Η καμήλα και η καμπούρα της: Μια διδακτική αφήγηση του Κίπλινγκ...

Στη μνήμη του νομπελίστα, Ράντγιαρντ Κίπλινγκ, που έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, 18 Ιανουαρίου 1936, στο Λονδίνο, σε ηλικία εβδομήντα ετών, είναι αφιερωμένο το σημερινό κείμενο. 

Ένας από τους κορυφαίους δημιουργούς της αγγλόφωνης λογοτεχνίας, ο Κίπλινγκ τιμήθηκε με την ταφή του στο Αβαείο του Ουέστμινστερ, προνόμιο που αποδίδεται σε ελάχιστες μορφές των γραμμάτων και του πνεύματος, των οποίων το έργο άφησε ανεξίτηλο αποτύπωμα στην ιστορία.

Γεννήθηκε στη Βομβάη της Βρετανικής Ινδίας το 1865 και έζησε εκεί τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής του. Οι πρώιμες αυτές εμπειρίες άφησαν ανεξίτηλο αποτύπωμα στο έργο του.
Αν και το πιο γνωστό ποίημά του είναι το "Αν", ο Κίπλινγκ αγαπήθηκε ιδιαίτερα για τις παιδικές του ιστορίες και για τα διηγήματα που αφηγούνται τη ζωή των Βρετανών στρατιωτών στην Ινδία. Θεωρείται πρωτοπόρος στην τέχνη του διηγήματος, ενώ τα παιδικά του βιβλία, που συγκαταλέγονται στα κλασικά της παιδικής λογοτεχνίας, φανερώνουν το ευέλικτο και φωτεινό αφηγηματικό του χάρισμα.

Το "Βιβλίο της Ζούγκλας" αποτελείται από μύθους όπου τα ζώα αποκτούν ανθρώπινα χαρακτηριστικά, λειτουργώντας ως φορείς ηθικών διδαγμάτων. Μέσα από αυτές τις ιστορίες, ο Κίπλινγκ μεταφέρει όσα "άκουσε ή φαντάστηκε για την ινδική ζούγκλα", ενώ πολλοί αναγνώστες τις διάβασαν και σαν αλληγορίες της πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας της εποχής του.

Ξεχωριστή θέση στο έργο του κατέχουν οι "Just So Stories" που δημοσιεύτηκαν το 1902, μια κλασική συλλογή παιδικών ιστοριών που εξηγούν με φανταστικό και ευρηματικό τρόπο πώς τα ζώα απέκτησαν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά τους.

H κόρη του, Τζόζεφιν

Οι ιστορίες αυτές γράφτηκαν αρχικά σαν νανουρίσματα για την κόρη του, Τζόζεφιν και όπως ο ίδιος εξηγούσε, έπρεπε να λέγονται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο, χωρίς να αλλάζει ούτε μία λέξη, γι’ αυτό και πήραν τον τίτλο "Just So...".
Αγαπήθηκαν για τους παιχνιδιάρικους στίχους και τις εφευρετικές τους εξηγήσεις, αποτελώντας βασικό πυλώνα της παιδικής λογοτεχνίας.


Ανάμεσά τους βρίσκεται και η ιστορία της "Καμήλας και της καμπούρας της", ένα αφήγημα με σαφή διδακτικό χαρακτήρα, δοσμένο όμως με χιούμορ και φαντασία.
Η καμήλα παρουσιάζεται αρχικά αδρανής και απρόθυμη να εργαστεί. Ετσι, η ιστορία "εξηγεί" πως η φύση της επιβάλλει μια νέα ισορροπία, χαρίζοντάς της μια βαριά καμπούρα, ώστε να κουβαλά το φορτίο που αρνιόταν να σηκώσει από μόνη της.
Το αφήγημα συνοδεύεται από ένα ξεκαρδιστικό ποίημα:

"Η καμπούρα της καμήλας είναι άσχημη πολύ,

κι αν πας στο ζωολογικό θα τη δεις εκεί.

Μα πιο άσχημη ακόμα είναι η καμπούρα η δικιά μας,

όταν έχουμε ελάχιστα να κάνουμε μπροστά μας.

Παιδιά και μεγάλοι, ω-ω-ω,

αν δεν έχουμε δουλειά αρκετή, ω-ω-ω,

μας πιάνει η καμπούρα 

η καμηλίσια καμπούρα 

η καμπούρα που χρωματίζεται μπλε και μελανιά!

Η καμπούρα αυτή, η καμπούρα η κακιά,

δεν φεύγει με γκρίνια, ούτε με φωνή.

Δεν φεύγει με γέλια, ούτε με λόγια σοφά,

ούτε αν κάθεσαι άπραγος όλη τη μέρα ξανά.

Παιδιά και μεγάλοι, ω-ω-ω,

αν δεν έχουμε δουλειά αρκετή, ω-ω-ω,

μας πιάνει η καμπούρα 

η καμηλίσια καμπούρα 

κι όλο βαραίνει, βαραίνει σιωπηλά.

Μα υπάρχει ένα πράγμα, ένα μόνο γιατρικό,

που την κάνει να φεύγει στη στιγμή, μαγικό:

να σηκώσεις τα μανίκια, να πεις "θ' αρχίσω εδώ",

και να γίνει η δουλειά σου σωστή και στο λεπτό.

Παιδιά και μεγάλοι, ω-ω-ω,

αν έχουμε δουλειά αρκετή, ω-ω-ω,

φεύγει η καμπούρα 

η καμηλίσια καμπούρα 

κι ο κόσμος γίνεται ξανά ελαφρύς!"

Το 1903, ο Sir Edward German μελοποίησε δώδεκα ποιήματα από το βιβλίο "Just So Stories" του Κίπλινγκ.

Από εικονογράφηση του ίδιου του Κίπλινγκ

Πρόκειται για συλλογή τραγουδιών για φωνή και πιάνο, βασικό δείγμα του πώς οι ποιητικές αφηγήσεις του Kίπλινγκ μεταφέρθηκαν στη μουσική, διατηρώντας το παιχνιδιάρικο και αφηγηματικό ύφος των ποιημάτων. 

Στη συλλογή συγκαταλέγεται, και η "Καμήλα", με τον ολοκληρωμένο τίτλο "How the Camel Got His Hump".
Μια σύνθεση με ευθύγραμμη, ρυθμική μελωδία, σχεδιασμένη να υποστηρίζει το λεκτικό περιεχόμενο και να αναδεικνύει τον αφηγηματικό χαρακτήρα του ποίηματος. Η μελωδία αγκαλιάζει τους στίχους, προσδίδοντας ζωντάνια, ενώ η συνοδεία του πιάνου ενισχύει την αφήγηση με έντονο ρυθμικό παλμό και κίνηση. Το αποτέλεσμα είναι ένα τραγούδι απλό, φωτεινό και απολαυστικό, κατάλληλο για εκπαιδευτικούς σκοπούς γιατί με ευχάριστο τρόπο ο σπουδαίος Κίπλινγκ διδάσκει ότι η αδράνεια και η απραγία κάνουν τη ζωή βαριά και δυσάρεστη. Παράλληλα, μας θυμίζει ότι η δράση και η συμμετοχή στη ζωή είναι το "μαγικό φάρμακο" που ελαφραίνει τα βάρη και φέρνει χαρά...

Sir Edward German: "Just So Stories, 2. Τhe Camel's Hump"

Για τον Κίπλινγκ υπάρχουν και παλαιότερα κείμενα στο μπλογκ. Περιηγηθείτε!

Rudyard Kipling: "Μητέρα, μητερούλα μου..."

 

"Kipling's portrait" από τον ξάδερφο του, Φίλιπ Μπερν-Τζόουνς

Ο Ράντγιαρντ Κίπλινγκ γεννήθηκε στη Βομβάη της Βρετανικής Ινδίας στις 30 Δεκεμβρίου 1865 και έζησε εκεί ως τα έξι του χρόνια.. 

Εξώφυλλο της νουβέλας, 1891

Πιο γνωστό ποίημά του είναι το " Αν...", όμως αγαπήθηκε και για τις παιδικές του ιστορίες και τις ιστορίες για τους Βρετανούς στρατιώτες στην Ινδία.  Θεωρείται ένας "πρωτοπόρος στην τέχνη του διηγήματος", ενώ τα παιδικά του βιβλία -κλασικά έργα της παιδικής λογοτεχνίας- παρουσιάζουν το "ευέλικτο και φωτεινό αφηγηματικό του χάρισμα".

Το πρώτο πόνημα του νομπελίστα Ράντγιαρντ Κίπλινγκ δημοσιεύτηκε τον Ιανουάριο του 1891 κι έχει τίτλο: "Το φως που σβήστηκε".
Αναφέρεται στη ζωή ενός ζωγράφου που τυφλώνεται, και την ανεκπλήρωτη αγάπη του για την παιδική του φίλη. Μια συναρπαστική ιστορία πoυ διαδραματίζεται στην βικτωριανή Αγγλία, στα τέλη του 19ου αιώνα, με πικρό τέλος καθώς ο πρωταγωνιστής της σκοτώνεται στο πεδίο της μάχης.

Άλις Κίπλινγκ

Η νουβέλα, που έγραψε ο Κίπλινγκ όταν ήταν 26 ετών θεωρείται ημιαυτοβιογραφική, βασισμένη στη δική του ανεκπλήρωτη αγάπη για τη Φλόρενς Γκάραρν. 

Λέγεται πως η μητέρα του άγγλου συγγραφέα, Άλις, προτιμούσε ένα αίσιο τέλος για τη νουβέλα κι επειδή ο Κίπλινγκ δεν ενστερνίστηκε την επιθυμία της, κατά την έκδοση του βιβλίου ζήτησε στις πρώτες σελίδες να τυπωθεί ως αφιέρωση το συγκινητικότατο  ποίημά του: "Mother o' Mine" και με αυτόν τον τρόπο να τής ζητήσει συγγνώμη, που τη δυσαρέστησε. 

"Κι αν με κρεμούσαν στο ψηλότερο βουνό,

Μητέρα, μητερούλα μου,

Ξέρω ποιανού θά χα τον πόνο το στερνό,

Μανούλα μου!

Κι αν πνιγόμουν σε πέλαγο βαθύ,

Μητέρα, μητερούλα μου,

Ξέρω ποια δάκρια θα φτάνουν ως εκεί,

Μανούλα μου!

Κι αν μ’ αρρωστήσει το κορμί μου κι η ψυχή,

Μητέρα, μητερούλα μου!

Ποιού θα με γιάνει, εγώ το ξέρω, η προσευχή,
Μανούλα μου!"

O συνθέτης με τη μητέρα του

Ο Percy Grainger  επηρεάστηκε σε μεγάλο βαθμό από τα βιβλία του Κίπλινγκ, που του δόθηκαν, σε ηλικία δεκατριών ετών, από τον πατέρα του και από τότε τον μάγεψαν. Φανατικός αναγνώστης του Κίπλινγκ, έγραψε και τον κύκλο του: "Βιβλίο της Ζούγκλας".
Κατά καιρούς μελοποίησε όμως και κάποια από τα ποιήματα του άγγλου δημιουργού, τα οποία συγκέντρωσε σε μια συλλογή με πρώτο το παραπάνω ποίημα που έγραψε ο Κίπλινγκ για τη μητέρα του που υπεραγαπούσε ...
H σύνθεση γράφτηκε για υψηλή ανδρική φωνή με συνοδεία πιάνου κι έχει τίτλο: "Αφιέρωση", προβάλλοντας και την πολύ ιδιαίτερη -έως αρρωστημένη- σχέση και του συνθέτη με τη δική του μητέρα, Ρόουζ.
Η σύνθεση φέρει μιαν ιδιαίτερη ύφανση που αναδεικνύει έναν ξεχωριστό χαρακτήρα με τις συνεχείς εναλλαγές του ρυθμού (4/4...3/4...5/8...2/8...) και της δυναμικής. Εξαιρετικά εκφραστική φωνητικά, η ένταση και η συγκίνηση κορυφώνονται με τον ιδιαίτερης σφοδρότητας τονισμό στις τελευταίες συγχορδίες.

O εκκεντρικός Γκραίιντζερ γεννήθηκε στην Μελβούρνη και ταξίδεψε στην Ευρώπη ως "παιδί θαύμα" με τη φήμη του να εκτινάσσεται  ως βιρτουόζου πιανίστα, συνθέτη, ενορχηστρωτή και κυρίως σπουδαίου μεταγραφέα.

Percy Grainger: "Dedication-Mother O'Mine":

To συγκινητικό ποίημα του Κίπλινγκ για τη μητέρα του μελοποιήθηκε και από τον ελληνοαυστραλό συνθέτη, Nestor Taylor, για τρίφωνη γυναικεία χορωδία.

Nestor Taylor: "Dedication-Mother O'Mine": 

Παλαιότερο κείμενο για τον Ράντγιαρντ Κίπλινγκ μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

Κίπλινγκ: "Το νανούρισμα της φώκιας"...

Ο Ράντγιαρντ Κίπλινγκ πέρασε στην αιωνιότητα σαν σήμερα, 18 Γενάρη 1936. Πιο γνωστό ποίημά του είναι το " Αν...", όμως αγαπήθηκε και για τις παιδικές του ιστορίες και τις ιστορίες για τους Βρετανούς στρατιώτες στην Ινδία.  Θεωρείται ένας "πρωτοπόρος στην τέχνη του διηγήματος", ενώ τα παιδικά του βιβλία -κλασικά έργα της παιδικής λογοτεχνίας- παρουσιάζουν το "ευέλικτο και φωτεινό αφηγηματικό του χάρισμα".

"Ω! σώπα μωρό μου, η νύχτα πέρασε

και γύρισαν πίσω τα σμαραγδένια νερά.

Το φεγγάρι πάνω απ' τα κύματα ψάχνει να μας βρει

μέσα στις σπηλιές που γαργαρίζουν.

Εκεί όπου φουσκώνει το κύμα,

απαλό ας είναι το μαξιλάρι σου.

Ω! Μικρά μου κουρασμένα πτερύγια,

κουρνιάστε άνετα!

Η καταιγίδα δεν θα σας παρασύρει,

ούτε ο καρχαρίας θα σας πιάσει

έτσι όπως θα κοιμάστε

στη λικνιστική αγκαλιά της θάλασσας"

Το παραπάνω ποίημα του τιμώμενου σήμερα, Ράντγιαρντ Κίπλινγκ είναι από το "Βιβλίο της ζούγκλας" και μια από τις ιστορίες του, εκείνη της "Λευκής φώκιας".
O Κότικ είναι μία σπάνια φώκια με λευκή γούνα, που ψάχνει ένα νέο τόπο για το λαό του, όπου δεν θα κυνηγιούνται και δυναστεύονται από τους ανθρώπους. Ποίημα που ξεχωρίζει για το ανεπιτήδευτο ύφος του Κίπλινγκ και επιβεβαιώνει τον δημιουργό του ως έναν από τους πιο αξιόλογους πνευματικούς ανθρώπους της Αγγλίας.

Ο νομπελίστας άγγλος ποιητής γεννήθηκε στη Βομβάη της Βρετανικής Ινδίας και έζησε εκεί ως τα έξι του χρόνια.
Οι σύντομες ιστορίες του έχουν πρωταγωνιστές ζώα μέσα από τις οποίες διδάσκει ήθος και αξίες. Πρόκειται για μύθους της ζούγκλας που γνώριζε ήδη ή φαντάστηκε...

Ο βραβευμένος με Grammy Award Αμερικανός, Έρικ Γουίτακερ, είναι ένας από τους πιο γνωστούς εν ζωή συνθέτες χορωδιακών έργων και λάτρης τη ποίησης. Το ποίημα του Κίπλινγκ τον συγκίνησε βαθιά. Έτσι, το μελοποίησε σε μια προσέγγιση με απίστευτη τρυφερότητα στο ύφος του ποιητικού λόγου και τη θεματική του...
Οι συνθέσεις του αμερικανού, είναι πάντα πρωτότυπες και απολύτως εκφραστικές! Καλεί τους ακροατές του να γίνουν περιηγητές στην ομορφιά της πολυφωνίας του...

Αγαλλιαστικές φωνές που καταπραΰνουν την ψυχή στο "Νανούρισμά" του, μελωδικές φράσεις με διατονική εναρμόνιση στα μοτίβα γυναικείων-ανδρικών φωνών και μια λιτή μα τόσο εκφραστική πιανιστική συνοδεία μεταφέρει όλη την τρυφερότητα του δημιουργού, μαρτυρώντας συγχρόνως την ευαισθησία και τη διάθεση μέριμνας προς τα ζώα, όπως κάνει και ο ποιητής Κίπλινγκ.
Κατευναστική, γαλήνια ερμηνευτικά απόδοση με το ιδιαίτερο πολυφωνικό σχήμα στα μέρη των επιφωνημάτων να προκαλεί ανακουφιστική διάθεση και ασφάλεια...Ένα χορωδιακό άσμα ερμηνευμένο με ανατριχιαστικά αγγελικό τρόπο. Ένα νανούρισμα, που μάς μεταφέρει σε αστερολουσμένα ονειρικά μονοπάτια γεμάτα από το φως της αγάπης...

"The Seal Lullaby": Rudyard Kipling - Eric Whitacre: