Ημέρα των Μουσείων: Η μουσική δίνει φωνή στη "Νίκη της Σαμοθράκης"...

 

Κάθε χρόνο στις 18 Μαΐου, γιορτάζουμε την Παγκόσμια Ημέρα Μουσείων, μια μοναδική ευκαιρία να εξερευνήσουμε τους θησαυρούς της τέχνης που φυλάσσονται σ' αυτούς τους χώρους. Το Λούβρο στο Παρίσι, ένα από τα πιο διάσημα Μουσεία του κόσμου, φιλοξενεί αμέτρητα αριστουργήματα από την αρχαιότητα έως τη σύγχρονη εποχή. Από τις εντυπωσιακές συλλογές γλυπτικής και ζωγραφικής έως τα μοναδικά έργα αρχαίας και μεσαιωνικής τέχνης, κάθε έκθεμα αφηγείται τη δική του ιστορία.

Το Λούβρο δεν υπήρξε πάντα μουσείο. Πριν από τη Γαλλική Επανάσταση ήταν ανάκτορο των βασιλέων και πιο παλιά, φρούριο. Οι πρώτες οργανωμένες συλλογές ξεκίνησαν γύρω στο 1500 με τον Φραγκίσκο Α΄, ο οποίος απέκτησε σπουδαία έργα όπως τη "Μόνα Λίζα" του Ντα Βίντσι και την "Αγία Οικογένεια" του Ραφαήλ. Τον 17ο αιώνα, επί Ερρίκου Δ΄, η συλλογή εμπλουτίστηκε με πίνακες του Ρούμπενς, του Βερονέζε και του Καραβάτζιο.
Μετά τη Γαλλική Επανάσταση, ο Ναπολέων ονειρεύτηκε να μετατρέψει το Λούβρο στο μεγαλύτερο μουσείο του κόσμου. Οι πολεμικές εκστρατείες της εποχής έφεραν στο Παρίσι αναρίθμητες αρχαιότητες από διάφορες περιοχές, ενώ οι ανασκαφές Γάλλων αρχαιολόγων στον 19ο αιώνα στην Αίγυπτο, τη Μέση Ανατολή και την Ελλάδα εμπλούτισαν ακόμη περισσότερο τη συλλογή.

Ένα από τα πλέον θησαυρικά αποκτήματα αυτής της περιόδου είναι η "Νίκη της Σαμοθράκης". Παρά τις ζημιές που είχε υποστεί, το γλυπτό θεωρήθηκε αριστούργημα και τοποθετήθηκε σε περίοπτη θέση καθηλώνοντας τους επισκέπτες.
Ήταν τον Απρίλιο του 1863 όταν ένας ντόπιος εργάτης, συμμετέχοντας στις ανασκαφές του Charles Champoiseau (επικεφαλής του γαλλικού προξενείου στην Αδριανούπολη) φώναξε: "Κύριε, εύραμεν μια γυναίκα!".
Ήταν η Νίκη της Σαμοθράκης...

Η θεά Νίκη εμφανίζεται με φτερά να κατεβαίνει από τον ουρανό για να φέρει την είδηση της νίκης μετά τη μάχη. Το άγαλμα αποτυπώνει τη στιγμή πριν πατήσει στην πλώρη του πλοίου, με τα πόδια της να αιωρούνται και τα ενδύματά της να κυματίζουν στον άνεμο. Σμιλεμένη σε λευκό παριανό μάρμαρο, σε μέγεθος μεγαλύτερο από το φυσικό, κρατούσε πιθανώς μια σάλπιγγα στο δεξί χέρι και κάποιο τρόπαιο στο αριστερό. Το πτυχωτό ένδυμά της αγκαλιάζει το σώμα και κυματίζει πίσω, υπογραμμίζοντας τη δυναμική κίνησή της.Τα πελώρια φτερά της φέρουν τη δύναμη της πτήσης και μέχρι σήμερα -αιώνες μετά- εντυπωσιάζει με την ακρίβεια και τη ζωντάνια της μορφής της.

Στη Μουσική:

Στον κύκλο τραγουδιών "Statuesque" (Αγαλματικές Μορφές), ο σύγχρονος κλασικός συνθέτης, Jake Heggie εξερευνά τη γυναικεία μορφή όπως αποτυπώθηκε στη γλυπτική μέσα στους αιώνες. Το έργο, γραμμένο αρχικά για φωνή και επτά όργανα, αντλεί έμπνευση από πέντε εμβληματικά γλυπτά, ταξιδεύοντας τον ακροατή από τη σύγχρονη εποχή προς τα πίσω χρονικά, στην Αίγυπτο και την αρχαία Ελλάδα. Οι στίχοι δίνουν σε κάθε άγαλμα τη δική του φωνή, αποκαλύπτοντας το προσωπικό του σύμπαν και την ιστορία του.

Στο τελευταίο τραγούδι του σετ, που αναφέρεται στη Νίκη της Σαμοθράκης, η θεά αφηγείται τη στιγμή της θεϊκής της προσγείωσης στην πλώρη του πλοίου. Μέσα από τη μελωδία, η Νίκη μιλά για την αιώνια ακτινοβολία της μορφής της και τον τρόπο που ακόμα αιώνες μετά εντυπωσιάζει και συγκινεί όσους την αντικρίζουν. Η μουσική του Heggie αποτυπώνει την ένταση, την κίνηση του γλυπτού και το μεγαλείο της σύλληψης του δημιουργού. Στιχουργικά, η Νίκη της Σαμοθράκης απευθύνεται στον επισκέπτη που την παρατηρεί έκθαμβος. Τον παρακαλεί να μην εστιάζει στο σώμα της, αλλά να φανταστεί τα όνειρα και τις σκέψεις της γιατί ακόμα και χωρίς κεφάλι, η ψυχή της έχει να αφηγηθεί μια σπουδαία ιστορία. Η εισαγωγή από τα όργανα ακούγεται κοφτή, οργισμένη, ενώ η μετζοσοπράνο εισέρχεται με ένα κυλαριστό, συνεχές επιφώνημα σαν ατέρμονο κύμα...Στη συνέχεια, η φωνή γίνεται πιο αποφασιστική:

"Το βρεγμένο, διάφανο ύφασμα μόλις και καλύπτει τη σάρκα,

που ωθείται μπροστά από τη δύναμη των ισχυρών φτερών.

Καμία απορία; Καμία περιέργεια;

Καμία φροντίδα για το τι σκέφτομαι ή ονειρεύομαι;

Ένας χιτώνας γλιστράει από τους ώμους, ανεμίζει,

τυλίγεται γύρω από τα σφιχτά μου πόδια.

Καμία απορία; Καμία περιέργεια;

Καμία φροντίδα για το τι σκέφτομαι ή ονειρεύομαι;

Για κάθε λέξη που ειπώθηκε, χιλιάδες μένουνε ανείπωτες,

ενώ με μελετάς, παρατηρείς κάθε λεπτομέρεια:

τα στήθη μου και τα φτερά μου έτοιμα να με εκτοξεύσουν στους ουρανούς!

Κι όμως, καμία απορία; Καμία περιέργεια;

Καμία φροντίδα για τα όνειρά μου;

[..]

Ούτε καν προσέχεις ότι δεν έχω κεφάλι, κανένα κεφάλι, κανένα!

Δεν νοιάζεσαι, δεν νοιάζεσαι, είν' αλήθεια!

Λοιπόν, θέλω κάποιον που να νοιάζεται,

όχι κάποιον που απλά με κοιτάζει μανιωδώς.

Τελειώσαμε. Τέλος.

Τελειώσαμε!"

Η μουσική αγκαλιάζει κάθε λέξη. Μετατρέπει το μάρμαρο σε φωνή της πληγωμένης φτερωτής, ακέφαλης θεάς. Η φωνή ολοκληρώνεται απότομα, αιωρούμενη μέσα σε ένα υπαρξιακό, αινιγματικό ηχητικό περιβάλλον…

Jake Heggie: "Statuesque, N.5: Winged Victory"

Για την Ημέρα Μουσείων υπάρουν κι άλλα κείμενα στο μπλογκ. Ανακαλύψτε τα πληκτρολογώντας τον τίτλο στη γραμμή αναζήτησης. 

Ερίκ Σατί: "Πρελούδια για ένα σκύλο"...

"Ο Σατί στο πιάνο", Santiago Rusinol

Στο μικρό διαμέρισμά του στο Arcueil, ο Ερίκ Σατί ζούσε μια μοναχική αλλά γεμάτη αγάπη, ζωή. Οι άνθρωποι ήταν γι’ αυτόν φιγούρες απρόβλεπτες, που δεν ταίριαζαν με την ήρεμη και παράξενη γοητεία της μουσικής του. Αντίθετα, οι σκύλοι -αδέσποτοι, ταλαιπωρημένοι ή απλώς περίεργοι- ήταν οι μοναδικοί επισκέπτες που επέτρεπε να περάσουν το κατώφλι του.
"Όσο περισσότερο βλέπω την ανθρωπότητα, τόσο περισσότερο προτιμώ τον σκύλο μου", σημείωνε στα χαρτιά του με μια ειλικρίνεια που μόνο ένας καλλιτέχνης με παράξενη ευαισθησία μπορούσε να εκφράσει.

Η αγάπη του γι' αυτά τα ζώα δεν ήταν επιφανειακή. Υπήρχε μια αλληλουχία φροντίδας, στοργής και παιχνιδιού, μια σχέση που καθόριζε τη δημιουργική του πορεία.
Απ' αυτήν τη σχέση γεννήθηκε και η ιδέα να αφιερώσει μουσικά έργα σε έναν σκύλο, εμπνευσμένος ίσως και από τα έργα του François Rabelais, όπου η σοφία εμφανίζεται ακόμα και στα πιο ασήμαντα, όπως ένα κόκκαλο που μασάει ένας σκύλος για να βγάλει τον μυελό. Ο Σατί είχε κρατήσει αυτή την εικόνα στο μυαλό του, σαν σκηνή θεατρική και χρόνια αργότερα θα έλεγε στον Ζαν Κοκτώ: "Θέλω να γράψω ένα θεατρικό έργο για σκύλους και έχω ήδη το σκηνικό μου: η αυλαία σηκώνεται για ένα κόκκαλο".

 "Ο Σατί συνθέτοντας", Santiago Rusinol

Το 1912, η φαντασία αυτή πήρε μορφή στη σύνθεση "Véritables Préludes flasques (pour un chien)- Χαλαρά Πρελούδια για έναν Σκύλο". Ήταν η πρώτη δημοσιευμένη σουίτα του Σατί που συνδύαζε χιούμορ και σοβαρότητα, μια μικρή επανάσταση στην αντίληψη της μουσικής.

Περιλαμβάνει τρεις συνθέσεις. Από το "Sévère réprimande-Σοβαρή επίπληξη" μέχρι το "Seul à la maison-Μόνος στο σπίτι" και το "On joue-Ας παίξουμε", αποτυπώνουν την ιδιότυπη συνύπαρξη της γραμμικής, σχολαστικής εκπαίδευσης που είχε αποκτήσει στη Schola Cantorum με την φυσική του αίσθηση παιχνιδιού και φαντασίας.
Οι παιγνιώδεις τίτλοι, οι δυσαρμονίες, οι ρυθμοί που θυμίζουν το παιχνίδι του σκύλου με ένα κόκκαλο, όλα συνθέτουν ένα μικρό σύμπαν όπου το ζωάκι δεν είναι κομπάρσος, αλλά πρωταγωνιστής.
Ο Σατί εμπλουτίζει την παρτιτούρα με λατινικούς όρους. Στην τελευταία σύνθεση του σετ "On joue" φαίνεται να παρωδεί επανειλημμένα το "Μικρό Νέγρο" του Ντεμπισί, χρησιμοποιώντας μικρές φράσεις με εξωτικό χρώμα και ρυθμό που θυμίζει τζαζ.

Erik Satie: "Véritables Préludes Flasques (Pour un chien)"

Λίγους μήνες νωρίτερα, ο Σατί είχε συνθέσει τα "Préludes flasques (pour un chien) - Χαλαρά Πρελούδια (Για έναν Σκύλο)", ένα σύνολο τεσσάρων κομματιών για πιάνο, που βασίζονταν στην ίδια φιλοσοφία συνδυασμού σοβαρότητας και παιχνιδιού. Η χιουμοριστική αυτή σουίτα, ωστόσο, απορρίφθηκε για δημοσίευση, με αποτέλεσμα ο συνθέτης να αποσύρει την παρτιτούρα, η οποία θεωρούνταν χαμένη για δεκαετίες μέχρι το 1967, που ανακαλύφθηκε και εκδόθηκε.

"Ο Σατί στο δωμάτιό του", Santiago Rusinol

Τα τέσσερα κομμάτια της σουίτας:

• Voix d’intérieur (Εσωτερικές Φωνές)
• Idylle cynique(Κυνικό Ειδύλλιο), παίζοντας με το διπλό νόημα της λέξης cynique, "του σκύλου" και ταυτόχρονα "κυνικό" σε χαρακτήρα.
• Chanson canine (Τραγούδι του σκύλου)
• Avec camaraderie (Με συντροφικότητα)

Τα δύο πρώτα κομμάτια φέρουν μια στοχαστική διάθεση, βηματικά μοτίβα σα να παρατηρούν. Στο Chanson canine, οι ξαφνικές, σπασμωδικές δυσαρμονίες εισβάλλουν και ολοκληρώνουν τη σύνθεση με ζωηρή και παιχνιδιάρικη διάθεση, όπως ένας σκύλος που παίζει και αναστατώνει το χώρο γύρω του. Στο τελευταίο Avec camaraderie, αναδύεται η αίσθηση μιας μουσικής αίθουσας, όπου χορευτικοί ρυθμοί και ένα λαϊκότροπο θέμα προσδίδουν ζωντάνια και δημιουργούν ατμόσφαιρα συντροφικότητας.
Αδιαμφισβήτητα οι τίτλοι των κομματιών δείχνουν με σαφήνεια το χιούμορ του Σατί και την επιθυμία του να αψηφήσει τα στερεότυπα της σοβαρής μουσικής. Μέσα απ' αυτά, δημιουργεί χώρο για μια διαφορετική, παιχνιδιάρικη προσέγγιση του ήχου, που συνδυάζει τη φαντασία με την ακρίβεια και την τεχνική της μουσικής τέχνης.

Erik Satie: "Préludes Flasques (Pour un chien)"

Σήμερα συμπληρώνονται 160 χρόνια από τη γέννηση του Γάλλου συνθέτη Ερίκ Σατί, ενός ιδιοφυούς και πρωτοποριακού μουσικού, γνωστού για το παράξενο χιούμορ του, την ανεξάρτητη σκέψη και την αντισυμβατική του προσέγγιση στη μουσική, που συχνά προκαλούσε και αμφισβητούσε τα καθιερωμένα πρότυπα της εποχής του.
Οι παρτιτούρες του, όπως παραπάνω, βρίθουν από χιουμοριστικές σημειώσεις και φράσεις, που προσφέρουν πολλαπλά επίπεδα ανάγνωσης και αφήνουν χώρο για εξερεύνηση. Τα κείμενά του είναι διφορούμενα και προκαλούν μειδίαμα, αλλά η μουσική του δεν είναι αστεία. Το χιούμορ του Σατί είναι μαύρο, σαρκαστικό. Η μελωδία του, αντίθετα, αποκαλύπτει μια αίσθηση απογύμνωσης, καθαρή, λιτή και γεμάτη βάθος συναισθημάτων, μια "λευκή" μελωδία, όπως την αποκαλούσε ο ίδιος...

Τα εικαστικά έργα που συνοδεύουν το κείμενο είναι όλα του Ισπανού ζωγράφου Σαντιάγο Ρουσινιόλ, ο οποίος έζησε στο Παρίσι, στη ζωντανή καλλιτεχνική συνοικία της Μονμάρτης. Εκεί ήρθε σε επαφή με το καλλιτεχνικό περιβάλλον της πόλης και έγινε φίλος με τον Ερίκ Σατί, τον οποίο απεικόνισε τέσσερις φορές...

Στο μπλογκ θα βρείτε πολλά κείμενα για τον Ερίκ Σατί. Ανακαλύψτε τα και εξερευνήστε τον μαγικό κόσμο της μουσικής του...

Άγιος Ανδρέας Μπομπόλα, ο "κυνηγός των ψυχών"...

Στη Στραχοτσίνα της Ρωσολιθουανικής κοινοπολιτείας, το 1591, γεννήθηκε ένας νέος που η καρδιά του φλεγόταν από πίστη. Ο Ανδρέας Μπομπόλα, γόνος αριστοκρατικής γενιάς, δεν επέλεξε ούτε πλούτη, ούτε τιμές, αλλά τα μονοπάτια της πίστης, της διδασκαλίας και της φροντίδας των ανθρώπων. Από νεαρή ηλικία, εντάχθηκε στους Ιησουίτες, αφιερώνοντας την ύπαρξή του στην υπηρεσία του Θεού και η παρουσία του έφερνε γλυκιά παρηγοριά στους φτωχούς και τους ταλαιπωρημένους. Οι πιστοί τον ονόμασαν "Απόστολο της Λιθουανίας" και ο δρόμος του ήταν ο δρόμος της αγάπης και της φροντίδας για κάθε ψυχή.

Όμως το 1657, κατά τη διάρκεια μεγάλης εξέγερσης αιχμαλωτίστηκε από τους Κοζάκους και βασανίστηκε σκληρά. Μα εκείνος δεν λύγισε...Στα γόνατα και με τα χέρια υψωμένα προς τον ουρανό, προσευχόταν: "Κύριε, γεννηθήτω το θέλημά Σου!"
Οι βασανιστές τού άφησαν σημάδια πάνω στο σώμα και στην ψυχή του. Μαστίγωσαν τη σάρκα του, έβγαλαν το ένα του μάτι, χάραξαν σχήματα με σπαθί, τον έκαψαν με πυρσούς. Ακόμη και τότε, ο Ανδρέας Μπομπόλα συνέχισε να προσεύχεται. Μέχρι την τελευταία ανάσα, μέχρι που η γλώσσα του ξεριζώθηκε και το κρανίο του συντρίφτηκε, παρέμεινε ακλόνητος...ένας φάρος πίστης μέσα στη φρίκη.

Η Εκκλησία τον αναγνώρισε ως μάρτυρα πίστης και τον αγιοποίησε αιώνες μετά. Κάθε 16 Μαΐου τιμά τον "κυνηγό των ψυχών", τον απόστολο της πίστης και της αγάπης, που δίδαξε με τη ζωή και τον θάνατό του ότι η αλήθεια και η αφοσίωση στον Θεό υπερβαίνουν κάθε φόβο.

Σήμερα, ο Άγιος Ανδρέας Μπομπόλα θεωρείται ένας από εκείνους τους μάρτυρες που, στην Πολωνία και τη Λιθουανία, αποκαλούνται "προστάτες σε δύσκολους καιρούς, αφιερωμένοι στον αγώνα για την ελευθερία και την επέκταση της δόξας του Θεού".

Ο τόπος μαρτυρίου του Αγίου Ανδρέα Μπομπόλα

Προς τιμήν του έχει συντεθεί ο "Hymnus in Honorem S. Andreae" από τον πολωνό συνθέτη Andrzej Dutkiewicz, έργο που ανήκει στον χώρο της σύγχρονης ιερής μουσικής για μικτή χορωδία a cappella.
Αντλώντας έμπνευση από την αιώνια παράδοση της χριστιανικής μουσικής -από τους ύμνους των μοναστηριών, τα πολυφωνικά μοτέτα της αναγέννησης και τις μπαρόκ αντιφωνικές υφές- το έργο διερευνά νέους μουσικούς χώρους. Ο συνθέτης αξιοποιεί πολυφωνικές γραμμές με πλούσια διακλαδωμένη υφή, εναλλαγές μεταξύ ομόφωνων και αντιφωνικών τμημάτων, καθώς και σύγχρονες αρμονικές τεχνικές. Η σύνθεση δημιουργεί μια ηχητική αρχιτεκτονική που προσκαλεί τον ακροατή σε βαθιά περισυλλογή και προσευχή, ενώ ταυτόχρονα διατηρεί ζωντανή τη σύνδεση με την παραδοσιακή πνευματική εμπειρία της χριστιανικής λατρείας.

Παρότι δεν είναι εξακριβωμένο, εικάζεται ότι ο συνθέτης, λόγω του κοινού ονόματος με τον Άγιο Ανδρέα, αισθάνθηκε μια προσωπική πνευματική σύνδεση μαζί του, σαν να υπήρξε ο Άγιος προσωπικός του προστάτης. Η σύνθεση, επομένως, δεν αποτελεί μόνο μια τιμητική ωδή προς τον μάρτυρα, αλλά και έναν πνευματικό διάλογο μέσα από τη μουσική μεταξύ του δημιουργού και του Αγίου, όπου η παράδοση, η σύγχρονη έκφραση και η πίστη συναντιούνται σε μια μοναδική ηχητική εμπειρία.

Andrzej Dutkiewicz: "Hymnus in Honorem S. Andreae":

Ζωρζ Μπρακ: Ο Κυβισμός συναντά τον Μπαχ...

 

George Braque: "Hommage a Bach"

Ο Ζωρζ Μπρακ υπήρξε ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα και πρωτοπόρος του Κυβισμού, σε στενή συνεργασία με τον Πικάσο. Γεννήθηκε στις 13 Μαΐου 1882 στο Argenteuil, μια μικρή πόλη στις όχθες του Σηκουάνα, κοντά στο Παρίσι.
Κατά τη διάρκεια της πολυκύμαντης καλλιτεχνικής του πορείας, κατάφερε να συνδυάσει την παραδοσιακή τεχνική με καινοτόμες μορφές, δημιουργώντας έργα που συνδέουν την εικόνα με τη μουσική, το αντικείμενο με την αίσθηση και τη μορφή με τη δομή.

Ο Μπρακ δεν περιοριζόταν μόνο στη ζωγραφική. Η μουσική αποτελούσε αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής και της δημιουργικότητάς του. Εκπαιδευμένος στο βιολί, το φλάουτο και το ακορντεόν, συχνά ενσωμάτωνε στα έργα του μουσικά όργανα, αποσπάσματα παρτιτούρων και ονόματα συνθετών, δημιουργώντας έναν διάλογο ανάμεσα στην εικόνα και τον ήχο. Για τον ίδιο, οι πίνακες ήταν σαν άψυχα μουσικά όργανα που ζωντανεύουν με την αλληλεπίδραση του θεατή, όπως ένα μουσικό κομμάτι ζωντανεύει με την εκτέλεση του μουσικού.

Η στενή σχέση του με τον Ερίκ Σατί και η αγάπη του για κλασικούς συνθέτες, όπως ο Μότσαρτ και ο Ι.Σ. Μπαχ, φαίνεται καθαρά στα έργα του. Ιδιαίτερη αδυναμία είχε στον Μπαχ, εν μέρει λόγω της ομοιότητας των ονομάτων τους. Αυτό τον ενέπνευσε να φιλοτεχνήσει αρκετά έργα με τίτλους εμπνευσμένους από τον Μπαχ, όπως "Hommage a Bach" , "Άρια του Μπαχ" η "Νεκρή Φύση Μπαχ".
Η κλασική του εκπαίδευση στο βιολί και η βαθιά του γνώση της φούγκας διαμόρφωσαν τις συνθέσεις του, όπου τα αντικείμενα μετατρέπονται σε μουσικές κατασκευές που αλληλεπιδρούν μέσα από σκιάσεις, γραμμές, χρώματα και όγκους. Όπως ο ακροατής ενσωματώνει τη δομή μιας φούγκας του Μπαχ, έτσι και ο θεατής καλείται να συμμετάσχει ενεργά στην απόδοση των έργων του Μπρακ, ζωντανεύοντας με την παρατήρησή του το πνεύμα της σύνθεσης.

Στον πίνακα "Hommage à J.S. Bach", ο Μπρακ δημιουργεί έναν συμπιεσμένο χώρο, χρησιμοποιώντας περιορισμένη χρωματική παλέτα από καφέ, κίτρινες και γκρι αποχρώσεις.Ο ζωγράφος εφαρμόζει τον αναλυτικό κυβισμό. Διασπά ένα αντικείμενο σε γεωμετρικά στοιχεία και όψεις, τα οποία αναδιατάσσει στον καμβά αναδεικνύοντας την πολυπλοκότητα της μορφής από πολλές οπτικές ταυτόχρονα. Τα στοιχεία του βιολιού εμφανίζονται σαν φευγαλέες αναλαμπές. Η άκρη του δοξαριού με τα κλειδιά, οι δύο τρύπες "F" στο καπάκι του οργάνου, τοποθετούνται πάνω σε κίονες ή άλλα κλασικά αρχιτεκτονικά στοιχεία. Οι γραμμές, τα σχήματα και οι φόρμες ανακατανέμονται σε αφαιρετική σύνθεση που θυμίζει τη μουσική δομή μιας φούγκας. Χαρακτηριστική είναι η χρήση γλωσσικών αναφορών - τα γράμματα BACH, J, S- τα οποία ενσωματώνονται με τρόπο ψευδαισθησιακό, συνδυάζοντας την υφή του ξύλου με μουσικά και λεκτικά μοτίβα. Μέσα από αυτό το έργο, ο Μπρακ καταφέρνει να μετατρέψει το οπτικό υλικό σε μουσικό, αλληλοσυνδεόμενο σύστημα, όπου ο θεατής καλείται να συνθέσει τη δική του εμπειρία, όπως ο μουσικός βιώνει τα μοτίβα μιας σύνθεσης.

Οι "Σονάτες και Παρτίτες για Σόλο Βιολί (BWV 1001–1006)" του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ είναι ένα σύνολο έξι έργων, που περιλαμβάνει τρεις σονάτες da chiesa σε τέσσερις κινήσεις και τρεις παρτίτες σε μορφή χορευτικών σουιτών μπαρόκ. Αποτελούν από τα πιο εκφραστικά και αριστοτεχνικά έργα για σόλο βιολί.

Καθώς ο Μπαχ ήταν έμπειρος βιολιστής, η γνώση του οργάνου φαίνεται στη σύνθεση του συνόλου και στο πολύ λεπτομερές αυτόγραφο χειρόγραφο. Το σύνολο ολοκληρώθηκε γύρω στο 1720, αλλά παρέμεινε σχετικά άγνωστο μέχρι που ο διάσημος βιολονίστας Joseph Joachim άρχισε να το ερμηνεύει.

Σήμερα αποτελεί βασικό μέρος του βιολονιστικού ρεπερτορίου, αφού καθιέρωσε το σόλο βιολί ως ισχυρό και τεχνικά απαιτητικό όργανο. Οι παρτίτες αποτέλεσαν πρότυπο για μεταγενέστερους συνθέτες. 

Ο βιολονίστας και συνθέτης George Enescu χαρακτήριζε αυτά τα έργα ως τα "Ιμαλάια των βιολονιστών" και ηχογράφησε όλες τις σονάτες και τις παρτίτες στα τέλη της δεκαετίας του 1940 απ'όπου ακούμε τις Παρτίτες 1002,1004,1006 

Bach: "Partitas for Violin Solo BWV.1002,1004,1006"

George Enescu

Υπάρχουν και παλαιότερα κείμενα για τον Ζωρζ Μπρακ . Περιηγηθείτε!

Μουσικές εμπνεύσεις για..."πρόσωπα με μεγάλα αυτιά"...

 

"Πρωί, πηγαίνοντας στη δουλειά", Βαν Γκογκ

Η Παγκόσμια Ημέρα Γαϊδάρου γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 8 Μαΐου για να αναδείξει ένα από τα πιο εργατικά και συχνά υποτιμημένα ζώα στον κόσμο. Οι γάιδαροι, από την εξημέρωσή τους, έχουν υπηρετήσει τον άνθρωπο σε αγροτικές δουλειές, μεταφορές, άλεση, άλωνισμα, άντληση νερού... Κάποιοι χρησιμοποιούνται για ιππασία ή αναπαραγωγή μουλαριών.

"Παιδιά με γαϊδουράκια και χήνες", Edgar Bundy

Η ιδέα για την καθιέρωση της Παγκόσμιας Ημέρας Γαϊδάρου ανήκει στον Πακιστανό εθνο-οικολόγο Δρ. Αμπντούλ Ραζίκ Κακάρ, ο οποίος το 2010, ενώ μελετούσε τις καμήλες, συνειδητοποίησε ότι οι γάιδαροι είναι πιο εργατικοί και ανθεκτικοί στις δύσκολες συνθήκες. Η ημερομηνία της 8ης Μαΐου επιλέχθηκε ώστε να συμπέσει συμβολικά μία εβδομάδα μετά την Εργατική Πρωτομαγιά, αναδεικνύοντας τον γάιδαρο ως ζώο εργασίας.

Αν και οι γάιδαροι θεωρούνται πεισματάρηδες, η συμπεριφορά τους αντανακλά έντονη αίσθηση αυτοπροστασίας. Δεν εξαναγκάζονται σε επικίνδυνες καταστάσεις, αλλά μόλις κερδίσουν την εμπιστοσύνη σου, γίνονται πιστοί, φιλικοί και αξιόπιστοι σύντροφοι. Έξυπνοι, παιχνιδιάρηδες και μαθαίνουν εύκολα, οι γάιδαροι παραμένουν ένα ζωντανό σύμβολο εργατικότητας και αντοχής.

Ο Γαϊδαράκος ως μουσική έμπνευση:

"Ήταν ένας γάιδαρος με μεγάλ’ αυτιά,
το παχνί δεν τ’ άρεσε, ήθελ’ αρχοντιά…"

O Iγκόρ Στραβίνσκυ χαϊδεύει ένα γαϊδάρακο

Από τα παιδικά ποιήματα μέχρι τις μεγάλες ορχηστρικές συνθέσεις, το πεισματάρικο και γλυκύτατο "πρόσωπο με μεγάλα αυτιά" έχει εμπνεύσει συνθέτες ανά τον κόσμο, δημιουργώντας έργα γεμάτα χιούμορ, τρυφερότητα και μουσική εφευρετικότητα.

Ας απολαύσουμε μερικά:

1. Saint-Saëns: "Le Carnaval des Animaux - Personnage à longues oreilles"

Το μικρότερο κομμάτι της διάσημης σουίτας του Σαιν-Σανς διαρκεί λιγότερο από ένα λεπτό, αλλά αποτυπώνει με θαυμαστή ακρίβεια τον υπομονετικό γάιδαρο. Δύο βιολιά εναλλάσσονται μιμούμενα τον χαρακτηριστικό γκαριστό ήχο, με νότες διαστήματος ημιτονίου που αποδίδουν την αδέξια, αλλά γλυκιά φύση του ζώου. Οι αναλυτές επισημαίνουν πως ίσως οι "γάιδαροι" του Σαιν Σανς ήταν σατιρική νύξη στους μουσικοκριτικούς της εποχής του, καθώς η όλη σουίτα ξεκίνησε ως μουσικό αστείο του αιωνίως χιουμορίστα συνθέτη. Κάθε μέρος της σουίτας λειτουργεί σαν μικρή γελοιογραφία, συνδυάζοντας χιούμορ και μουσική δεξιοτεχνία.

Saint Saens: Le Carnaval des Animaux - Personnage à longues oreilles:

2. Shostakovich - "Τwo Fables of Krylov, Op. 4 - Δύο Μύθοι του Κριλόφ"

Μόλις 16 ετών, ο νεαρός Σοστακόβιτς εμπνεύστηκε από τους Μύθους του Αισώπου, όπως είχαν μεταφραστεί στα ρωσικά από τον Ιβάν Κριλόφ. Σε έναν από αυτούς, η μουσική αντιπαραβάλλει το παράφωνο γκάρισμα του γαϊδάρου με το μελωδικό κελάηδισμα του αηδονιού, προσφέροντας μια διακριτική κριτική για την πάλη της ποιοτικής τέχνης με την άγνοια και την επιπολαιότητα.

Ο συνθέτης αξιοποιεί τη φωνή της μέτζο για να αναδείξει την αντίθεση μεταξύ της τραχιάς, σκληρής φωνής του γαϊδουριού και της ευαισθησίας του μελωδικού τραγουδιού, δημιουργώντας ένα ορχηστρικό αποτέλεσμα που, αν και σε κάποια σημεία άκομψο, παραμένει θελκτικό και γοητευτικό. Στο μύθο, ο γαϊδαράκος γίνεται κριτής της φωνής του αηδονιού...

"Ο Γάιδαρος είδε το Αηδόνι

και του είπε: "Άκου, φίλε μου!

Λένε ότι είσαι μεγάλος μάστορας του τραγουδιού.

Θα ήθελα πολύ

να κρίνω μόνος μου, έχοντας ακούσει το τραγούδι σου,

πόσο μεγάλη είναι η ικανότητά σου;"

Τότε ο Αηδόνι άρχισε να επιδεικνύει την τέχνη του

Έτριξε, σφύριξε,

σε χίλιους τόνους, τραγούδησε, αντηχούσε,

μελωδίες που κυλούσαν σαν ποτάμι..."

Shostakovich: "Two Fables of Krylov, Op. 4, II. The Donkey and the Nightingale"

3. Jacques Ibert - Histoires: Le petit âne blanc

Η σύνθεση "Histoires" που έγραψε ο Ιμπέρ το 1922 περιλαμβάνει χαρακτήρες, τόπους και ζώα, μεταξύ αυτών και το "Μικρό Λευκό Γαϊδουράκι". Αρχικά γραμμένο για πιάνο, το έργο απέκτησε τόση δημοφιλία, που διασκευάστηκε για πιάνο με 4 χέρια, αλλά και για ορχήστρα. Το γαϊδουράκι του Ιμπέρ αποτυπώνεται ως γλυκό, ζωηρό και παιχνιδιάρικο, ενσαρκώνοντας την αθωότητα και την τρυφερότητα της παιδικής φαντασίας.

Ακούμε την εκδοχή για σόλο πιάνο.

Jacques Ibert: "Histoires: Le petit âne blanc"

4. Robert Mansell - "8 Piano Studies, Op. 3: Τhe little donkey"

Στην όγδοη σπουδή του πιανιστικού κύκλου του, ο βρετανός Mansell σκιαγραφεί μουσικά ένα γάιδαρο, που περπατά φορτωμένος κατά μήκος ενός κακοτράχαλου μονοπατιού. Καθώς το μονοπάτι γίνεται απότομο, το ζώο κουράζεται και αρνείται πεισματικά να συνεχίσει. Τελικά κοιμάται, με τα πιανιστικά μοτίβα να αποδίδουν την κούραση και τη γλυκιά αδέξια κίνηση του ζώου.

Robert Mansell: "8 Piano Studies, Op. 3: Τhe little donkey"

5. Miguel Kertsman - "The Dumb Donkey Called Jackass-Ο Άτακτος Γάιδαρος που λεγόταν Jackass"

Ο βραζιλιάνος συνθέτης, Miguel Kertsman στο τρίτο μέρος της σύνθεσής του "Sinfonia Concertante Brasileira" μεταφέρει την εικόνα ενός άτακτου γαϊδουριού φορτωμένου με κατσαρόλες και τηγάνια. Η μουσική που συνδυάζει βραζιλιάνικους ήχους με τον ήχο μιας τζαζ μπάντας, αποτυπώνει την αδράνεια και την πεισματάρικη στάση του ζώου, ενώ οι ήχοι των μεταλλικών αντικειμένων δημιουργούν ένα εύθυμο, χιουμοριστικό, ξεσηκωτικό σκηνικό ...Προς το τέλος, οι εκτελεστές τραγουδούν, ακούγονται παλαμάκια και προσθέτουν κωμικά την κραυγή: "Έι!" .

Miguel Kertsman - "Sinfonia Concertante Brasileira
Μov. III: The Dumb Donkey Called Jackass

Αγαπημένοι φίλοι, από το παιχνιδιάρικο γκαρισματάκι του Σαιν-Σανς έως τη γοητευτική μελωδία του Σοστακόβιτς, το χαριτωμένο λευκό γαϊδουράκι του Ιμπέρ και τις ευφάνταστες προσεγγίσεις των υπολοίπων συνθετών, βλέπουμε πως αυτά τα συμπαθητικά τετράποδα στη μουσική γίνονται πηγή χιούμορ, τρυφερότητας και δημιουργικής φαντασίας.
Η αθωότητα, η υπομονή και η αδέξια χάρη τους ενέπνευσαν ευρηματικές μουσικές μεταμορφώσεις, μετατρέποντας την εικόνα ενός απλού, καθημερινού ζώου σε ένα μικρό θαύμα μουσικής τέχνης, γεμάτο ζωντάνια και παιγνιώδη διάθεση.

John Constable: "Study of a donkey"

Brahms: "Δύο Ιερά Μοτέτα" η Μουσική ως Θαύμα...

O Mπραμς την περίοδο σύνθεσης των μοτέτων

Παρότι ο Γιοχάνες Μπραμς δεν ήταν θρησκευόμενος με τον παραδοσιακό τρόπο, η στάση του ως άνθρωπος και καλλιτέχνης αποκαλύπτει έναν βαθιά ανθρωπιστικό προσανατολισμό. Ο Ντβόρζακ, προστατευόμενος του Μπραμς και ευσεβής Καθολικός, σχολίασε για τον μέντορά του: "Τόσο καλός άνθρωπος, τόσο καλή ψυχή και δεν πιστεύει σε τίποτα! Δεν πιστεύει σε τίποτα!"

 Κι όμως, ο Μπραμς κατέφευγε συχνά στη Βίβλο και συνέκρινε τη μουσική με τα θαύματα του Ιησού, αναγνωρίζοντας με αυτόν τον τρόπο τη βαθύτερη πνευματική διάσταση της τέχνης του.

Είναι γνωστή η φράση του:

"Στο γραφείο μου μπορώ να βρω την Αγία Γραφή ακόμα και στο απόλυτο σκοτάδι. Όλες οι αληθινά εμπνευσμένες ιδέες προέρχονται από τον Θεό. Οι δυνάμεις από τις οποίες άντλησαν όλοι οι μεγάλοι συνθέτες (Μπαχ, Μότσαρτ, Μπετόβεν, Σούμπερτ) την έμπνευσή τους, είναι η ίδια δύναμη που επέτρεψε στον Ιησού να τελέσει τα θαύματά Του."


Βλέπουμε από τα λόγια του, πως ο συνθέτης έχει μια θεοκεντρική προσέγγιση για τη μουσική. Τη βλέπει σαν μια μορφή θαύματος. Ο τρόπος που η μουσική αγγίζει τον άνθρωπο, όπως τα θαύματα αγγίζουν την ψυχή, είναι αποτέλεσμα της ίδιας υπερφυσικής δύναμης. Δεν αναφέρει τους σπουδαίους συνθέτες για να υπογραμμίσει την αριστεία τους μόνο, αλλά και για να δείξει τη συνέχεια μιας "θείας δύναμης" που εκφράζεται μέσα από τη μουσική. Η έμπνευση, κατά τον Μπραμς, δεν είναι προϊόν τυχαίας ανθρώπινης δεξιοτεχνίας... είναι μια φλόγα που ανάβει μέσα στην ψυχή, ένα ίχνος του θείου κόσμου στον υλικό, ένας φωτεινός δεσμός μεταξύ του ανθρώπου και της αιώνιας αλήθειας. Η μουσική, όπως η προσευχή, ανακαλεί τον άνθρωπο στη συμμετοχή του στο υπερβατικό, υπενθυμίζοντάς του ότι η δημιουργία δεν ανήκει στη λογική αλλά στην πνευματική ορμή που διαπερνά το σύμπαν και καθιστά αισθητή την παρουσία του Θεού μέσα στο ανθρώπινο πνεύμα.

Το "Zwei Motetten, Op. 74" του Γιοχάνες Μπράμς περιλαμβάνει δύο ιερά μοτέτα για μικτή χορωδία a cappella, που συνδυάζουν βαθιά πνευματικότητα με αυστηρή μουσική δομή.

Το πρώτο μοτέτο φέρει τον τίτλο "Warum ist das Licht gegeben dem Mühseligen-Γιατί δόθηκε φως στον κουρασμένο της ψυχής;" και το δεύτερο "O Heiland, reiß die Himmel auf-Ω Σωτήρα, άνοιξε τους ουρανούς".

Ο Μπράμς συνέθεσε τα μοτέτα γύρω στα έτη 1863–1864, αντλώντας τα κείμενα από τη Βίβλο χωρίς να τα προορίζει για κάποια λειτουργική χρήση. Τα επιλεγμένα κείμενα προέρχονται από το Βιβλίο του Ιώβ, το Βιβλίο των Θρήνων και την Επιστολή του Ιακώβου και φέρουν έντονο υπαρξιακό και θρησκευτικό βάθος. Ο συνθέτης ολοκλήρωσε τα μοτέτα με χορικά, ακολουθώντας το πρότυπο του Γ.Σ.Μπαχ συνδέοντας την πολυφωνική παράδοση της χριστιανικής χορωδιακής μουσικής με τη δική του ρομαντική έκφραση.

Μουσικολογικά, τα μοτέτα του Μπραμς διακρίνονται για τη χρήση πλούσιων αρμονικών υφών, την πολυφωνική αντιστικτική γραφή και την ευαίσθητη δραματουργία της φωνής, η οποία αναδεικνύει τη δραματικότητα και τη βαθιά συναισθηματική ένταση των βιβλικών κειμένων.

Brahms: "Zwei Motetten, Op. 74":

00:00 - Ι, "Warum ist das Licht gegeben dem Mühseligen
11:12 - ΙΙ, "O Heiland, reiß die Himmel auf

Tο κείμενο γράφτηκε με αφορμή τη γενέθλια επέτειο του Γ. Μπραμς(Γεννήθηκε στο Αμβούργο στις 7 Μαΐου 1833.
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες του ρομαντισμού, γνωστός για την αυστηρή μορφή, την πλούσια αρμονική γλώσσα και την πολυφωνική του γραφή. Το έργο του εκτείνεται από συμφωνίες και κοντσέρτα μέχρι λήντερ και χορωδιακές συνθέσεις, ενώ η μουσική του συνδυάζει τη βαθιά συναισθηματική ένταση με τη διαρκή σύνδεση με την κλασική παράδοση.


 Στο μπλογκ υπάρχουν πολλά κείμενα για τον συνθέτη. Περιηγηθείτε και ανακαλύψτε περισσότερα...

Η συλλογή πορσελανών της βασίλισσας και ο Χένρυ Πέρσελ...

Το φως έμπαινε θρυμματισμένο από τα διάφανα παράθυρα του Kensington Palace, και γλιστρούσε πάνω στα ράφια με τις σιωπηλές πορσελάνες. Αγκάλιαζε τις εύθραυστες καμπύλες τους, γυάλιζε στους δράκους, τους λωτούς, τα σύννεφα, τα κύματα, κάθε σχέδιο  που διαγραφόταν πάνω στην επιφάνειά τους, μια κινεζική σιγή που μιλούσε μόνο στη ματιά της.

Η Βασίλισσα Μαίρη Β΄ δεν στεκόταν μπροστά στη μεγάλη σειρά των βάζων της σαν κυρίαρχος, αλλά σαν ιέρεια ενός μυστικού ναού. Δεν τα κοίταζε απλώς. Τα θαύμαζε, τα αφουγκραζόταν. Ήταν σαν να' χε μαζέψει όλη την Ανατολή σ’ ένα παραμύθι από πορσελάνη, απλωμένο σε εβένινα ράφια, αρωματισμένο με τσάι, μπαχάρια και αιθέριες ιστορίες από τη Χανγκτσόου και την Καντόν.

Κι όμως, πίσω από την αέρινη σιλουέτα της και το ήρεμο βλέμμα, βρισκόταν μία από τις σημαντικότερες μορφές της αγγλικής μοναρχίας του 17ου αιώνα.

Γεννημένη στις 30 Απριλίου 1662 στο St. James’s Palace, κόρη του Ιακώβου Β΄ και της Άννας Χάιντ, η Μαίρη ανατράφηκε ως Αγγλικανή, σε μια εποχή θρησκευτικών εντάσεων. Σε ηλικία μόλις 15 ετών παντρεύτηκε τον Γουλιέλμο της Οράγγης, με τον οποίο βασίλεψε από κοινού μετά την Ένδοξη Επανάσταση του 1688, ένα σπάνιο φαινόμενο στη βρετανική ιστορία. Μαζί σφράγισαν την απαρχή της συνταγματικής μοναρχίας, στηρίζοντας το Κοινοβούλιο και τον Προτεσταντισμό.
Κι όμως, το βασίλειο στο οποίο η Μαρία ένιωθε απόλυτα κυρίαρχη δεν ήταν αυτό των νόμων και των υπηκόων, αλλά εκείνο της εκλεπτυσμένης, εύθραυστης ομορφιάς. Το βασίλειο της πορσελάνης.

teamqueens

Η συλλογή της ήταν θρυλική. Ίσως η πρώτη τόσο σημαντική βασιλική συλλογή ασιατικής πορσελάνης στη Βρετανία, περιλάμβανε κομμάτια από τις δυναστείες των Μινγκ και Τσινγκ σε γαλαζωπές και λευκές αποχρώσεις, τα οποία είχε φέρει από το εξωτερικό με ιδιαίτερη φροντίδα. Ήταν γνωστό στην αυλή πως εγκατέλειπε τα συμβούλια, τις επίσημες τελετές, ακόμη και τις κρατικές υποχρεώσεις της για να χαθεί μέσα στα "μικρά βασίλεια της Κίνας", όπως τα αποκαλούσε. Κάθε αγγείο και μια σφραγίδα ανατολίτικης δυναστείας..., κάθε μοτίβο κι ένας ψίθυρος από τόπο εξωτικό...

Η αγάπη της για την οριένταλ τέχνη της Ανατολής συνέβαλε καθοριστικά στην εξάπλωση της μόδας της "chinoiserie" στην αγγλική αυλή, ενώ τα ίδια τα θαυμαστά αντικείμενα στόλιζαν τα βασιλικά διαμερίσματα στο Hampton Court και το Kensington, σα να έφερναν την Ανατολή στην καρδιά του Λονδίνου.

Εκείνη την εποχή, λίγα δωμάτια πιο πέρα στο παλάτι, ο Χένρυ Πέρσελ, συνθέτης της βασιλικής αυλής, δεν άκουγε μόνο νότες από βελούδινα έγχορδα ή τους απαλούς, βουκολικούς ήχους των φλάουτων. Άκουγε και τη μουσική που έβγαινε από το βλέμμα της βασίλισσας, όταν στέκονταν μπροστά στις πορσελάνες της, ένα βλέμμα που έλαμπε περηφάνια και αθωότητα μαζί, σαν το βλέμμα ενός μικρού κοριτσιού που φυλά έναν μυστικό θησαυρό, τρυφερό και εύθραυστο, φοβούμενο ότι το παραμικρό άγγιγμα θα τον θρυμματίσει σε χίλια κομμάτια.

Ο Πέρσελ ήξερε. Είχε δει το πάθος της, την τρυφερότητα με την οποία άγγιζε κάθε κεραμικό, τη σιωπηλή αφοσίωση με την οποία μάζευε, φρόντιζε, προστάτευε. Γι’ αυτό, όταν ήρθε η ώρα να γράψει τη μουσική για το θεατρικό έργο "The Fairy Queen", δεν δίστασε. Ανάμεσα σε νεράιδες, μάγισσες, ονειρικά τοπία και αλχημείες της φύσης, έβαλε μια σκηνή μαγικής Ανατολής, ένα ζευγάρι Κινέζων να χορεύουν μια chaconne τελετουργική, ερωτική.

Μουσική, που υποκλίνεται σιωπηλά στο γούστο της βασίλισσας.

Ήταν μια σκηνή σύντομη, φευγαλέα, ένα ανατολίτικο πέρασμα μέσα σ' έναν αγγλικό μύθο. Όμως όσοι ήξεραν, κατάλαβαν. Ο Κινέζος και η Κινέζα ήταν τα πορσελάνινα ανθοδοχεία της Μαρίας που ζωντάνευαν, κατέβαιναν από τα ράφια τους, φορούσαν γυαλιστερά μεταξωτά και χόρευαν μόνο για κείνη.

Ήταν το πιο διακριτικό και ευγενικό δώρο, που μπορούσε να κάνει ένας καλλιτέχνης στη βασίλισσά του. Ούτε με λόγια, ούτε κάποιος επίσημος ύμνος. Αλλά μια σκηνή που ακουμπούσε τη μουσική σαν πορσελάνινο φιλί.
Κι όταν, στην πρεμιέρα, οι αυλικοί χειροκροτούσαν και γελούσαν, η Μαρία χαμογέλασε συνεσταλμένα. Δεν είπε τίποτα. Δεν χρειαζόταν. Ούτε ο Πέρσελ είπε λέξη. Μα ανάμεσά τους υπήρχε μια σιωπηλή συμφωνία, ότι η τέχνη μπορεί να γίνει ανεκτίμητη προσφορά. Κι ότι αληθινό βασίλειο δεν είναι εκείνο που κυβερνάς, αλλά εκείνο που συλλέγεις, αγαπάς, φροντίζεις και αφήνεις στην αιωνιότητα...

Henry Purcell: "The Fairy Queen - IV. Chaconne for Chinese Man and Woman)

(H σακόν υπαινίσσεται την περίφημη συλλογή κινέζικων πορσελάνινων βάζων της βασίλισσας Μαρίας)