Translate

fb

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νίνο Ρότα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Νίνο Ρότα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Παρασκευή 3 Δεκεμβρίου 2021

"Concerto Soirée" , πρόσκληση για κομψό στροβιλισμό από το Νίνο Ρότα...

 


rateyourmusic



Μπορεί το όνομά του να είναι συνώνυμο με την κινηματογραφική μουσική και τις θαυμαστές συνεργασίες του με καταπληκτικούς σκηνοθέτες όπως, Φελλίνι, Βισκόντι, Βερντμίλερ,Τζεφιρέλι….
Όμως ο Νίνο Ρότα, ο "αισθαντικός μελωδός του "ανεξήγητου", όπως τον αποκάλεσε ο Μάνος Χατζιδάκις δείχνοντας με αυτό το χαρακτηρισμό τον απεριόριστο θαυμασμό του στον ιταλό συνθέτη, έχει και μια άλλη πτυχή στο αριστουργηματικό συνθετικό έργο του.

Την ενασχόλησή του με την κλασική μουσική, άγνωστη στους πολλούς, όμως υπαρκτή και θαυμαστή, που αξίζει κανείς να την ερευνήσει καθώς στις παρτιτούρες αυτές θα ανακαλύψει το μουσικό μεγαλείο του, την αστείρευτη φαντασία και το πηγαίο ταλέντο του σε οδούς, που και ο ίδιος ο Ρότα "φοβόταν" να περπατήσει...

Γεννήθηκε στο Μιλάνο, 3 του Δεκέμβρη και σήμερα συμπληρώνονται 110 χρόνια από τη γέννησή του.

Θεωρείται παιδί-θαύμα κι έγραψε το πρώτο του ορατόριο σε ηλικία 11 ετών! Μαθήτευσε στο πλευρό των Καζέλα και Πιτσέτι, ενώ στα χρόνια των σπουδών του στις ΗΠΑ ήρθε σε επαφή με τη μουσική του Τζωρτζ Γκέρσουιν.

Μπορεί να απέκτησε ευρεία αναγνώριση με την μουσική για τον κινηματογράφο, όμως ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του "συνθέτη κλασικής μουσικής".
Ανάμεσα στις συνθέσεις για 150 ταινίες βρίσκουμε διαμαντάκια από όπερες, μπαλέτα, καθώς και έργα σκηνικής και συμφωνικής μουσικής.

Έγραψε τρία κονσέρτα για πιάνο και ορχήστρα μέσα στο διάστημα 1960-1975.
Το Κοντσέρτο σε Nτο μείζονα, το Κοντσέρτο σε μι ελ. με υπότιτλο Piccolo mondo antico και το Κονσέρτο σε ντο ελ., γνωστό ως "Concerto soirée", μια σουίτα πέντε κινήσεων.

Η πρώτη παρουσίαση του έργου έγινε το 1962 με τον ίδιο το Νίνο Ρότα στο πιάνο. Κάθε κίνηση θυμίζει τις χορευτικές φόρμες του 19ου αι. -όπως υποδεικνύεται από τους τίτλους-  και μεταφέρει τον ακροατή σε μια αίθουσα χορού καλώντας τον να  συμμετάσχει στον κομψό στροβιλισμό:

Valzer Fantasia

Ballo Figurato

Romanza

Quadriglia

Can Can

Το μαγικό που πετυχαίνει εδώ ο Ρότα είναι που προμηθεύει τη σύγχρονη εποχή με υλικό από το παρελθόν, υλικό αναμνήσεων...

Κάποια από τα θέματα των χορών του κονσέρτου χρησιμοποιήθηκαν από το δημιουργό και σε άλλες συνθέσεις του. Όπως, το μελαγχολικό θέμα της Romanza, συμπεριλήφθηκε στο "La Strada", ενώ το τελικό Can Can στο περίφημο "8½". 


1. Η πρώτη κίνηση είναι εμφανώς επηρεασμένη από τη ρομαντική αύρα του Σοπέν και τις ιμπρεσιονιστικές πινελιές του Ντεμπισί. Στο ρυθμό του βαλς, η πιανιστική μελωδία ηχεί κομψή κι εκλεπτυσμένη με το θέμα να αναπτύσσεται εν συντομία, ενώ διακόπτεται από ένα κάπως ταραγμένο κεντρικό τμήμα.


(nkoda)

2. Η δεύτερη κίνηση Ballo Figurato, χαρακτηρίζεται από εύθυμη διάθεση. Αποτελεί ζωηρό χαριτωμένο διάλογο ανάμεσα στο σολιστικό όργανο και την ορχήστρα, με συχνές διασταυρώσεις με επιθετικά μοτίβα από επαναλαμβανόμενες νότες που εκτελούν τα ξύλινα και τα χάλκινα πνευστά. 


3. Ακολουθεί η τρίτη κίνηση, η μελαγχολική Ρομάντζα. Το γεμάτο ευαισθησία θέμα εισάγει το πιάνο που αντιπαραβάλλεται με σύντομες νύξεις από τη βιόλα και το τσέλο. Το αγγλικό κόρνο κινείται παράδοξα με μουσικούς υπαινιγμούς πάνω στο κύριο θέμα. Η Ρομάντζα χρησιμοποιήθηκε από τον Ρότα και στην ταινία "La Strada".


4. Η τέταρτη κίνηση, αρκετά πρωτότυπη, στηρίζεται στο ύφος της Quadrille, παραδοσιακού αντικριστού χορού της νότιας Ιταλίας. Η χαρούμενη διάθεση επανέρχεται με επαναλαμβανόμενα αρπίσματα σ' ένα ρυθμικό ξεφάντωμα και μοτίβα που παραπέμπουν σε λαχάνιασμα από τρεχαλητά.  

 

5. Το κονσέρτο κλείνει περίφημα με ένα ξεσηκωτικό Can Can. Ιδιαίτερα δεξιοτεχνικό μέρος, όπου συνδυάζει το σκέρτσο και τη ζωντάνια με τη δραματικότητα. Πολλοί εντοπίζουν σ' αυτή την τελική κίνηση  την ένταση μιας διαμάχης. "Σκοτεινές" δυνάμεις σε πάλη με την ελπίδα και την διάθεση αισιοδοξίας. Ένα μέρος που ο Ρότα χρησιμοποίησε στο αριστούργημά του "8½". 


Aναμφισβήτητα, το "Concerto Soirée" είναι ένα ιδιαίτερο έργο υποδειγματικού λυρισμού με βιρτουοζικά στοιχεία ώστε να αναδεικνύεται η ικανότητα του σολίστα και τα μέρη της ορχήστρας να υπογραμμίζουν εξαίσια τις ρομαντικές και σαγηνευτικές μουσικές ιδέες. Μια ξεχωριστή σύνθεση στο άφθαστο  μουσικό τοπίο του Νίνο Ρότα, πλούσιο σε ονειρικά μοτίβα, από την  εμπνευσμένη καλλιτεχνική φλέβα του ιταλού δημιουργού.


Nino Rota:  "Concerto Soirée" :



Παλαιότερα κείμενά μου για τον "κλασικό" Ρότα μπορείτε να διαβάσετε εδώ και εδώ







Κυριακή 3 Δεκεμβρίου 2017

"Νίνο Ρότα, ένας αστείρευτος μάγος της μελωδίας"



Αποτέλεσμα εικόνας για Nino Rota conducts

Αναμφισβήτητα είναι ο μάγος, που με τα ηχητικά φίλτρα του δημιουργεί την κατάλληλη ατμόσφαιρα κι ενισχύει σε συναίσθημα τη σκηνή που στήνεται στην οθόνη!

Γεννήθηκε σαν σήμερα 3 Δεκέμβρη 1911 στο Μιλάνο.

Ο Νίνο Ρότα πιανίστας και συνθέτης, έλαμψε υπογράφοντας τη μουσική μυθικών ταινιών των Φελίνι, Τζεφιρέλι, Βισκόντι...



Ένας αστείρευτος μάγος της μελωδίας υπήρξε ο Νίνο Ρότα κι όπως εύστοχα θα πει ο Χατζιδάκις:
"Ο Νίνο Ρότα σφράγισε με τη μουσική του τον καιρό μας, μεταχειριζόμενος μνήμες αλλοτινών καιρών. Πέτυχε το πάντρεμα αναμνήσεων και παρόντος χρόνου με τέτοιο μοναδικό αποτέλεσμα..."

Ιταλικές και διεθνείς  παραγωγές επενδεδυμένες με τα δικά του ονειρικά μοτίβα, από την δική του εμπνευσμένη φλέβα...Μουσικές μελωδικών χρωμάτων κι οργανικών συνευρέσεων που απαντώνται μοναδικά στο μουσικό του, άφθαστο τοπίο...
Γιατί, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως μέσα στη μαγεία της εικόνας που μας προσφέρει ο κινηματογράφος, το σινεμά είναι εξίσου τέχνη του ήχου και της μουσικής.

Όμως...,..Υπάρχει κι ένα όμως...

Θα ήταν παράλειψή μας σε αυτή την τιμητική αναφορά στο μεγάλο ιταλό συνθέτη να μην σταθούμε και στην συνεισφορά του στη "σοβαρή" μουσική.
Το "θαύμα" στο Ρότα, όπως το έχω ξαναγράψει, είναι πως ισορροπεί αρμονικά ανάμεσα σ'ένα σάουντρακ και ένα έργο κλασικής!!
Έτσι δεν θα πρέπει να υποτιμώνται οι κλασικές συνθέσεις του, που συνεχίζοντας τη ρομαντική παράδοση, προσφέρουν απαράμιλλες στιγμές συγκίνησης.

Δέκα όπερες, πέντε μπαλέτα και πλήθος οργανικών συνθέσεων..

Το ύφος του σε αυτά τα έργα χαρακτηρίζονται από δομική σαφήνεια, που ενισχύεται από λυρικό και αρμονικό οίστρο, όπως στο "Κοντσέρτο για Φαγκότο και Ορχήστρα", που συνέθεσε το 1977.

Η θεματική ανάπτυξη, η αρμονική εξέλιξη και η φόρμα στη σύνθεση αυτή του Ρότα, μαρτυρούν τις "κλασικές" του μουσικές βάσεις.
Τοκκάτες, Ρετσιτατίβι, Θέματα και Παραλλαγές τονίζουν τον γοητευτικό χαρακτήρα της σύνθεσης.
Πλούσια αρμονική γλώσσα και καλαίσθητη ενορχήστρωση, είναι τα κυρίαρχα στοιχεία του κονσέρτου, που πολλοί μουσικολόγοι συγκρίνουν με τα αντίστοιχα του Ντεμπισύ ή του Σατί.
Μαεστρικά στήνεται ο διάλογος ανάμεσα στο φαγκότο και το σύνολο της ορχήστρας, πάντα όμως με στόχο την ανάδειξη του βαρύαυλου με την ποικιλομορφία στον ήχο του, που ο Ρότα γνωρίζει καλά...
Επιλέγει διάφορες τονικές περιοχές ώστε να πετυχαίνει άλλοτε τη μελαγχολική διάθεση του οργάνου..., τη στυφάδα, σκούρα, βαριά απόχρωση..., κι άλλοτε ν'αφήνει μια εύθυμη, κωμική ηχητική γεύση στον ακροατή...
Θα το απολαύσουμε σε μια ερμηνεία από τον καταξιωμένο φαγκοτίστα και εξάρχοντα μουσικό, Paolo Carlini, έναν από τους λίγους στην εποχή μας αναγνωρισμένους παγκοσμίως σαν κορυφαίος εκτελεστής σε αυτό το δύσκολο όργανο.Δεν είναι τυχαίο πως συνθέτες όπως ο Μπουσόττι ή ο Μπέριο έχουν γράψει ειδικά γι'αυτόν...



NINO ROTA: "Bassoon Concerto" / Paolo Carlini :

I: Toccata, Allegro Vivace
II: Reccitative, Lento (4:16)
III.Andantino, Variations I-VI(7:05)


Παλαιότερο κείμενό μου για τον Ρότα μπορείτε να διαβάσετε εδώ.





Παρασκευή 19 Μαΐου 2017

Είναι "Γλυκιά η Ζωή", ας γευτούμε το νέκταρ της αλήθειας της!

 

imdb


"Χρόνια μετά, τόσο ο τίτλος όσο και η ίδια η ταινία παραμένουν ταυτισμένα με την Ανίτα"

Τα λόγια ανήκουν στον Φεντερίκο Φελίνι και αναφέρονται φυσικά στην Ανίτα Έκμπεργκ, πρωταγωνίστρια της ταινίας του, "Dolce Vita", που σαν σήμερα το 1960 απέσπασε το χρυσό Φοίνικα στις Κάννες!

Μια ταινία γεμάτη συμβολισμούς, καυστική απέναντι στην κοινωνία της εποχής, που παρακμάζει και δημιουργεί ουτοπίες, που οδηγεί σε κόσμους έκφυλους και απατηλούς.
Μια ταινία ψυχογράφημα μιας εποχής...
Ένα αριστούργημα, που σε οδηγεί σε ένα πολύπλοκο λαβύρινθο, που βρίσκεις τη διέξοδό του, μόνο όταν συνειδητοποιήσεις το αμείλικτο, υπαρξιακό κενό, που δημιουργεί η άφεσή μας στη δίνη του λαμπερού "φαίνεσθαι"!

google.com

Συγκινήσεις, υπαρξιακές αναζητήσεις και περιπλανήσεις, σάτιρα και απόλυτος μηδενισμός απέναντι στην "αριστοκρατία" είναι τα ατού της σκηνοθετικής ματιάς του Φελίνι, που αποδεικνύεται προφητικός.


Περίφημη και χαραγμένη στη μνήμη όλων των σινεφίλ η σκηνή με την προκλητική Ανίτα να πέφτει στα νερά της Φοντάνα ντι Τρέβι και το γοητευτικό Μαστρογιάννι να την ακολουθεί!





Είναι "Γλυκιά η Ζωή", φίλες και φίλοι!

Ας αναζητήσουμε τις χαρές της ουσίας της, ας γευτούμε το νέκταρ της αλήθειας της στα μικρά καθημερινά, απλά και ταπεινά, που μας έχουν χαριστεί τόσο απλόχερα ...
Κι αν προνοήσουμε να  υπάρχει και μουσική υπόκρουση από  Νίνο Ρότα, η ρότα της  "χαράζεται προσεκτικά, να μη ματώνει ποτέ η ευλάβεια..."


Κυριακή 10 Απριλίου 2016

"O Nίνο Ρότα της όπερας"

 



"Ζωντανός,αυθόρμητος, αγγελικός!", κατά τον Φελλίνι...

"Αφηρημένο και ταυτόχρονα προσφιλή, άγγελο της τελευταίας σειράς!, τον αποκάλεσε η Λίνα Βερντμίλερ,

"Aισθαντικός μελωδός του "ανεξήγητου", σύμφωνα με τον  Χατζιδάκι, που θαύμαζε απεριόριστα το Νίνο Ρότα, εξάλλου ταιριάζουν υφολογικά οι μουσικές τους!!

Θα καταλάβατε πως οι παραπάνω είναι κάποιοι από τους χαρακτηρισμούς για το μέγα ιταλό μουσικό, Νίνο Ρότα, που έφυγε σαν σήμερα 10 Απρίλη του 1979!

Όλοι τον γνωρίζουμε από το σινεμά...το όνομά του είναι συνώνυμο με την κινηματογραφική μουσική…
Μπορεί να συνεργάστηκε με καταπληκτικούς σκηνοθέτες…Φελλίνι, Βισκόντι, Κουροσάβα, Βερντμίλερ,Τζεφιρέλι, Κόπολα, Ντε Σίκα…
Μπορεί η μουσική του για την ταινία "Ο Νονός" να πήρε Όσκαρ το 1974…, όμως ο Νίνο Ρότα δεν είναι ΜΟΝΟ αυτό!

Θα ήταν παράλειψή μας σε αυτή την τιμητική αναφορά στο μεγάλο ιταλό συνθέτη να μην σταθούμε και στην συνεισφορά του στη "σοβαρή", λεγόμενη, μουσική.
Το "θαύμα" στο Ρότα είναι πως ισορροπεί αρμονικά ανάμεσα σ'ένα σάουντρακ και ένα έργο κλασικής!!


<<Ένα καπέλο από ψάθα Φλωρεντίας>>

είναι μια όπερα του Νίνο Ρότα σε ιταλικό λιμπρέτο του ίδιου και της μητέρας του Ernesta Rinaldi-Rota, βασισμένο στο ομώνυμο θεατρικό του Ευγένιου Λαμπίς .
Η όπερα έκανε πρεμιέρα στο Παλέρμο το 1955.

Ο Νίνο Ρότα μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, που η ιταλική κινηματογραφική βιομηχανία βρισκόταν σε κατάσταση αναζωογόνησης και επιθυμώντας να κινηθεί σε νέα καλλιτεχνικά μονοπάτια, αναζήτησε το μουσικό του ύφος μεταξύ των πολύπλοκων οδών των μουσικών θεωριών του 20ου αιώνα.
Σε αυτή τη χρονική στιγμή ξαναδιαβάζει την περίφημη γαλλική φάρσα του 19ου αιώνα "Chapeau de paille d'Italie" του Ευγένιου Λαμπίς. Το θέμα της τον κέντρισε και άρχισε να σκέφτεται τη μουσική του ανάπλαση με ύφος πάνω στην παράδοση της ιταλικής κωμικής όπερας.

Άρχισε να εργάζεται σχεδόν στα κρυφά και αποσπασματικά.Το έργο ολοκληρώθηκε μετά από πολλά χρόνια, με την ανασφάλεια του Ρότα σε αυτό το είδος μουσικής να αποτελεί τροχοπέδη για την παρουσίασή του στο κοινό.
Η ιδέα ωρίμασε το 1955 και μετά από προτροπή του υπευθύνου του Teatro Massimo του Παλέρμο της Σικελίας.

Η όπερα έκανε πρεμιέρα τον Απρίλιο του 1955 με αλλαγμένο τον τίτλο από "Chapeau de paille d'Italie" σε "ΙΙ Cappello di Paglia Firenze".
Η μελωδικότητα και η απλότητα της αρμονικής δομής έκαναν το έργο ιδιαιτέρως αγαπητό από το ακροατήριο, που το δέχτηκε με επευφημίες!

Η ΠΛΟΚΗ

Ο Φαντινάρ κατευθύνεται προς το Παρίσι για την τελετή του γάμου του.Στο δάσος, το άλογό του τρώει το ψάθινο καπέλο μιας παντρεμένης κυρίας που κρύβεται στους θάμνους με τον εραστή της. Η κυρία δεν μπορεί να επιστρέψει στο ζηλιάρη σύζυγό της χωρίς καπέλο και ο Φαντινάρ υποχρεώνεται να της βρει ένα όμοιο. 
Η αγωνιώδης αναζήτηση του σπάνιου καπέλου, ο γάμος που συνεχώς κινδυνεύει να ματαιωθεί, η καταδίωξη του Φαντινάρ από τη νύφη, τον πεθερό και όλο το σόι, η οργή του απατημένου συζύγου, τα λάθος πρόσωπα στη λάθος στιγμή, πλέκουν μια από τις πιο χυμώδεις και απολαυστικές ιστορίες.
Το έργο, που ανήκει στα "σατιρικά κωμικά μελοδράματα" διαθέτει γρήγορο θεατρικό και μουσικό ρυθμό κι εναλλαγές, κέφι και πολλή φαντασία.

[Οταν ο Λαμπίς παρουσίασε το έργο για πρώτη φορά, το1851 λέγεται πως η παράσταση υπήρξε ένας θρίαμβος! Έχει μάλιστα καταγραφεί πως έναν θεατή, αναγκάστηκαν να το βγάλουν σηκωτό από την αίθουσα καθώς είχε πάθει κρίση αποπληξίας από τα γέλια!]

Αυτή η πτυχή του Ρότα είναι άγνωστη στους πολλούς.Είναι όμως υπαρκτή και θαυμαστή και αναδεικνύει το μουσικό μεγαλείο του, την αστείρευτη φαντασία και το πηγαίο ταλέντο του σε οδούς, που και ο ίδιος "φοβόταν" να περπατήσει...
Όμως το επιχείρησε κι έχουμε εκπληκτικά δείγματα όπως η όπερα αυτή, πράγματι ξεκαρδιστική σε πλοκή, όπου το κωμικό-σατιρικό μέρος της  ενισχύεται με τη μουσική του  Ρότα και το μοναδικό του τρόπο, καθώς την έκφραση συναισθημάτων και γεγονότων τού έχει διδάξει άψογα η ενασχόλησή του, με απόλυτη επιτυχία, με τον κινηματογράφο.

Μια γεύση μπορείτε να πάρετε από την ακρόαση της Oυβερτούρας της όπερας με την ανερχόμενη ιταλίδα μαέστρο Roberta Peroni στο πόντιουμ,δ/ντρια της ορχήστρας και χορωδίας του Ίδρυματος Petruzzelli του Μπάρι.



Το κείμενο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr