Συκοφαντία: ποινικό αδίκημα και μουσική απόλαυση...

Η τέχνη της Μουσικής και κυρίως οι όπερες, εξετάζοντας διαπροσωπικές σχέσεις βρίθουν νομικών ζητημάτων.

Έτσι, με αφορμή σήμερα την Ευρωπαϊκή Ημέρα Δικηγόρου και Δικαιοσύνης (25η Οκτωβρίου) ξεφυλλίζουμε την παρτιτούρα μιας ξεκαρδιστικής όπερας, στην υπόθεση της οποίας μπορεί κανείς να ανακαλύψει πληθώρα στοιχείων, που συνδυάζονται με νομικές διατάξεις. 

Οι συκοφαντίες, δηλαδή οι ψευδείς κατηγορίες που διαδίδονται εις βάρος κάποιου, εκτός από κολάσιμες πράξεις αποτελούν και ποινικό αδίκημα.
Μάλιστα ο Ποινικός Κώδικας αναφέρει πως ο υπαίτιος συκοφάντης τιμωρείται με φυλάκιση, τού επιβάλλεται υψηλή χρηματική ποινή, όπως και υπάρχουν περιπτώσεις ακόμα και στέρησης των πολιτικών δικαιωμάτων του.

Πάμπολλες είναι οι φορές, που οι φίλτατοι νομικοί μας έχουν κληθεί να αντιμετωπίσουν υποθέσεις συκοφαντικής δυσφήμισης ...

Συκοφαντία στήνεται και στην κωμική όπερα του Τζοακίνο Ροσίνι: "Ο Κουρέας της Σεβίλλης".

Σύμφωνα με την υπόθεση, ο κόμης Αλμαβίβα γνωρίζει την όμορφη Ροζίνα και την ερωτεύεται. Ο ηλικιωμένος κηδεμόνας της, Ντον Μπάρτολο, προορίζει τη νέα για τον εαυτό του. Ο δάσκαλος μουσικής Ντον Μπαζίλιο, καθησυχάζει τον Ντον Μπάρτολο.
Τού λέει λοιπόν πως εκείνο που τούς χρειάζεται είναι μια συκοφαντία, έντεχνα δημιουργημένη, ώστε ο κόμης να αναγκαστεί να φύγει από την πόλη.

Σκίτσο από τη σκηνή, όπου ο δάσκαλος μουσικής
προτείνει στον Ντον Μπάρτολο
το σχέδιο της συκοφαντίας για να μειώσει
τον Αλμαβίβα στα μάτια της Ροζίνα
(από: fammiventoacf)

Στην άρια: "La calunnia è un venticello", γνωστή και ως "Άρια της συκοφαντίας" , ο Ντον Μπαζίλιο εξηγεί πως η συκοφαντία για να είναι επιτυχημένη και να έχει αποτέλεσμα θα πρέπει να "γεννηθεί" με προσοχή και σιγά σιγά...Σταδιακά δε, ν' αποκτά όλο και περισσότερη δύναμη, καθώς μεταφέρεται και εμπεδώνεται ως πληροφορία στο μυαλό των ανυποψίαστων ανθρώπων.

Η μουσική στη διάσημη, χαριτωμένη άρια ακολουθεί ακριβώς αυτά τα στάδια...
Ξεκινά απαλά, ψιθυριστά και ρυθμικά... Έπονται κωμικοί, ρινικοί ήχοι από τον ερμηνευτή με τα συκοφαντικά στοιχεία να επαναλαμβάνονται...
Στη συνέχεια η μελωδία γίνεται περισσότερο ενεργητική ακολουθώντας ένα χαρακτηριστικό κρεσέντο κι οδηγείται σε κορύφωση με τα θορυβώδη χάλκινα να υπογραμμίζουν το γεμάτο δολιότητα, κείμενο.

"H συκοφαντία σαν το θρόισμα αρχίζει στον αέρα

ένα φύσημα μικρό ανεπαίσθητο

που σιγά, ελαφρά και αθόρυβα

ξεκινά το ύπουλο έργο του.

Ψιθυριστά, μουρμουριστά τα λόγια

μετά σαν σφύριγμα που κάνει το γύρο

αναζητώντας ευήκοα ώτα

και στη συνέχεια να "μουδιάσει"

τον ανθρώπινο εγκέφαλο με το δηλητήριό της.

Από κείνη τη στιγμή δεν σταματάει τίποτε τη συκοφαντία!

Ακριβώς σαν την καταιγίδα, τη βροντή που έρχεται

και τελικά συνθλίβει τα πάντα.

Και το άτυχο θύμα, βουτηγμένο μέσα στις κατηγόριες

και τραυματισμένο

παραδίνεται στο χτύπημα της δημόσιας περιφρόνησης..."

Rossini : "Il Barbiere di Siviglia, "La calunnia è un venticello":

Μπορείτε να διαβάσετε παλαιότερο κείμενο σχετικό με Μουσική και Κληρονομικό Δίκαιο, εδώ.

Μουσική και..."Κληρονομικό Δίκαιο"...

 Η σκηνή της ανάγνωσης της διαθήκης από την όπερα "Gianni Schicchi"

(Με αφορμή τον εορτασμό -όπως διαβάζω- της "Ευρωπαϊκής Ημέρας Δικηγόρου και Δικαιοσύνης", 25 Οκτωβρίου)

Η περιουσία κάποιου μετά το θάνατό του μεταβιβάζεται στους κληρονόμους του είτε υπάρχει, είτε όχι, διαθήκη. Το σύνολο των κανόνων δικαίου που ρυθμίζουν όλα αυτά αποτελεί το "Κληρονομικό Δίκαιο".

Η τέχνη της Μουσικής και κυρίως οι όπερες, εξετάζοντας διαπροσωπικές σχέσεις βρίθουν νομικών ζητημάτων.

Έτσι, δοθείσης της αφορμής, σήμερα ξεφυλλίζουμε τις παρτιτούρες τριών αγαπημένων έργων, που σχετίζονται με νόμιμες ή μη ενέργειες κληρονόμων που διεκδικούν μερίδιο από διαθήκες εκλιπόντων:

1. Ελιξίριο του έρωτα
2. Τζιάνι Σκίκι
3. Υπόθεση Μακρόπουλος

1. Ο αγαπημένος ήρωας του Ντονιτσέτι, Νεμορίνο, ερωτευμένος καταφεύγει στο ψευτοφίλτρο ενός τσαρλατάνου προκειμένου να κάνει την αγαπημένη του να νιώσει ερωτικά για κείνον και να τον προσέξει. Ομως -για άλλο λόγο- πετυχαίνει να έλξει όλες τις κοπέλες του χωριού, που τον κυνηγούν, καθώς έχουν μάθει πως είναι ο μοναδικός κληρονόμος του πλούσιου θείου του...

Παρακολουθούμε την 4η σκηνή από τη 2η Πράξη του κωμικού και ανάλαφρου "Ελιξιρίου", όπου γίνεται γνωστή η είδηση της κληρονομιάς:

"Κορίτσια: Είναι δυνατόν;
Γιαννέτα: Πολύ πιθανό.
Κορίτσια: Πώς, ποιός; γιατί; πως το΄μαθες;
Γιαννέτα: Μην κάνετε θόρυβο!Μιλάτε σιγανά!Δεν έχει ακόμη διαδοθεί το νεο.. Μου το εμπιστεύτηκε ο έμπορος...
Mάθετε λοιπόν ότι τις προάλλες πέθανε ο θείος του Νεμορίνο,
και τού άφησε τεράστια κληρονομιά ...
Αλλά ησυχία! Δεν χρειάζεται να μαθευτεί ακόμα!
Κορίτσια: Δεν θα μαθευτεί.
Γιαννέτα: Ω, ο Νεμορίνο εκατομμυριούχος ..., μοναδικός δικαιουχος αυτης της τεραστιας κληρονομιάς.Με τοσα χρήματα, ευτυχισμένη θα'ναι εκείνη που ταίρι του θα γίνει!Ομως, τσιμουδιά!

"L'elisir d'amore": Act II Scene 4-Η γνωστοποίηση της κληρονομιάς:

2. Στην όπερα "Gianni Schicchi" του Tζάκομο Πουτσίνι ξετυλίγεται ένα ακόμη ζήτημα κληρονομικού δικαίου στη μεσαιωνική Φλωρεντία.

Ο αποθανών έχει αφήσει τα πάντα σε ένα μοναστήρι, αποκληρώνοντας τους συγγενείς . Εκείνοι, προσπαθούν να βρουν τρόπο να αποφύγουν την αποκλήρωση. Δεν γνωστοποιούν το θάνατο και καλούν έναν συμβολαιογράφο προκειμένου να υπαγορεύσουν μια νέα διαθήκη που θα τούς βολεύει. Τη θέση του "ετοιμοθάνατου" παίρνει ο Τζιάνι Σκίκι.

"Gianni Schicchi", H σκηνή της διαθήκης:

3. Επίσης μια μακροχρόνια δικαστική διαμάχη κληρονομικών ζητημάτων αποτελεί θέμα της όπερας του Λέος Γιάνατσεκ: "Υπόθεση Μακρόπουλου"...
Η Ελίνα Μακροπουλου, χάρη στη μυστική συνταγή ενός ελιξιρίου που είχε ανακαλύψει ο γιατρός πατέρας της έχει ζήσει πάνω από τριακόσια χρόνια αλλάζοντας ονόματα... Η δράση όμως του ελιξιρίου έχει αρχίσει να φθίνει. Πρέπει να βρει το χειρόγραφο με τη μυστική συνταγή, στην παλιά διαθήκη. Αναγκάζεται έτσι να μπλεχτεί σε μια κληρονομική διαμάχη, ώσπου στο τέλος αποκαλύπτεται το μυστικό της.
Στην 1η Πράξη , μετά το Πρελούδιο ο δικηγόρος διαβάζει στους κληρονόμους μακροσκελείς σχετικές αναφορές και τούς εξηγεί τους νομικούς όρους.