4 Αυγούστου 1782: "Γαμήλιοι όρκοι για τον Βόλφγκαγκ και την Κονστάνς Μότσαρτ"

 

H σκηνή του γάμου των Μότσαρτ από την ταινία "Amadeus"
(pinterest)

Ήταν αρχές Αυγούστου, στη Βιέννη του 1782, όταν ένα νεαρό ζευγάρι στάθηκε μπροστά στην Αγία Τράπεζα του Καθεδρικού του Αγίου Στεφάνου. Έξω, η πόλη άχνιζε από καλοκαιρινή ζέστη, μέσα όμως, κάτω απ’ τους θόλους και τις χρυσαφένιες καμάρες, απλωνόταν μια άλλη θερμότητα, εκείνη της συγκίνησης και της πίστης.

Ο Βόλφγκανγκ Αμαντέους Μότσαρτ, με βλέμμα φωτεινό και καρδιά ανυπόμονη, έσφιγγε το χέρι της νεαρής Κονστάνς Βέμπερ. Τίποτε δεν ήταν θριαμβευτικό ή θεαματικό σ’ εκείνη την τελετή. Κι όμως, στο δάκρυ που κύλησε σιωπηλά απ’ τα μάτια τους όταν ειπώθηκε το "ναι", έκλεινε ολόκληρη μια υπόσχεση ζωής. Ένα "ναι" που δεν εγκρίθηκε από τον πατέρα του συνθέτη, Λεοπόλδο, αλλά που έμοιαζε να έχει την έγκριση της θείας "Μούσας"...

***

Το ημερολόγιο έγραφε 4 Αυγούστου 1782 όταν στον καθεδρικό της Βιέννης τελέστηκαν οι γάμοι του Β.Α.Μότσαρτ και της Κωνστάνς Βέμπερ, παρόλες τις αντιδράσεις του πατέρα, Λεοπόλδου που δεν θεωρούσε τη νύφη άξια να σταθεί στο πλευρό του ταλαντούχου γιου του. Η Κωνστάνς ήταν η κόρη του Φρίντολιν Βέμπερ την οικογένεια του οποίου γνώρισε ο Βόλφγκαγκ όταν εγκαταστάθηκε στην αυστριακή πρωτεύουσα. Ανώριμος ο νεαρός και άμαθος σε ερωτικά παιχνίδια είχε αρχικά ερωτευτεί την Αλοΐσια, τη μεγαλύτερη αδερφή της...Εκείνη τον απέρριψε κι έτσι πρόσεξε την μικρότερη καστανή και όχι τόσο εντυπωσιακή εμφανισιακά, Κωνστάνς. 

Απ' ότι έδειξε ο χρόνος και η ιστορία, ήταν γάμος επιτυχημένος με το ζευγάρι να ζει μια πολύ ευτυχισμένη -αν και σύντομη- κοινή ζωή...

Αμέσως μετά την τελετή, ο Βόλφγκαγκ έγραψε στο ημερολόγιό του: 

"Την αγαπώ και μ' αγαπάει με όλη της την καρδιά. Τι άλλο καλύτερο θα μπορούσα να ευχηθώ για σύντροφό μου;"

                                Το γαμήλιο συμβόλαιο των Μότσαρτ

                           (πηγή: British Library)

Aπό τις σπουδαιότερες συλλογές της Βρετανικής Βιβλιοθήκης είναι εκείνη του Στέφαν Τσβάιχ, ο οποίος λάτρευε τον Μοτσαρτ και κατείχε πολλά από αντικείμενα που του ανήκαν...Παρτιτούρες, χειρόγραφα, επιστολές κ.α...Ανάμεσά τους βρίσκουμε και το γαμήλιο συμβόλαιο του ζευγαριού που ο Τσβάιχ είχε αποκτήσει το 1935.Το συμβόλαιο φέρει ημερομηνία 3 Αυγούστου 1782, την παραμονή του γάμου στον Καθεδρικό Ναό του Αγίου Στεφάνου στη Βιέννη. Υπογράφηκε από τη νύφη Κονστάνς Βέμπερ, τη μητέρα της Μαρία Καικίλια Βέμπερ, τον κηδεμόνα της Γιόχαν Θόρβαρτ, τον γαμπρό Μότσαρτ και τους δυο μάρτυρές τους. 

Στο έγγραφο εμφανίζοντραι οι σφραγίδες κάθε υπογράφοντος(του Μότσαρτ με τη μορφή των αρχικών του WAM) και το κείμενο του ορίζει ότι έπρεπε να συνταχθούν και να υπογραφούν δύο αντίγραφα, ένα για κάθε σύζυγο.. Παρούσα στο γάμο ήταν και η μικρότερη αδερφή της Κονστάνς, Σόφι. 

Όπως προανέφερα, ο γάμος κανονίστηκε βιαστικά και πραγματοποιήθηκε παρά τη μη συγκατάθεση του Λεοπόλδου. Τρεις μερες αργότερα ο Μότσαρτ έγραψε μια συμφιλιωτική επιστολή στον πατέρα του στην οποία περιγράφει συγκινητικά την τελετή: 

"Όταν ενώθηκαμε, η γυναίκα μου κι εγώ αρχίσαμε να κλαίμε . Οι παρευρισκόμενοι συγκινήθηκαν από την αντίδρασή μας, ακόμα και ο ιερέας. Όλοι ειχαν βουρκωσει καθώς είδαν πόσο οι καρδιές μας λαχταρούσαν αυτή την ένωση..."

Λίγο μετά τον γάμο του ο Μότσαρτ άρχισε να συνθέτει τη "Λειτουργία σε Ντο Ελ." ως γαμήλιο δώρο στην "μικρή του σύζυγο", όπως την αποκαλούσε χαϊδευτικά, δείχνοντας την αγάπη και τον θαυμασμό του προς το πρόσωπό της.
Η Κονστάνς ήταν υπέροχη σοπράνο και η αγάπη της για την μπαρόκ μουσική και την αντίστιξη, προερχόμενη από τον Μπαχ και τον Χαίντελ, επηρέασαν το μουσικό ύφος του έργου.
Η Λειτουργία σε Ντο ελάσσονα, δεν ολοκληρωθηκε, ωστόσο η παρτιτούρα ξετυλίγει όλη της τη λαμπρότητα, το δράμα, τη χαρά και την επισημότητά της, κι αποτελεί απόδειξη της ιδιοφυΐας και των σπάνιων δυνατοτήτων του Μότσαρτ, καθώς και της βαθειάς και ειλικρινούς , όλο αγάπη σχέσης του ζευγαριού -η οποία διακόπηκε τραγικά μετά από εννέα χρόνια- που ενέπνευσε αυτό το σπουδαίο έργο. Αν και ημιτελές, παραμένει ένα από τα πιο συγκλονιστικά και προσωπικά έργα του Μότσαρτ. Δεν γράφτηκε κατόπιν ανάθεσης ή για επίσημη χρήση στην εκκλησία, αλλά γεννήθηκε από μια εσωτερική ανάγκη...Ήταν ένα μουσικό τάμα, ένα ερωτικό ευχαριστήριο, καρπός της καινούριας του ζωής με την Κονστάνς.

Με το έργο αυτό και μέσα από τη γαμήλια τελετή τους, αναδύεται μια όψη του Μότσαρτ βαθιά ανθρώπινη, ευάλωτη, και όμως παντοδύναμη στην έκφραση του συναισθήματος. Ο γάμος του δεν ήταν απλώς ένας σταθμός στη βιογραφία του, αλλά μια στροφή στην καλλιτεχνική του πορεία. Στο πρόσωπο της Κονστάνς βρήκε όχι μόνο αγάπη αλλά και καλλιτεχνική ανταπόκριση, που ενίσχυσε τη δύναμη της δημιουργίας του.

Και έτσι, από τον ψίθυρο μιας τελετής στον Άγιο Στέφανο της αυστριακής πρωτεύουσας ως τις θριαμβικές μελωδίες της Λειτουργίας, ξεδιπλώνεται μια από τις πιο τρυφερές και εμπνευσμένες μουσικές αφηγήσεις αγάπης της Δυτικής μουσικής παράδοσης...

Mozart : "Mass in C minor K.427"

Διευθύνει ο John Eliot Gardiner

Μότσαρτ: Η συγκατάθεση του πατέρα και το γαμήλιο δώρο...

"Μότσαρτ και Κωνστάντζα στο γαμήλιο ταξίδι τους¨

(Καρτ ποστάλ του 19ου αι.)

Ο γάμος τους τελέστηκε τον Αύγουστο του 1782 στον καθεδρικό του Αγίου Στεφάνου στη Βιέννη, παρόλες τις αντιδράσεις του πατέρα, Λεοπόλδου που δεν θεωρούσε τη νύφη άξια να σταθεί στο πλευρό του ταλαντούχου γιου του. Η Κωνστάντζα ήταν η κόρη του Φρίντολιν Βέμπερ την οικογένεια του οποίου γνώρισε ο Βόλφγκαγκ όταν εγκαταστάθηκε στην αυστριακή πρωτεύουσα. Ανώριμος ο νεαρός και άμαθος σε ερωτικά παιχνίδια είχε αρχικά ερωτευτεί την Αλοΐσια, τη μεγαλύτερη αδερφή της...

Λεοπόλδος Μότσαρτ

"Ευτυχώς", σκεφτόταν ο Λεοπόλδος, "εκείνη τον παράτησε έγκαιρα, καθώς είχε τρανές καλλιτεχνικές φιλοδοξίες ...Όμως, λες και κάτι τον έλκυε αυτό το κουτορνίθι-υιό μου, στην οικογένεια. Δεν άργησε να χτυποκαρδήσει πάλι με μια άλλη Βέμπερ. Αυτή τη φορά με την Κωνστάντζα. Είναι η φωνή τη φύσης -λέει- που μίλησε μέσα του δυνατά. Και δεν μπορεί να ζήσει όπως οι περισσότεροι νέοι της ηλικίας του γιατί είναι πολύ θρήσκος και δίνει σημασία στα θέματα τιμής. Έτσι, δεν μπορεί ν'αποπλανήσει ένα νέο, αθώο κορίτσι... 

Όλα, δικαιολογίες...

Προσπάθησε πολλές φορές να με πείσει για την όμορφη σχέση τους...και τα εξαιρετικά προσόντα της κοπέλας. Μού την περιέγραψε, ευγενική, καλόκαρδη, έξυπνη...Όχι ιδιαίτερα όμορφη, αλλά σε κερδίζει -λέει- αμέσως όταν σε κοιτάξει με τα δυο της μαύρα μάτια και το χαμογελαστό της πρόσωπο. Μπορεί να μην είναι πνευματώδης, όμως την αγάπησε από την τρυφερή φροντίδα που έδειξε στον Βόλφγκαγκ όταν έμενε στο σπίτι τους.
Λες η μικρή με τη μάνα της να τον είχαν από τότε βάλει στο μάτι για γαμπρό;

Ήμουν σίγουρος πως αυτός ο γάμος θα έβαζε φρένο στα σχέδια και την εξέλιξη του γιου μου...Προσπάθησα να τον πείσω να αναθεωρήσει...Να δει καθαρά ποιο είναι το συμφέρον του. Όμως, εις μάτην. Εκείνος την πήρε στο σπίτι του. Συγκατοίκησαν...Και η μητέρα της -δήθεν προσβεβλημένη- τού έστειλε τελεσίγραφο. Και κείνος έπεσε στην παγίδα ως αμαθής και άβγαλτος 25χρονος. Τον έβαλε να συντάξει συμβόλαιο γάμου που να επιβεβαιώνει γραπτώς τις έντιμες προθέσεις του. Ανησυχούσε -λέει- ο χερ Βίντερ, ο κηδεμόνας της γιατί κάποιοι καλοθελητές είχαν κατηγορήσει το γιο μου για αναίσχυντες συμπεριφορές...Και ο ανόητος υπέγραψε πως θα έδινε 500 φιορίνια το χρόνο στην οικογένεια Βέμπερ αν άλλαζε γνώμη και δεν παντρευόταν την Κονστάνς..


Εκείνο που λίγο μ' έβαλε σε περισσότερη σκέψη ήταν όταν μετά τις υπογραφές η κοπέλα έσκισε το συμβόλαιο.Ήταν πράγματι μια πράξη ώστε να δείξει πως τού έχει εμπιστοσύνη ή μέρος του σατανικού σχεδίου της να γίνει κυρία Βόλφγκαγκ Μότσαρτ;

Μεταξύ μας, όμως, αυτή η πράξη της την ανέβασε στα μάτια μου...Παρότι πριν λίγους μήνες όπως έμαθα από τη Νάνερλ τα είχαν τσουγκρίσει μεταξύ τους. Ο Βόλφγκαγκ είχε θυμώσει που η Κωνστάντζα σε μια συγκέντρωση φίλων και κατά τη διάρκεια ενός παιχνιδιού σαλονιού είχε το θράσος να αφήσει κάποιο νεαρό να τής μετρήσει το μήκος τη γάμπας της!

Koνστάντζα Βέμπερ-Μότσαρτ

Εκείνη όμως βρήκε τον τρόπο -όπως όλες οι γυναίκες- να τον πείσει πως παραμένει αξιοσέβαστη, σώφρων, πιστή και αφοσιωμένη του.

Και να τώρα που λαμβάνω αυτή την επιστολή του πως ο γάμος θα τελεστεί άμεσα, εντός Αυγούστου στον καθεδρικό του Αγίου Στεφάνου...
Τι να κάνω;
Θα πρέπει να συνεχίσω σθεναρά να αντιστέκομαι στο γεγονός ή να δώσω την ευχή μου;


Μήπως θα πρέπει να ξανασκεφτώ και να μετρήσω τα δεδομένα; Είναι -μου είπε- καλλίφωνη, αξιόλογη υψίφωνος, κι έχει υψηλό μουσικό κριτήριο. Οι γυναίκες έχουν έναν διαφορετικό τρόπο σκέψης από μας κι ίσως έτσι, -αναρωτιέμαι- γνωρίζοντας μουσική, βοηθήσει τον ελαφρόμυαλο Μότσαρτ στο συνθετικό του έργο;..."


Ο Λεοπόλδος κατέβασε τα μάτια από το ταβάνι που τόση ώρα κοιτούσε συλλογιζόμενος κι έπιασε την πένα. Τη βούτηξε στο μελάνι κι άρχισε να γράφει...


"Αγαπητέ μου υιέ........"


H συγκατάθεση του πατέρα του Βόλφγκανγκ έφτασε με την ταχυδρομική άμαξα μια μέρα μετά τον γάμο...


Απ' ότι έδειξε ο χρόνος και η ιστορία, ήταν γάμος επιτυχημένος με το ζευγάρι να ζει μια πολύ ευτυχισμένη -αν και σύντομη- κοινή ζωή...
Αμέσως μετά το γάμο τους ο Μότσαρτ συνέθεσε ένα από τα αριστουργηματικότερα έργα του, την "Great Mass in C minor, K. 427-Μεγάλη Λειτουργία σε ντο ελάσσονα , Κ. 427".

H ζωή στο σπίτι με τον Μότσαρτ
(pinterest)

Λέγεται πως ο συνθέτης είχε δώσει όρκο να γράψει μια Λειτουργία όταν θα έφερνε την Κονστάνς  στο Σάλτσμπουργκ ως σύζυγό του προκειμένου να συναντήσει την οικογένειά του.

Στην πρεμιέρα της σύνθεσης το 1783 η κυρία Κωνστάντζα Βέμπερ -Μότσαρτ ως καλλίφωνη υψίφωνος τραγούδησε τα μέρη της σοπράνο αφήνοντας έκπληκτους -ιδιαίτερα στην άρια "Et incarnatus est - Και εσαρκώθη"- τον πεθερό και όλους τους παρευρισκόμενους...

Πρόκειται για έργο ξεχωριστό, το οποίο για άγνωστους λόγους δεν ολοκληρώθηκε. Υπάρχουν μόνο τμήματα και λεπτομερή προσχέδια.
Σίγουρα, καθώς προορίζονταν για μουσικό "δώρο" προς την νεόνυμφη Κωνστάντζα, ο Μότσαρτ προβάλλει ιδιαίτερα το σοπράνο σόλο με ιδιαίτερης ομορφιάς εκφραστικά σημεία, που φανερώνουν την ειλικρινή αγάπη αλλά και βαθιά πίστη του συνθέτη, προσαρμοσμένα στο αντιστικτικό στυλ γραφής των Χαίντελ και Μπαχ, που η ακρόασή τους είχε σαγηνεύσει τη σύζυγό του.

Ιδιαίτερης μεγαλοπρέπειας, εξαιρετικής επιδεξιότητας και απαράμιλλης εκφραστικότητας είναι η άρια "Et incarnatus est", όπου γήινο και πνευματικό, συνυπάρχουν. Ένας θεσπέσιος ύμνος πίστης και λατρείας σε μια πνοή.
Eίναι μέρος του Credo, και αγνή μελωδικά άρια, που δημιουργεί απόλυτη αντίθεση με τα προηγούμενα μέρη. Η κορύφωσή της βρίσκεται στην καντέντσα (6':22''), όπου τα ξύλινα πνευστά -φλάουτο, όμποε και φαγκότο- εναλλάσσονται με τη σόλο φωνή με εξαιρετική κομψότητα και φινέτσα, σαν αραχνοΰφαντη μουσική δαντέλα.

Μozart: "Great Mass K. 427-Et incarnatus est"

Leonard Bernstein / Arleen Auger

Το κείμενο γράφτηκε με αφορμή τη σαν σήμερα γέννηση τη νύφης, Κωνστάντζας Βέμπερ-Μότσαρτ (5 Ιανουαρίου 1762).

Παλαιότερο κείμενο για την Κωνστάντζα μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

"Φαντασία και Φούγκα του Μότσαρτ εξ αφορμής Κωνστάντζας"

 

Το πορτραίτο της Κωνστάντζας φιλοτεχνημένο το 1782, χρονιά του γάμου της με τον Μότσαρτ.

Φαίνεται πως ελκυόταν ο νεαρός Μότσαρτ από την οικογένεια των Βέμπερ!
Ήταν δεν ήταν είκοσι χρονών, όταν γοητευμένος από την εμφάνιση, το πνεύμα, αλλά και το ταλέντο της μεγαλύτερης κόρης,  Αλοΰσιας θέλησε να την παντρευτεί!
Κάτι, για το οποίο ο πατέρας Λεοπόλδος ήταν αντίθετος και απέτρεψε τον ανώριμο γιο του, όπως έλεγε, από έναν γάμο, που θα έβαζε φρένο στην μουσική του εξέλιξη...

Ο χρόνος περνούσε, ο Βόλφγκαγκ μεγάλωνε, ώσπου εγκαταστάθηκε στη Βιέννη, όπου είχαν μετακομίσει και οι Βέμπερ.
Το μάτι του  εκείνο το διάστημα είχε πέσει στη μικρότερη κόρη της μουσικόφιλης οικογένειας, την Κωνστάντζα, που μπορεί να μην είχε τη φινέτσα και την γοητεία της αδερφής της, είχε όμως μια ματιά καθαρή, ένα βλέμμα σαγηνευτικό και σπινθηροβόλο! 'Ηταν και κείνη καλλίφωνη, αξιόλογη υψίφωνος, αλλά κυρίως τον τραβούσε η ταπεινότητα και το συνεσταλμένο του χαρακτήρα της.

Άρχισε αμέσως να την πολιορκεί και κείνη να ενδίδει "χαριτωμένα" τόσο που, τα κουτσομπολιά άρχισαν να φτάνουν  στ'αυτιά της μητέρας, που έβαλε τον  Μότσαρτ να της υπογράψει πως εντός καθορισμένου διαστήματος θα νυμφευόταν την κόρη της, αλλιώς θα της κατέθετε δια βίου ένα υπέρογκο για κείνη την περίοδο ποσό, ετησίως!!!
Ο γάμος τελέστηκε άμεσα, τον Αύγουστο του 1782 στον καθεδρικό του Αγίου Στεφάνου, παρόλες τις εκ νέου αντιδράσεις του πατέρα.

Απ'ότι έδειξε ο χρόνος και η ιστορία,  ήταν γάμος επιτυχημένος με το ζευγάρι να  ζει μια πολύ ευτυχισμένη ζωή...

Η Κωνστάντζα γνωρίζοντας μουσική, βοήθησε πολλές φορές το σύζυγό της στις συνθέσεις του.Είτε ασκώντας επιρροή με το κριτήριό της , είτε παροτρύνοντάς τον να ασχοληθεί με κάτι, που ο Βόλφγκαγκ θεωρούσε επουσιώδες...
Μια τέτοια περίπτωση θα μας απασχολήσει, με αφορμή την σαν σήμερα γέννηση της Κωνστάντζα Βέμπερ-Μότσαρτ την 5η του  Γενάρη του 1762.

Την περίοδο εκείνη ο Μότσαρτ επισκεπτόταν συχνά στη Βιέννη το σπίτι του βαρόνου φαν Σβήτεν, λάτρη της μπαρόκ μουσικής και με πολλά, ανεκτίμητης αξίας χειρόγραφα των Χαίντελ και Μπαχ στην κατοχή του.
Η μελέτη τους ενθουσίασε τον Μότσαρτ κι ετοίμασε μια σειρά συνθέσεων στο ύφος τους.
Σημαντική ώθηση σε αυτή την ενέργειά του άσκησε η γυναίκα του, Κωνστάντζα, όπως φαίνεται καθαρά από το γράμμα που είχε στείλει στην αδερφή του, συνοδευόμενο από χειρόγραφο αντίγραφο της "Φαντασίας και Φούγκας, Κ 394" του συνθέτη :

"20 Απριλίου, 1782

Αγαπημένη μου Νάνερλ,

Σου στέλνω την παρτιτούρα από μια φούγκα, που έγραψα πρόσφατα.

Τελευταία, τις Κυριακές πηγαίνω στο σπίτι του βαρώνου φαν Σβήτεν.Εκεί γνώρισα τα έργα των Χαίντελ και Μπαχ.Πήρα και κάποια στο σπίτι προς μελέτη...

Διασκεύασα δε μερικά για κουαρτέτο εγχόρδων προκειμένου να εκτελεστούν στις δεξιώσεις του βαρώνου Σβήτεν.

Η ακρόασή τους ενθουσίασε την Κωνστάντζα! Σχεδόν ερωτεύτηκε αυτό το στυλ γραφής τόσο που, δεν ακούει τίποτε άλλο πέρα από αντιστικτικά έργα των Χαίντελ και Μπαχ.

Χτες, με ρώτησε αν εγώ έχω συνθέσει ποτέ κάτι παρόμοιο και η αρνητική απάντησή μου την εκνεύρισε.

Με επέπληξε απερίφραστα και άρχισε τα παρακάλια...

Η παρότρυνσή της ήταν τόσο χαριτωμένη, που γέννησε αυτήν εδώ την Φαντασία και Φούγκα.  Μια σύνθεση στο ύφος του Μπαχ, αποκλειστικά και μόνο γραμμένη για την αγαπημένη μου, γιατί εκείνη είναι η αιτία της γέννησής της..."

(Δική μου ελεύθερη απόδοση-προσαρμογή της μακροσκελούς επιστολής του Μότσαρτ από το βιβλίο: "Γράμματα του Β.Α.Μότσαρτ" του ΜΜΑ, μτφ. Αλ. Πανούσης, σελ. 327-329)

Όπως δηλώνουν οι μουσικοαναλυτές ο Μότσαρτ  σκόπιμα ακολουθεί ένα αργό, μεγαλόπρεπο  τέμπο, γιατί θεωρεί πως με τη γρήγορη ταχύτητα στην εκτέλεση, το αυτί δεν μπορεί να διακρίνει με σαφήνεια το θέμα και, κατά συνέπεια χάνεται η ομορφιά του ηχητικού αποτέλεσματος.
Ο θαυμασμός του Μότσαρτ για τη μουσική του Μπαχ είναι εμφανής και η ενσωμάτωση της πολυφωνικής γραφής στα έργα του αποτελεί μια πολύ σημαντική πτυχή του ώριμου ύφους του.

Ετσι, αυτό το πρωινό οι φίλοι της κλασικής μουσικής, αφηνόμαστε στο "Andante Maestoso" του και απολαμβάνουμε την περίπλοκη Φαντασία(Πρελούδιο) και Φούγκα του!

Η αρμονική γλώσσα στα τμήματα της φούγκας και η  αντιστικτική γραφή φανερώνει όχι απλώς μια καλλιτεχνική σύνθεση, αλλά και μια άσκηση στην αντίστιξη.
Στη Φαντασία, ο Μότσαρτ χρησιμοποιεί τεχνικές , όπως τη χρήση των αρπέζ που είναι παρόμοιες με εκείνες του Μπαχ στη "Χρωματική Φαντασία" και καταλήγει αφήνοντας την αίσθηση προσδοκίας για τη φούγκα, που ακολουθεί, συνήθεια αντίθετη με κείνη του Μπαχ, που προτιμά την ολοκλήρωση του πρελούδιου.
Ίσως όμως αυτό να οφείλεται στο ότι η συλλογή του φαν Σβήτεν δεν περιελάμβανε τα πρελούδια κι έτσι ο Μότσαρτ φαίνεται να μην είχε  πλήρη επίγνωση της πρακτικής του συνθέτη, που έγραψε σύμφωνα μ'αυτόν, προκειμένου να ικανοποιήσει την επιθυμία της πολυαγαπημένης του Κωνστάντζας.


Επιλέγω να το ακούσουμε από το ρώσο Samuil Feinberg,  τις εκτελέσεις του οποίου η μεγάλη Τατιάνα Νικολάγεβα είχε αποκαλέσει "ποίημα ζωής"!
Γνώριζε καλά την τεχνική εκτέλεσης των αντιστικτικών έργων, καθώς είναι ο πρώτος ρώσος πιανίστας που ηχογράφησε το "Καλώς συγκερασμένο Κλειδοκύμβαλο" και τις μεταγραφές του.

Άλλο κείμενο σχετικό με την Κωνστάντζα Μότσαρτ μπορείτε να διαβάσετε κι εδώ.