Έξι λαϊκές ζωγραφιές με το χρωστήρα του Γιάννη Μόραλη...

 

"Δεν πρέπει να ερμηνεύουμε τα πράγματα, γιατί τα στενεύουμε"..."Θέλω τα έργα μου να είναι όπως και εγώ, ελεύθερα", έλεγε...


Γεννήθηκε σαν σήμερα 23 του Απριλιού του 1916 στην όμορφη Άρτα.

Ο Γιάννης Μόραλης ασχολήθηκε και με το θέατρο.
Υποστήριζε ότι ο σκηνογράφος οφείλει να σχεδιάζει και τα σκηνικά και τα κοστούμια για να έχουν ένα ενιαίο ύφος και να μη φέρνουν σύγχυση στο θεατή. Με λιτότητα, λειτουργικότητα, καθαρά χρώματα, αίσθηση του μέτρου, ελευθερία των εκφραστικών μέσων.

Το 1951 συνεργάστηκε με το Μάνο Χατζιδάκι στο χορόδραμα: "Έξι λαϊκές ζωγραφιές", μια χορευτική παράσταση από τη Ραλλού Μάνου σε μουσική μεταγραφή 6 ρεμπέτικων τραγουδιών για πιάνο.

Κάνει τα κοστούμια, τα σκηνικά και επιμελείται και το εξώφυλλο του δίσκου.
Στη σκηνογραφία του συνδύασε παραδοσιακά με σύγχρονα στοιχεία, προσπαθώντας να ισορροπήσει ανάμεσα στην εικαστική και σκηνική δημιουργία. Χρησιμοποίησε απλά πανό με εικόνες από νεοκλασικά αρχοντικά από τη μια και τη θάλασσα από την άλλη.

Για τα κοστούμια ο Μόραλης δημιούργησε δύο τύπους, το λαϊκό άνδρα και τη λαϊκή γυναίκα, απλοποιώντας και τυποποιώντας τις φιγούρες του.


"Ο Μόραλης ήταν αποκαλυπτικός ως προς το περιεχόμενο του έργου μου, έτσι που κι εγώ ο ίδιος να το ανακαλύπτω μέσ’ από τη ζωγραφική του",

θα πει ο Μάνος Χατζιδάκις...

Και συνεχίζει σχετικά με το "Εξι λαϊκές ζωγραφιές":

"Ζεϊμπέκικα, χασάπικα, συννεφιασμένες Κυριακές, παλικάρια και κοπέλες[...]
Όλοι οι άντρες και οι γυναίκες φοράνε περούκες κι ο Μόραλης ενθουσιασμένος μας εξηγεί την σημασία της εκφραστικής τυποποίησης των χορευτών. Προς το κόκκινο οι άντρες, κάτασπρες οι γυναίκες με χρωματιστές φορεσιές σ΄ ένα σκηνικό που μόνο του δημιουργεί μια ολοκληρωμένη ποιητική ατμόσφαιρα, κινούνται αυστηρά πάνω στους δοσμένους ρυθμούς. 
Οι άντρες μαθαίνουν να χορεύουν ακίνητοι, οι γυναίκες μαθαίνουν να μην είναι ελκυστικές κι όλοι μαζί συνθέτουν πίνακες με βαθιές ιδέες και χορευτική αλήθεια. (manoshadjidakis.gr/)



Πραγματικά,  "ολοκληρωμένοι" δημιουργοί!
Καλλιτέχνες που έβλεπαν και αντιμετώπιζαν την Τέχνη ως ολότητα...Δημιουργούσαν αισθητικά πρότυπα προωθώντας τη σύμπραξη εικαστικών, μουσικής, λόγου και κίνησης, όπου υπήρχε ως μονάδα αναπόσπαστη.
Τόσο δυσεύρετοι, σήμερα...

Το Μπαλέτο είναι βασισμένο στα παρακάτω 6 ρεμπέτικα τραγούδια:

1. Συννεφιασμένη Κυριακή

2. Κουράστηκα να σ' αποκτήσω

3. Ψιλή βροχούλα έπιασε

4. Τράβα την άμαξα

5. Πάμε στο μπαξέ τσιφλίκι

6. Νύχτωσε χωρίς φεγγάρι

Το άρθρο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

Μόραλης -Χατζιδάκις: σύμπραξη σ' έναν αρχέγονο, ερωτικό αισθησιασμό...

 

Γιάννης Μόραλης: "Ερωτικό"

"Δεν πρέπει να ερμηνεύουμε τα πράγματα, γιατί τα στενεύουμε"...
"Θέλω τα έργα μου να είναι όπως και εγώ, ελεύθερα"

(Γιάννης Μόραλης)

Εκατό χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τη γέννηση του μεγάλου μας ζωγράφου, Γιάννη Μόραλη. Είδε το πρώτο φως του ήλιου στις 23 του Απριλιού του 1916 στην όμορφη Άρτα.


Τα έργα του χαρακτηρίζονται από λιτότητα, καθαρά χρώματα, αίσθηση του μέτρου και ελευθερία των εκφραστικών μέσων.

Γιάννης Μόραλης: "Ερωτικό"

Εμπνευσμένο από την Κυκλαδίτικη Τέχνη, με μορφές και γραμμές, που παραπέμπουν σε κείνη την εποχή, είναι το παραπάνω έργο του Μόραλη, που τιτλοφορείται "ΕΡΩΤΙΚΟ".
Βασισμένο στη γεωμετρική τεχνοτροπία αλλά με προσωπικό ύφος ο ζωγράφος προσεγγίζει τη σχέση άντρα-γυναίκας.
Ερωτικές, γεωμετρικές καμπύλες, που παραπέμπουν στη φλόγα, που σπινθηρίζει, στο πάθος της ερωτικής πράξης!
Οι αντιθέσεις των χρωμάτων αναδεικνύουν το ρυθμό του έργου... γρήγορος, έντονος και συναρπαστικός. Ένα έργο που σχεδιαστικά παραπέμπει σ' έναν αρχέγονο αισθησιασμό.


Το εικαστικό ανήκει στην δημοφιλή ενότητα του Μόραλη "Ερωτικά", με έργα που διέπονται από μια κοινή έμπνευση, προερχόμενη από τις γυναικείες μορφές που πάντα ενέπνεαν τον καλλιτέχνη.

manoshadjidakis

Μόραλης και Χατζιδάκις συναντιούνται στις "Μπαλάντες της οδού Αθηνάς", όπου ο έλληνας ζωγράφος φιλοτεχνεί το εξώφυλλο του ομώνυμου δίσκου.
Μια ερωτική τελετουργία ντυμένη άψογα το μανδύα της τέχνης, μουσικά και εικαστικά.

Το εικαστικό συνταιριάζουμε με την "Ερωτική άσκηση για δύο" του Μάνου:

"Το κορίτσι:

Μαζί θα κάνουμε εκατό παιδιά

Ο νέος:

Με δυο φεγγάρια στην καρδιά

Μαζί:

Θα 'χεις τα χέρια σου σφιχτά

Θα 'χω τα πόδια μου ανοιχτά..."

"Ερωτική άσκηση για δύο"
Στίχοι -Μουσική: Μ. Χατζιδάκις:

"Ερωτική άσκηση για τέσσερις"
Στίχοι -Μουσική: Μ. Χατζιδάκις:

Γεννημένοι από μια θεία τραγωδία ερωτική

Μ’ όλα τα πάθη μας στη σάρκα σχεδιασμένα

Σπάμε τα σύνορα που ορίζουν οι θεσμοί

Και λειτουργούμε ερωτικά στ' απωθημένα.