχάσω τον καιρό των παρεξηγήσεων 
και το χρόνο που χάθηκε για να μαθαίνω τα «πώς», τα «γιατί»…» 

Ήταν όνειρο, το γνώριζα, μα δεν είχε τίποτα το ψεύτικο, το παράλογο, το κούφιο ή το ρηχό…

http://ropetacklecentre.co.uk/ 

«Ne me quitte pas…Μη μ' αφήνεις…Μη!

Θα σου χαρίσω μαργαριτάρια βροχής 
φερμένα από χώρες, που δεν βρέχει 
Θα βρω για σένα λέξεις παράλογες 
που μόνο εσύ θα τις καταλαβαίνεις…» 

Έτρεμα σε κάθε αλήθεια, που στεκόταν γυμνή μπρος μου κάθε βράδυ κι εξιστορούσε…
Βροντοφώναζε κείνο το αιματοβαμμένο «μη!!!»

«Μη μ’αφήνεις…Μη!
Έλα να δούμε να ξαναβγαίνει φωτιά 
από αρχαίο ηφαίστειο, που το νομίζαμε σβησμένο…»

Ο Ζακ Μπρελ, παλιά αγάπη, λοιπόν! 

Ακόμα και σήμερα, μετά από τόσα χρόνια, νοιώθω κάθε τόσο την ανάγκη να γυρνάω και να ξαναγυρνάω στα τραγούδια του. 
Να τ' ανακαλύπτω πάλι από την αρχή. Να τα επανεξετάζω...
Να βρίσκω λεπτομέρειες, που ούτε καν υποψιαζόμουν τότε στ’ ακούσματα της εφηβείας μου.

Ο Μπρελ είναι τελικά σημείο αναφοράς. 
Είναι μνημείο, στυλοβάτης της γαλλικής κουλτούρας.
Είναι ο "ηγούμενος" του chanson...

Το κασετοφωνάκι είναι κάπου πεταμένο στην αποθήκη, αλλά η φωνή του Μπρελ ακούγεται στ’αυτιά μου χρουτς-αρισμένη σα να παίζει από τη μασημένη ταινία του…

«ΜΗ Μ'ΑΦΗΝΕΙΣ!!!»
Η ικεσία σήμερα, βελονιάζει το δέρμα...κάνει τη φλέβα να αιμορραγεί...

«Ne me quitte pas!»…
…και με πόση ευκολία ταπεινώνεσαι, με πόση ορμή ασυγκράτητη παρακαλάς :
«ΜΗ Μ'ΑΦΗΝΕΙΣ,...ΜΗ!!!»

Το ωραιότερο, ίσως, ερωτικό τραγούδι…
Γραμμένο από τον Ζακ Μπρελ, που έφυγε σαν σήμερα 9 του Οκτώβρη 1978.

Ένας ύμνος στην αγάπη από μια φωνή αισθαντική, σχεδόν τρεμάμενη...μια φωνή, που δίνει στην τέχνη, άλλη αίσθηση!
Ένα τραγούδι, που απηχεί μέσα σου, στην ψυχή σου...που μ'αυτό ερωτεύτηκες, έζησες κι ακόμα ΖΕΙΣ!
Ένα τραγούδι, που μ’ αρέσει να τριγυρνώ πού και πού στη γειτονιά του, σε κείνο το εφηβικό δωμάτιο, το παλιό, αγαπημένο «στέκι» μου, που’ κρυβε όλα της ψυχής τα μυστικά μου.

Να σουλατσάρω με τα όνειρα κάτω απ’ το σεντόνι , κι απ’ τους χνουδάτους ήχους του Μπρελ να παίρνω δύναμη ν’ αντέξω αυτούς τους καθημερινούς «πυροβολισμούς» , τους τραχείς και άγριους θορύβους, που τραυματίζουν ανελέητα τις καρδιές, αφού δε συνοδεύονται από κείνα τα απαλά, κομψά, elegant, γαλλικά accents!




Το άρθρο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr






Azy Gouziou (Άζη Γουζίου)15 November 2020 at 07:44

Ε, και βέβαια ο Ζακ Μπρελ υπήρξε αγαπημένος όλων μας όσων ήμαστε στην εφηβεία την εποχή που τα τραγούδια του ήταν σουξέ στα πάρτι μας. Αυτό το Ne me quitte pas δεν σταματούσε να παίζει στο πικάπ. Αναμνήσεις γλυκές κι αγαπησιάρικες μας έφερες σήμερα, Ελπίδα μου και σ' ευχαριστούμε πολύ. Καλησπέρα με νοσταλγία για ανέμελες εποχές! ❤
ReplyDelete