Οι προγονοί μας -ως γνωστόν- προσπαθούσαν με κάθε τρόπο να ερμηνεύσουν όσα ανεξήγητα και ακατανόητα συνέβαιναν γύρω τους...Από φυσικά φαινόμενα ως τις ανθρώπινες ιδιότητες και αδυναμίες. Ανάμεσά τους και η αόρατη, κινητήρια δύναμη του έρωτα. Δύναμη που ασκεί τεράστια επιρροή πάνω σε όσους τον βιώνουν κι αποτελεί για κείνους, τουλαχιστον για όσο διάστημα υφίσταται, το βαθύτερο νόημα της ζωής.
Σε αυτή τη σειρά αναρτήσεων κάθε Παρασκευή βράδυ θα αναφερόμαστε συνοπτικά σε δημοφιλή ζευγάρια της μυθολογίας, που ερωτεύτηκαν σφοδρά και σε κάποιες περιπτώσεις καταστροφικά, καθώς η δύναμη του έρωτά τους τέθηκε εκτός ελέγχου.
Απόψε ένας μύθος για τον έρωτα δυο νέων,που οι κοινωνικές συμβάσεις εμποδίζουν…Μια ιστορία που πάντα συγκινεί… : "Πύραμος και Θίσβη"...
"Στου έρωτα το μαγικό παιχνίδι
Τους εραστές φωτίζει η ομορφιά τους.
Κι ο έρωτας, που λεν τυφλός πως είναι
τη σκοτεινιά της νύχτας προτιμάει.
Έλα γλυκειά μου νύχτα να μου μάθεις
πώς δυο παρθενικά κορμιά θα σμίξουν
μες στη χαρά του έρωτα δοσμένα".
(Απόσπασμα:"Ρωμαίος και Ιουλιέτα" Σαίξπηρ)
Έναν παλιό μύθο,"εκμεταλλεύεται" στο πλάσιμο αυτής της ιστορίας,ο άγγλος δραματουργός,για δύο εραστές με ανάλογο τραγικό τέλος, τον Πύραμο και την Θίσβη.
J.W.Waterhouse : "Thisbe,the Listener"
Λέει λοιπόν ο Οβίδιος στις ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΙΣ του :
Ο Πύραμος ήταν το πιο γοητευτικό παλληκάρι απ' όλους τους άνδρες και η Θίσβη η ωραιότερη νέα της Ανατολής. Οι δύο νέοι ζούσαν στη Βαβυλώνα και ήταν γείτονες. Αγαπούσαν τρυφερά ο ένας τον άλλο, αλλά, εμπόδιο στον έρωτα τους στέκονταν οι αντίπαλες οικογένειές τους, που τους απαγόρευαν ακόμη και να βλέπονται.
"Τοίχε ζηλιάρη, τοίχε χωριστή, τι στέκεις στην αγάπη μας εμπόδιο;"
Για να επικοινωνούν, χρησιμοποιούσαν μια χαραμάδα της μεσοτοιχίας, που χώριζε τα σπίτια τους.
Μια φεγγαρόλουστη νυχτιά,αποφάσισαν να ιδωθούν κρυφά έξω από τα τείχη της πόλης, στον τάφο του Νίνου,στην πηγή με τις λευκές μουριές,κάτω από τις βαθιές σκιές . Πρώτη έφτασε η Θίσβη μ'ένα πέπλο να καλύπτει το πρόσωπό της.
Ξαφνικά παρουσιάζεται μια λέαινα στη βρύση...Κι αυτή η λέαινα καθόρισε την τύχη των δύο εραστών:
"Λιοντάρι λεκιασμένο με των βοδιών το αίμα,
το αίμα το νωπό,που άφριζε τριγύρω στη μουσούδα
φάνηκε να τραβάει για την πηγή,
τη δίψα ν' αποθέσει στα νερά της".
Πύραμος και Θίσβη, Σπίτι του Λορέιους Τιμπουρτίνους, Πομπηία
Η Θίσβη έντρομη τρέχει να κρυφτεί. Της πέφτει όμως το πέπλο της το οποίο η λέαινα ξεσκίζει καταματώνοντάς το.Σε λίγο φτάνει ο Πύραμος, βλέπει το ματωμένο πέπλο και νομίζει ότι η αγαπημένη του έχει κατασπαραχθεί από το λιοντάρι.
"Ο Πύραμος το γέμισε το σάλι με δάκρυ και φιλί !
...Είχε ζωσμένο πάνω του σπαθί.
Το έμπηξε βαθιά στα σωθικά του,
κι όπως ακόμα έκαιγε η πληγή
το τράβηξε την ώρα του θανάτου"
Μην μπορώντας να ζήσει χωρίς αυτή, τράβηξε το σπαθί του και το κάρφωσε στο πλευρό του. Το αίμα τινάχθηκε με πίεση και πιτσίλησε τα άσπρα μούρα...
"Το αίμα σαν πίδακας τινάζεται ψηλά και το δεντρί ραντίζει
κάνοντας τη χροιά του πορφυρή...
και ποτισμένη η ρίζα του κι εκείνη
ανέβασε πορφύρα στους καρπούς
και πέρασε στα μούρα τη βαφή της".
Στο μεταξύ, η Θίσβη συνήλθε από το φόβο της και δειλά - δειλά βγήκε από την κρυψώνα της να δει τι απέγινε η λέαινα. Τότε αντίκρυσε τον αγαπημένο της νεκρό. Ταραχή, απόγνωση, απελπισία, όλα μαζί την οδηγούν στο μοιραίο. Χωρίς τον αγαπημένο της η ζωή δεν έχει αξία.
"Κι αν ήταν μοναχά να μας χωρίσει ο θάνατος,
τώρα μήτε κι αυτός μπορεί να σε κρατήσει μακριά μου"
"Πύραμος και Θίσβη", ανωνύμου, 17ου αι.
Στήνει το σπαθί του Πύραμου όρθιο και πέφτει επάνω. Πεθαίνοντας, λέει ο μύθος, παρακάλεσε τους θεούς να φροντίσουν ώστε να ενταφιαστούν στον ίδιο τάφο κι ακόμη οι καρποί της μουριάς να έχουν όταν ωριμάσουν το σκούρο κόκκινο χρώμα του αίματος, σε ανάμνηση της άτυχης αγάπης τους.
"...και συ μουριά,σκεπή σε λίγο και για τα δυο κορμιά που θα πλαγιάζουν από κάτω, κράτα σημάδια από το φονικό: πένθιμο κάρπιζε και μαυροφορεμένο, θύμιζε με το χρώμα του καρπού αίμα διπλό και αδικοχυμένο!"
Κι αφού με Σαίξπηρ ξεκινήσαμε, ας τελειώσουμε με τον ίδιο και με την προτροπή του για τις αντίπαλες οικογένειες των αδικοχαμένων νέων:
"Πένθιμη ειρήνη τούτη η αυλή μας δίνει κι ο ήλιος από τον πόνο του πηγαίνει να κρυφτεί. Ελάτε να σκεφτούμε: Δικαιοσύνη, πρέπει σ’ αθώους και φταίχτες να δοθεί. Τι έτσι πικρή δεν στάθη άλλη καμία, σαν των παιδιών αυτή την ιστορία".
ΟΙ ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΕΜΠΝΕΥΣΕΙΣ:
1. Στο τέλος της δεκαετίας του 1760 ο γερμανός συνθέτης, τραγουδιστής και δάσκαλος μουσικής, απο τους δημοφιλέστερους του 18ου αιώνα, Αντολφ Χάσσε στήνει την δυο πράξεων όπερα του: "Piramo e Tisbe" βασισμένη στο κείμενο του Οβίδιου απο τις "Μεταμορφώσεις". Το λιμπρέτο συντάχθηκε από τον Μάρκο Κοτελίνι και ο συνθέτης κατέτασσε αυτό το τραγικό ιντερμέτζο του στις καλύτερες δημιουργίες του, αν όχι η καλύτερη!
Πρόκειται για μουσική δημιουργία αρκετά πολύπλοκη με σύνθετα ρετσιτατίβι και άριες. Mε ρέουσες, φωνητικές γραμμές που επιτρέπουν στους ερμηνευτές να υπογραμμίσουν το λιμπρέτο και να φωτίσουν το νόημα των στίχων. Την περίοδο σύνθεσης της όπερας ο Χάσσε είχε απομακρυνθεί από την da capo aria υιοθετώντας πιο ελεύθερες και ακανόνιστες φόρμες έκφρασης και για την ορχήστρα και για τις φωνές με τις λαμπρές μελωδίες να ακολουθούν η μια την άλλη.
Johann Adolf Hasse - Piramo e Tisbe:
2. Eίχε προηγηθεί η ποιμενική όπερα "La Thisbe" του Μπολονέζου αρχιβιολιστή και μαέστρου στην Αυλή της Βυτεμβέργης, Giuseppe Antonio Brescianello, ο οποίος παρουσίασε το σκηνικό έργο στο θέατρο του Παλατιού το 1718. Το λιμπρέτο του Pier Jacopo Martello βασίστηκε επίσης στο επεισόδιο από τις Μεταμορφώσεις του Οβίδιου.
Eίναι η μοναδική όπερα του Brescianello, έργο υψηλής αισθητικής μπαρόκ, που εμφανίζει επιρροές από Αλμπινόνι και Βιβάλντι και προϊδεάζει το μελωδικό ύφος του Χάσσε.
Ακούμε την άρια της Θίσβης:
3. Στις Μεταμορφώσεις του Οβίδιου στηρίχτηκε και το λιμπρέτο για την tragédie en musique των Γάλλων συνθετών, Françoise Rebel και Françoise Francoeur (μουσικοί διευθυντές της Όπερας του Παρισιού, που μαζί συνέγραψαν πολλά σπουδαία έργα με μεγάλη επιτυχία παραστάσεων) που έκανε πρεμιέρα στη λαμπρή αίθουσα της Παρισινής Όπερας το 1726. Η όπερα διανθισμένη με μπαλετικά μέρη, χαρακτηριστικό της Γαλλικής μουσικής σχολής, και μια σειρά λαϊκών χορών(Sarabande, Musette κλπ) που απολαμβάνουμε:
François Rebel & François Francoeur: "Pyrame et Thisbée":
Το κείμενο δημοσιεύτηκε και στην Κοινότητα των Mythologists
Ο Άγιος Αυγουστίνος γεννήθηκε στην Αφρική, το έτος 354 μ.Χ. Ο πατέρας του μπορεί να ήταν ένας ειδωλολάτρης, όμως η μητέρα του η Μόνικα ήταν μια υποδειγματική χριστιανή, και μάλιστα η Εκκλησία μας την τιμά στις 15 Ιουνίου. Παρότι η ευσεβής μητέρα φρόντισε να μεταδώσει στο γιο της πίστη, θεοσέβεια και ευλάβεια, ως νεαρός, ο Αυγουστίνος έζησε ζωή έκλυτη κι έγινε οπαδός του Μανιχαϊσμού... Ομως οι θερμές ολονύκτιες προσευχές της ευσεβούς μητέρας του και τα φλογερά κηρύγματα του Επισκόπου Αμβροσίου, έφεραν τον Αυγουστίνο στο χριστιανισμό, ο οποίος κατηχήθηκε και βαπτίστηκε τελικά. Έγραψε πλήθος θεολογικών και φιλοσοφικών συγγραμμάτων. Εκοιμήθη 28 Αυγούστου του 430, ημερομηνία που τιμάται από την Ανατολική και Δυτική Εκκλησία.
Από τη ζωή του Αγίου Αυγουστίνου εμπνέεται ο Johann Adolf Hasse το 1750 το τελευταίο ορατόριό του: "La Conversione di Sant 'Agostino - Η μεταμέλεια του Αγίου Αυγουστίνου". Ορατόριο, δομημένο σε 2 πράξεις, για πέντε σολίστ, τετράφωνη χορωδία και ορχήστρα. Το λιμπρέτο έγραψε η Μαρία Αντωνία της Βαυαρίας, πριγκίπισσα και συγχρόνως συνθέτιδα, τσεμπαλίστα, λιμπρετίστα, τραγουδίστρια και πάτρονας των τεχνών, που υπήρξε και μαθήτρια του συνθέτη.H δούκισσα βασίστηκε σε κείμενο του Γερμανού Ιησουίτη ιεροκήρυκα και συγγραφέα, Franz Neumayr.
Η πρεμιέρα έγινε στη Δρέσδη, όμως ακολούθησαν πολλές παραστάσεις του ορατορίου και αλλού... Λειψία, Μανχάιμ, Αμβούργο, Ρώμη, Πάδοβα, Ρίγα, Πράγα, Βερολίνο και Πότσδαμ, μια απόδειξη της δημοτικότητας του έργου στο τελευταίο μισό του 18ου αιώνα.
Ο Χάσσε χρησιμοποιεί λιτές αρμονίες λεπτών αποχρώσεων ακολουθώντας την ευγενική αισθητική της απλότητας. Ξεκινά το ορατόριο με μια ορχηστρική εισαγωγή στη Σι ύφεση μείζονα, ιδιαίτερης λαμπρότητας προκειμένου να υπογραμμίσει το μεγαλείο και τη δυναμική ένταση της σύνθεσης. Σύνθεσης, που διακρίνεται για την ιερότητα και τον υπερβατικό χαρακτήρα του περιεχομένου της, το οποίο αντικατοπτρίζει την ομορφιά, τον πλούτο αλλά και την αξία των διδασκαλιών της Χριστιανικής θρησκείας. Γιατί η "μετατροπή" ενός ανθρώπου, φίλοι μου, είναι αδιαμφισβήτητα ο καρπός της χάρης του Θεού. Στη χορωδία, ο Χάσσε αναθέτει μεγάλης έντασης δραματικά περάσματα που εκφράζουν στο μεν πρώτο μέρος την επιθυμία λύτρωσης του αμαρτωλού Αυγουστίνου, στο δε δεύτερο τη σωτηρία της ανθρωπότητας.
Εμείς σήμερα θα επικεντρωθούμε στις άριες του Αγίου Αυγουστίνου. Είναι μόνο δύο, αλλά εξαιρετικά εύκαμπτες και εκφραστικές άριες:
1. Η άρια: "Il rimorso opprime il seno - Τύψεις συνείδησης με πιέζουν" ερμηνεύεται στο πρώτο μέρος και αναφέρεται στην επιθυμία του Αυγουστίνου να απεγκλωβιστεί από τον ακόλαστο και άσωτο τρόπο ζωής του και
2. η δεύτερη άρια: "Or mi pento, oh Dio-Μετανοιώνω Θεέ μου", όπου ο Αυγουστίνος δηλώνει τη μεταμέλειά του και ικετεύει το Θεό να τον αντιμετωπίσει με συμπόνια.
Αρχικά όμως ας απολαύσουμε το λαμπρό εναρκτήριο ορχηστρικό μέρος:
La conversione di Sant'Agostino: Part I: Introduction:
La conversione di Sant'Agostino: Part I: Aria: Il rimorso opprime il seno
Ο Τζιανμπαττίστα Τιέπολο, αυτός ο Βενετός ζωγράφος του δέκατου όγδοου αιώνα, σίγουρα θα σας έχει συγκινήσει με κάποιο από τα έργα του! Τέλεια, μεγαλειώδη, ύψιστα!
Ο Τιέπολο γεννήθηκε σαν σήμερα, 5 Μαρτίου 1696 στη γαληνοτάτη Βενετία και είναι εκείνος, που εκτίναξε τη μεγαλοπρέπεια της Βενετσιάνικης Τέχνης στα ύψη! Τα χρωστικά εργαλεία στα χέρια του έπαιρναν και έδιναν ζωή!Αριστουργήματα καλλιτεχνικής έκφρασης, στα έργα του διαφαίνεται μια θεατρικότητα, μια διάθεση εσωτερική και ποιητική! Μάλλον είναι εκείνος, που μονοπώλησε τη διακόσμηση των Βενετσιάνιων ανακτόρων. Οι ελαιογραφίες και οι ακουαρέλες του κοσμούν τα περισσότερα από τα αρχοντικά και τις επαύλεις της πόλης της λιμνοθάλασσας.
Εκεί, που αναμφισβήτητα είναι διασημότερος είναι οι τοιχογραφίες!
Από τα κτίσματα, που έσπευσα να επισκεφτώ όταν πρωτοταξίδεψα στη Βενετία ήταν και το Παλάτσο Λάμπια.
Photo by Wolfgang Moroder
Eίχα διαβάσει για τις διάσημες τοιχογραφίες του μεγάρου.Ιδιαίτερα εκείνες, που στολίζουν το μεγάλο σαλόνι του. Δυο απ'αυτές υπενθυμίζουν στο φιλότεχνο επισκέπτη την ιστορία αγάπης του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας... Γιατί εκτός από τα θρησκευτικά θέματα, ο ζωγράφος επεξεργάστηκε στα έργα του και θέματα με μυθολογικό ή ιστορικό περιεχόμενο.
Η διακόσμηση του Παλάτσο Λάμπια ήταν η μεγαλύτερη παραγγελία για το ζωγράφο! Ηταν στο τέλος της δεκαετίας του 1740, που ξεκίνησε τις δυο τεραστίων διαστάσεων τοιχογραφίες στην κεντρική αίθουσα του Μεγάρου, η μια απεικόνιση της "Συνάντησης του Αντωνίου και της Κλεοπάτρας" και η άλλη "Το Συμπόσιο της Κλεοπάτρας με τον Αντώνιο".
Στην πρώτη, επηρεασμένος από το Σαιξπηρικό κείμενο και συνδυάζοντας τη σαιξπηρική επιβλητικότητα με τη ζωντάνια του μπαρόκ δημιούργησε ένα θέμα, που η πολυτέλεια και η χλιδή του αντανακλούσαν τα επερχόμενα πλούτη και την δόξα του Τιέπολο. Μαργαριτάρια, χρυσός, μαλάματα και μετάξι είναι εμφανή σ'αυτό το έργο!
Meeting of Anthony and Cleopatra
"Θρίαμβος της ακολασίας και της φιληδονίας", όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ο άγγλος δραματουργός στο κείμενό του!...και πόσο όμορφα τη "ζωγραφίζει" με τη λογοτεχνική του πένα:
"Ούτε η ηλικία δύναται να την μαράνη ούτε η συνήθεια να παλαιώση την Άπειρον ποικιλίαν των θελγήτρων αυτής.
όσω περισσότερον προσπαθεί να κατευνάση αυτάς, τόσω περισσότερον τας διεγείρει..."
Με φόντο τα πανιά του ρωμαϊκού στόλου οι δυο πρωταγωνιστές προχωρούν σχεδόν αλαζονικά προς το παλάτι, οδηγοί μια θριαμβευτικής πομπής!
Σε πρώτο πλάνο ο Αντώνιος οδηγεί, πιάνοντας από το χέρι την Κλεοπάτρα εκστασιασμένος από τη λάμψη της μέσα στο υπέροχο μπροκάρ φόρεμά της!
Ας πάρουμε μια σχετική μουσική ανάσα από την εξαιρετική σερενάτα του Johann Adolph Hasse: "Marc’Antonio e Cleopatra".
Απαράμιλλης εκφραστικότητας μουσική αφήγηση, μελωδική γραμμή και εξαίρετο ορχηστρικό ηχόχρωμα καθώς στα έγχορδα και το κοντίνουο προστίθενται διάφορα ξύλινα πνευστά, που συγκροτούν πολύχρωμη φαντασία, απόλυτα ταιριαστή στη μεγαλοπρέπεια, τη λαμπρότητα, την ακτινοβολία και την αίγλη της σκηνής του Τιέπολο!
Η δύο μερών σερενάτα γράφτηκε για 2 επίσης ρόλους και παραγγέλθηκε στον Χάσσε από έναν Ναπολιτάνο κόμη, στην εξοχική κατοικία του οποίου εκτελέστηκε το 1725. Mετά τον πρόλογο ακολουθούν δύο μέρη με το καθένα να περιλαμβανει 4 άριες da capo, ρετσιτατίβι και ντουέτο στο κλείσιμο. Τους 2 ρόλους ερμήνευσαν ο 29χρονος Φαρινέλι (το ρόλο τη Κλεοπάτρας) και η μεσόφωνη Βιτόρια Τέσι (Μάρκος Αντώνιος), που ομολογουμένως παρόλη τη φήμη της, δεν διέθετε τη δεξιοτεχνία του Φαρινέλι.(Η Τέσι υπήρξε από τις σπουδαιότερες φυσιογνωμίες της χρυσής περιόδου του μπλεκάντο και χαρακτηρίστηκε ως η πρώτη θεά μεσόφωνος" στην ιστορία της όπερας).
Ο Χάσσε, που γνώριζε καλά τις ικανότητες των τραγουδιστών φρόντισε και έγραψε βιρτουόζικη μουσική για τις άριες τη Κλεοπάτρας και πιο συγκρατημένες άριες cantabile για το ρόλο της Τέσι. Στα ζωηρά δε ντουέτα, η μελωδία γράφτηκε κατά τέτοιον τρόπο ώστε να συγκρατεί τη δεξιοτεχνία του Φαρινέλι, ενώ γινόταν περισσότερο απαιτητική για την Tέσι.
Marc' Antonio: Da quel salso elemento
Από την αλμυρή θάλασσα
και μια τεράστια αυτοκρατορία
Να'μαι, όμορφη βασίλισσα,
ακολουθώντας σε, επιστρέφω!
Μοιάζει να΄ναι της μοίρας μου γραμμένο
να με τυλίξει στοργικά
στην αγκαλιά της, η όμορφη Κλεοπάτρα...
Μετά τη νίκη στους Φιλίππους, ο Μάρκος Αντώνιος δοξάστηκε στην ανατολή σα θεός!
Στην Έφεσο δε, θεωρήθηκε η ενσάρκωση του Διόνυσου.
Ήταν όμως θυμωμένος με τη βασίλισσα της Αιγύπτου. Η συμπεριφορά της άκρως προκλητική, αφού δεν είχε επικοινωνήσει διόλου μαζί του, ούτε για να τον συγχαρεί!
Ετσι, κίνησε απεσταλμένος του να της προτείνει να έρθει να τον συναντήσει στην Κιλικία.
Ένα υπέροχο πλοίο φέρνει τη νέα Αφροδίτη με την ακολουθία της από Ερωτιδείς, Νηρηίδες και Χάριτες, να συναντήσει το νέο Διόνυσο, που εντυπωσιάζεται από την όψη και τη θωριά της!
Η Αιγυπτία είναι φιλήδονη, επιδεικτική, "μεγαλαυχούσα" για τα θέλγητρά της, αλαζών.
Η "αβροδίαιτος" πομπή της και κάθε είδους υπερβολή έχουν στόχο να πυρπολήσουν την καρδιά του Αντώνιου.
Και τον πετυχαίνει, καθώς στη συνάντηση αυτή εκφράζεται και το ερωτικό του σκίρτημα:
"Κλεοπάτρα: Αν τω όντι με αγαπάς, ειπέ μου πόσον;
Αντώνιος: Είναι μικρός ο έρως που δύναται να καταμετρηθεί.
Κλεοπάτρα: Θέλω να ορίσω το όριον μέχρι τον οποίου δύναται να φθάση ο προς εμέ έρως.
Αντώνιος: Τότε νέαν κατ' ανάγκην γην και νέον ουρανόν πρέπει να ανακαλύψεις".
"The Banquet of Cleopatra"
Στην απέναντι πλευρά του μεγάλου σαλονιού δεσπόζει η έτερη τοιχογραφία!
"The Banquet of Cleopatra-To Συμπόσιο της Κλεοπάτρας"
Τα ίδια χαρακτηριστικά...Χλιδή, πολυτέλεια...
Μια σύνθεση πλούσια σε χρώμα και με γοητευτικές λεπτομέρειες!
Φόντο και δω τα πανιά του ρωμαϊκού στόλου.
Το σκηνικό εορταστικό με τους επιβλητικούς κίονες να φανερώνουν την πολυτέλεια του χώρου.
Η Κλεοπάτρα απαστράπτουσα με το βαθύ προκλητικό ντεκολτέ της!
Aφειδώς ο καλλιτέχνης σκηνοθετεί τις λεπτομέρειες... κοσμήματα, κοστουμια, επιτραπέζια σκεύη...
Οι μουσικοί στο εσωτερικό μπαλκόνι διασκεδάζουν διακριτικά τους ευγενείς συνδαιτημόνες...
Είχε μεριμνήσει για τα πάντα σ'αυτό το συμπόσιο ο Μάρκος Αντώνιος, που ο θρύλος θέλει να είναι μια γιορτή που τέτοια δεν είχε δει ποτέ ο κόσμος!
Τα πιο ακριβά και σπάνια φαγητά εμφανίζονται σε μια ατελείωτη σειρά. Η βασίλισσα όμως δεν εντυπωσιάστηκε. Στοιχημάτισε με τον περήφανο Ρωμαίο πως εκείνη θα του παρουσίαζε ένα φαγητό πολύ πιο ακριβό από ο,τιδήποτε της είχε προσφέρει ως τότε.
Πήρε ένα φημισμένο μαργαριτάρι από το σκουλαρίκι της, το διέλυσε σε ξίδι και ήπιε το υγρό.
Η σκηνή αυτή φαίνεται καθαρά στη νωπογραφία του Τιέπολο, όπου η Κλεοπάτρα δείχνει στον Αντώνιο το μαργαριτάρι, ενώ ένας μαύρος υπηρέτης τής προσφέρει ένα ποτήρι.
***
Αυτή ήταν η Κλεοπάτρα.Η γυναίκα, που στην ποδιά της σφάζονταν ρωμαίοι αυτοκράτορες!
Η μοναδική Κλεοπάτρα με την τολμηρή προσωπικότητα και την ακόμα μοναδικότερη ζωή της με το μοιραίο δεσμό της με τον Μάρκο Αντώνιο απαθανατίστηκε στους αιώνες, καθώς αποτέλεσε έμπνευση για την Τέχνη!
Η ιστορία της αντηχεί ακόμα στα πέρατα του κόσμου, κυρίως για τα όσα αντιπροσώπευε η δυναμική βασίλισσα σε έναν κόσμο στυγνά ανδροκρατούμενο: σε μια εποχή με εσωτερικές και εξωτερικές διαμάχες στην Αίγυπτο κατάφερε με τη διακυβέρνησή της να κρατήσει τη χώρα της ενωμένη!
Το τραγικό τέλος της γνωστό.
Καθώς δεν ήθελε να πέσει στα χέρια του Οκταβιανού, που σε λίγο θα έμπαινε στην Αλεξάνδρεια, αυτοκτόνησε.
Βρέθηκε νεκρή στα ιδιαίτερα δωμάτιά της από τσίμπημα του φιδιού της, ενώ άλλοι υποστηρίζουν πως πέθανε πίνοντας δηλητήριο γιατί ήθελε να παραμείνει όμορφη και μετά θάνατον!
Στο κείμενο του Σαίξπηρ βασίστηκε και ο αμερικανός Samuel Barber για να συνθέσει την όπερά του "Antony and Cleopatra" σε λιμπρέτο του Φ.Τζεφιρέλλι. Σε πολλά σημεία γίνεται χρήση της Σαιξπηρικής γλώσσας.
Έκανε πρεμιέρα το 1966 και το ρόλο της αιγύπτιας βαίλισσας ενσάρκωσε η Leontyne Price, που την ακούμε στην άρια "Give Me My Robe" λίγο πριν το τέλος της μοιραίας, πανέμορφης, τολμηρής, τελευταίας βασίλισσας της Αρχαίας Αιγύπτου:
"Give me my robe. Put on my crown.
I have Immortal longings in me. Now no more
The juice of Egypt’s grape shall moist this lip..."
Οι περίφημες τοιχογραφίες της Κλεοπάτρας, έδωσαν αφορμή να θυμηθούμε έναν μεγάλο καλλιτέχνη της παλέτας. Ο Τιέπολο με το χρωστήρα του μάς αναστατώνει, μας μαγεύει ... Άλλοτε λυρικός και αισθησιακός...άλλοτε θεατρικός και βίαιος, πάντα όμως ένας θαυματοποιός που καταφέρνει με την τέχνη του να δημιουργεί φαντασιώσεις και να εγείρει δυνατές προσωπικές αισθήσεις!
_-_WGA22310.jpg)
