Λεωνόρα": μουσικές εμπνεύσεις μιας μπαλάντας...

Από εικονογράφηση  της μπαλάντας "Lenore" του Bürger,  ΧαρακτικόTheodore Knesing

"Μέσ’ απ’ ονείρατα βαριὰ στης χαραυγής την ώρα

Τινάχτηκ’ η Λεονώρα·

Μ’ αρνήθηκες ή πέθανες; Αχ! πόσο θε ν’ αργήσεις,

Γουλιέλμε, να γυρίσεις;

Στην Πράγα, εκεί που πολεμούν τ' ασκέρια τ' αντρειωμένα

Του Φρειδερίκου, αυτός

Πήγε. κι' αν βγήκε ζωντανός

Δεν το 'γραψε εις κανένα"

Ο Gottfried August Bürger θεωρείται από τους σπουδαιότερους δημιουργούς του Διαφωτισμού κι εκπρόσωπος του κινήματος "Θύελλα και Ορμή".

Γεννήθηκε την τελευταία ημέρα του 1747 στη Σαξονία, γιος ενός Λουθηρανού πάστορα, που από νωρίς έδειξε ιδιαίτερη κλίση στο μοναχισμό, αλλά και την ποίηση. Τελικά, σπούδασε θεολογία και νομικά.

Ο Γκότφριντ Μπύργκερ είναι γνωστός για τις γερμανικές μεταφράσεις της αφήγησης των "Περιπετειών του βαρώνου Μυνχάουζεν" και τα πολυάριθμα ποιήματα του, που περιλαμβάνουν μπαλάντες με τραγικό-δραματικό περιεχόμενο, αλλά και κωμική-σατιρική, διδακτική και ερωτική θεματολογία στην παράδοση της ρομαντικής και Ανακρεόντειας ποίησης. 

"Leonore", χαρακτικό Johann David Schubert

"'Aκου! Αν, παιδί μ', ο άπιστος εκεί στην ξένη χώρα

Εσέν' αρνήθη τώρα;

Κι' αν άλλαξε την πίστη του για να ημπορέση πάλι

Να πάρει εκεί μιαν άλλη;

Θα μετανοιώσει, κόρη μου! Τη δολερή καρδιά του

'Aφησ' την να χαθεί!

Όταν πεθάνει, θα καεί
από την απιστιά του
[...]

Και άκου, άκου, απ'έξω! Τραπ, τραπ, τραπ, τραπ, σαν άλογο

αντηχάει,

Που ταις οπλαίς χτυπάει.

Και καβαλλάρης πέζευε με βρόντημ' από τ' άτι

Κοντά 'ς το σκαλοπάτι.

Κι' αγροίκ', αγροίκα, το χαλκά της θύρας πώς σημαίνει.

Γκλιν, γκλιν! Σιγά, σιγά.

Να! Μια φωνή μέσα περνά,

Που τέτοια λόγια κρένει."

Πιο δημοφιλής από τις μπαλάντες του είναι η "Lenore", η οποία γράφτηκε το 1773 και χαιρετίστηκε με γενικό ενθουσιασμό.

Πρόκειται για  ένα φασματικό ρομάντζο στο οποίο το φάντασμα ενός καβαλάρη, που σκοτώθηκε στον πόλεμο, επιστρέφει  ώστε να πάρει την αγαπημένη του Λεωνόρα. Παρασύρει την κοπέλα σε μια μακάβρια νυχτερινή βόλτα μέσα από ένα απόκοσμο τοπίο που φωτίζεται από αστραπές. Κορυφώνεται με μια αποκάλυψη του αναβάτη ως ο ίδιος ο Θάνατος, ως σκελετός με δρεπάνι και κλεψύδρα.

Η μπαλάντα διασώζοντας την αρχετυπική μορφή του ρομαντικού μοτίβου του νεκρού καβαλάρη, ίσως σάς θυμίζει την ελληνική παραλογή "Του νεκρού αδερφού".

"Μόνο προς τα μεσάνυχτα έχουμ' εμείς ζακόνι

Καθείς μας να σελόνη.

Φτάνω μακρυάθε, απ' τη Βοημιά, και βούλομαι, ψυχή μου,

Να πάρω εσέ μαζί μου."

"Γουλιέλμε, άκου 'ς τον πάλιουρα το σφύριγμα του ανέμου.

Έμπα, έμπα, μέσα ευθύς!

'Σ τον κόρφο μου να ζεσταθείς

Αχ! έλα, ποθητέ μου!
[...]

Η αγαπημένη λυγερή μ' ασπούδα ευθύς εντύθη

Και 'ς τα καπούλια εχύθη.

Ωσάν τα κρίνα κάτασπρα τα δυο της χέρι' απλόνει

Και αγκαλιαστά τον ζώνει.

Κ' εμπρός, εμπρός, φεύγουν, χωπ, χωπ! ο περασμός βροντάει,

Κ' εκεί που πιλαλούν,

Τ' άτι και αυτοί λεχομανούν,

Χώμα, φωτιά, ξεσπάει."

"Lenore",  Ary Scheffer 

Πρόκειται για κορυφαία μπαλάντα του ρομαντισμού που ευτύχησε σε διάφορες μεταφράσεις στα ελληνικά, απ' τις οποίες επέλεξα εκείνη του Λορέντζου Μαβίλη για τα αποσπάσματα που παραθέτω.

Πώς όλα εφεύγαν γύρω τους δεξιά, ζερβιά μεριά τους

Εμπρός 'ς τα βλέμματά τους!

Πώς ετρίζαν η γέφυραις, πώς φεύγαν τα λιβάδια,

Οι κάμποι και τα σιάδια!

"Ζήτω! Οι νεκροί τρέχουν γοργά! πώς λάμπει το φεγγάρι!

Σκιάζεσαι τους νεκρούς;"

"Όχι, όχι!... Αλλ' άφησ' τους νεκρούς!

Σου το ζητώ για χάρι."

[...]

Πώς όλ' η φύσι γύρω τους φεγγαροφωτισμένη

Πετώντας πώς διαβαίνει!

Τα ύψη επάνω πώς πετούν των ουρανών τα αιθέρια,

Μαζή μ' όλα τ' αστέρια!

"Ζήτω! Οι νεκροί τρέχουν γοργά! πώς λάμπει το φεγγάρι!

Σκιάζεσαι τους νεκρούς;"

"Ωιμέναν! 'Aφησ' τους νεκρούς!

Σου το ζητώ για χάρι!

[...]

Και τήρα εκεί! για τήρα εκεί! Τι φριχτό θάμμα εγίνη

Με μιας την ώρα εκείνη!

Του καβαλλάρ' η αρματωσιά, σαν ίσχνα χαλασμένη,

Πέφτει κομματιασμένη.

Γυμνό καύκαλο εγίνηκεν η κεφαλή του όλη,

Σκέλεθρο το κορμί.

Δρεπάνι 'ς τό 'να του κρατεί

Και 'ς τ' άλλο μαντζαρόλι"

[...]

Και να! 'ς το φως του φεγγαριού εχόρευαν τριγύρω

'Σ ένα μεγάλο γύρο,

Ουρλιάζοντας εχόρευαν αντάμα οι βρυκολάκοι

Μ' αυτό το τραγουδάκι.

"Με το Θεό μη ραθυμάς! κι' αν την καρδιά ραΐσει

η θλίψη, υπομονή!

Το σώμα χάνεις. την ψυχή

Θεός ας ελεήσει!"

("Λεωνόρα", Γκ. Μπύργκερ, μτφ: Λορ. Μαβίλης)
(πηγή: wikisource)

"The Ballad of Lénore",  Horace Vernet 

Η μπαλάντα του τιμώμενου γερμανού ποιητή έδωσε έμπνευση σε αρκετούς μουσικούς καλλιτέχνες.



1. Το διάστημα 1857 - 1858, ο Φραντς Λιστ συνέθεσε το πρώτο από πέντε έργα που έγραψε για αφηγητή και πιάνο με τίτλο: "Lenore", καθώς βασίζεται στη μπαλάντα του Bürger.
Πρόκειται για περιορισμένης έκτασης έργο, με συνδυαστικά μέρη μουσικής και απαγγελίας.

Η μελωδική γραμμή  ευρηματικά σχεδιασμένη πετυχαίνει μια σειρά υποβλητικών διαθέσεων.
Ο Λιστ σαν εικαστικός φιλοτεχνεί στον ηχητικό καμβά του δυσοίωνα σκηνικά, γεμάτα αγωνία και τρόμο επεισόδια, με αρωγό την απειλητικά σκοτεινή μουσική. Διακρίνεις πλημμύρα δεξιοτεχνικών μοτίβων που συγκροτούν μανιακούς καλπασμούς, την πορεία θανάτου και βαριές συγχορδίες που με την επιμελημένη αρμονία τους υποβάλλουν τον ακροατή σε στοχαστική διαδικασία... 

Liszt: "Lenore S.346"

2.  Ίσως ο γερμανο-ελβετός Joachim Raff να μην είναι γνωστός σε πολλούς, όμως στην εποχή του συναγωνίστηκε και πολλές φορές υπερίσχυσε του Μπραμς! 
Oι συνθέσεις του αποτελούν τη γέφυρα ανάμεσα στην καθαρή-απόλυτη μουσική και την προγραμματικού χαρακτήρα μουσική της νεογερμανικής σχολής.
Ελκυστική, κομψή μουσική, ο συνθέτης ενθαρρύνθηκε να ασχοληθεί με τη σύνθεση από τον Φ. Μέντελσον και στη συνέχεια τον Φ. Λιστ, του οποίου πολλά από τα συμφωνικά ποιήματα, ενορχήστρωσε.
Ο Γιοάχιμ Ραφ έγραψε 11 συμφωνίες πολλές απ' αυτές με προγραμματικό χαρακτήρα.
Το 1872 ολοκλήρωσε την μνημειώδη "Συμφωνία Νο. 5", που φέρει τον υπότιτλο: "Lenore", επειδή είναι εμπνευσμένη από τη μπαλάντα του Bürger.
Θεωρείται η σπουδαιότερη σύνθεση του Ραφ με τους κριτικούς να τη χαρακτηρίζουν ως "έργο, κομβικό μεταξύ πρώιμου και όψιμου ρομαντισμού".

Joachim Raff: "Symphony N.5 Op. 177-Lenore"

3. Το συμφωνικό ποίημα "Lénore" συνθέτει ο  Henri Duparc το 1874, βασισμένο στη μπαλάντα του Bürger, που το αφιέρωσε στο δασκαλό του, Cesar Franck.
Oι μουσικοαναλυτές το αποκάλεσαν "ένα από τα καλύτερα μοντέλα του είδους του", ενώ πολύ καλές κριτικές πήρε και η διασκευή του συμφωνικού ποιήματος για δύο πιάνα που παρέδωσε ο Σαιν Σανς λίγο αργότερα. 
Οι Βαγκνερικές αρμονίες και λάιτ-μοτίφς εκπροσωπούν την απελπισία και θρήνο της Λενόρ για τον αγαπημένο της. Η ορχήστρα ηχεί βίαιη, θυελλώδης σαν να προμηνύει την επερχόμενη συντριβή. Διακόπτεται απότομα από το χτύπημα της μεταμεσονύχτιας καμπάνας. Μια σύντομη coda, σχεδόν ψιθυριστή οδηγεί στην αιώνια σιωπή...Είναι μεσάνυχτα, η διαδρομή σταματά ξαφνικά, ο αναβάτης εξαϋλώνεται και η Λενόρ καταρρέει, άψυχη πια...

Henri Duparc: "Lénore, d'après Bürger":

4. Ο γερμανός -αρχικά τσελίστας- Johann Rudolf Zumsteeg υπήρξε παραγωγικός συνθέτης λήντερ και μπαλαντών. Μάλιστα οι μπαλάντες του άσκησαν μεγάλη επιρροή στον έφηβο Φραντς Σούμπερτ.
Ως συνθέτης, ο Zumsteeg δημιούργησε μελωδική γραμμή που σκιαγραφούσε την κυρίαρχη διάθεση που αναδύονταν από το ποιητικό κείμενο. Προς αυτή την κατεύθυνση τόλμησε να εξερευνήσει νέους δρόμους αρμονίας με χαρακτηριστικό παράδειγμα τη μπαλάντα του "Lénore" εμπνευσμένη από το ποίημα του τιμώμενου, Bürger.

Johann Rudolf Zumsteeg: "Lénore"

5. Άφησα για το τέλος τη μουσική έμπνευση του σπουδαίου Άντον Ράιχα.
Ο τσέχος συνθέτης, καθηγητής, παιδαγωγός και θεωρητικός της μουσικής, δεν είναι πολύ γνωστός στο ευρύ κοινό.
Ξεκίνησε τη μουσική του ενασχόληση ως φλαουτίστας, θαυμάστηκε από τους συγχρόνους του Μπετόβεν(γεννήθηκαν την ίδια χρονιά) και Χάυντν με τους οποίους συνδέθηκε με βαθιά φιλία.Με τον Μπετόβεν είχαν και το ίδιο δάσκαλο, Αλπρεχτσμπέργκερ.

William Blake, "Lenore Tale"
(eclecticlight)

Ο Ράιχα επίσης υπήρξε δάσκαλος-οραματιστής των Μπερλιόζ, Λιστ και Φρανκ.
Έζησε μεγάλο χρονικό διάστημα στο Παρίσι, αναγνωρίστηκε από μαθητές, συναδέλφους του, κριτικούς και κοινό, και τιμήθηκε με το παράσημο της Λεγεώνας της Τιμής.

Η μπαλάντα "Leonore" του Γκ. Μπύργκερ βρίσκεται στην αρχή της γερμανόφωνης γοτθικής μπαλάντας στην ποίηση. Το μοτίβο της απώλειας ενός αγαπημένου προσώπου από εξωτερικές πιέσεις -όπως ο πόλεμος εδώ- γνωστό από την αρχαιότητα, γοήτευσε τον Ράιχα, όπως και το θέμα της θυσίας από αγάπη που στοχεύει στη λύτρωση. Ο Βοημός δημιουργός στην σκηνική του καντάτα "Lenora", ου συνέθεσε γύρω στο 1805, διαμορφώνει ένα διάλογο μεταξύ των δύο χαρακτήρων σε μια μουσική σκηνή ποτισμένη συναίσθημα, αγωνία και τρόμο. Η κλίση και η ικανότητα του Ράιχα να πλάθει δυνατές μουσικοδραματικές σκηνές αποδεικνύεται στη σύνθεσή του, ιδιαίτερα μετά το σημείο που οι εραστές επανενώνονται, η κοπέλα συναινεί να ακολουθήσει το νέο κι αρχίζει η φρενήρης βόλτα προς τον τάφο και το θάνατο.
Οι γνώσεις του Ράιχα για το ιταλικό μελόδραμα, το γερμανικό ζίνγκσπηλ και τη γαλλική όπερα που την εποχή εκείνη εξελισσόταν, βοήθησαν ώστε να δώσει μια εντυπωσιακή καντάτα όπου άριες, χορωδιακά, ρετσιτατίβι και σόλι ταξινομούνται με μαεστρικό τρόπο που θυμίζουν οπερατικές σκηνές, ενώ χορωδία και ορχήστρα παίζουν ρόλο αφηγητή και σχολιαστή.

Θα ακούσουμε το τελευταίο χορωδιακό, αμέσως μετά το Χορό των φαντασμάτων και λίγο πριν οι αστραπές και οι βροντές καταστήσουν την ατμόσφαιρα περισσότερο τρομακτική:

Anton Reicha: "Lenore - Geduld! Geduld! Wenn's Herz auch bricht"

Αν την καρδιά ραΐσει η θλίψη, υπομονή!":

Ο Χειμώνας ξεπηδά από τις παρτιτούρες του Joachim Raff...

 

 "A Winter Scene", Jan Griffier the Elder 

"Έλα, έλα, αγοράκι

έλα, έλα κοριτσάκι.

Δε μ’ ακούς;
Είμαι ο Χειμώνας"

Πρώτη του Δεκέμβρη σήμερα, κι επίσημα η λευκή εποχή μάς έδωσε χειραψία...
Ο χειμώνας κατέφθασε με τα καιρικά του φαινόμενα κάποιες φορές να μάς δημιουργούν δυσκολίες, όμως αν τις διαχειριζόμαστε με σκέψη όμορφη κι αγόγγυστα, μεταμορφώνεται σε ρομαντική κι ωραία εποχή...

Καλό μήνα, φίλοι μου! Ας προσπαθήσουμε να κρατάμε την ισορροπία μέσα μας, την καλή διάθεση ακοίμητη, την αρμονία αδιατάρακτη …

Ίσως ο γερμανο-ελβετός Joseph Joachim Raff να μην είναι γνωστός σε πολλούς, όμως στην εποχή του συναγωνίστηκε και πολλές φορές υπερίσχυσε του Μπραμς!
Επηρέασε τις συνθέσεις του Σιμπέλιους, ακόμα και του Ρίχαρντ Στράους. Λέγεται μάλιστα πως η "Αλπική του Συμφωνία" ενέπνευσε τη "Συμφωνία των Άλπεων" του Στράους...

Oι συνθέσεις του Ραφ αποτελούν τη γέφυρα ανάμεσα στην καθαρή-απόλυτη μουσική και την προγραμματικού χαρακτήρα μουσική της νεογερμανικής σχολής.

Ελκυστική, κομψή μουσική, ο συνθέτης ενθαρρύνθηκε να ασχοληθεί με τη σύνθεση από τον Φ. Μέντελσον και στη συνέχεια τον Φ. Λιστ, του οποίου πολλά από τα συμφωνικά ποιήματα, ενορχήστρωσε.

O Λιστ ήταν το πρότυπο του αυτοδίδακτου Ραφ. Θρυλείται πως όταν το 1845 θα ερχόταν ο Λιστ στη Βασιλεία για μια σειρά συναυλιών κι επειδή ο Ραφ δεν είχε χρήματα για τα ναύλα, περπάτησε από τη Ζυρίχη που διέμενε με τα πόδια ως εκεί και μέσα σε καταρρακτώδη βροχή. Φτάνοντας καθυστερημένος, είχαν εξαντληθεί τα εισιτήρια. Όμως, όταν ο Λιστ έμαθε για το νεαρό θαυμαστή του, του επέτρεψε να μπει στην αίθουσα συναυλιών, προσφέροντάς του μια ξεχωριστή θέση κοντά στη σκηνή.

stretta-music

Ο Joachim Raff  έγραψε 11 συμφωνίες, με τις τέσσερις τελευταίες (8-11) να αποτελούν μουσική απεικόνιση των τεσσάρων εποχών, στα χνάρια του Βιβάλντι. 

Έτσι, η "Symphony No. 11,Op. 214" σε λα ελ. τιτλοφορείται "Der Winter - Ο Χειμώνας". 

Πρόκειται για ειδυλλιακή περιγραφή της χειμωνιάς (νοιώθεις τον άνεμο που φυσά μανιασμένος και ραπίζει το πρόσωπο...νοιώθεις τις χιονονιφάδες να στροβιλίζονται χορευτικά στην ατμόσφαιρα) μια μουσική επίκληση στην παγερή εποχή, με έντονο βουκολικό, αλλά και εορταστικό ύφος και χαρακτήρα, που θυμίζει συνθέσεις των Σούμαν και  Μέντελσον προοιωνίζοντας όμως και Ρ. Στράους με τον τρόπο που ο δημιουργός αναδεικνύει τη δεξιοτεχνική λάμψη των πνευστών.

Ένα έργο γοητευτικών μελωδιών, με σπάνιο εκφραστικό πλούτο και ενδιαφέροντες συνδυασμούς οργάνων, με ασυνήθιστες υφές -εν τέλει- για ρομαντική συμφωνία του 19ου αιώνα. 

Αναπτύσσεται σε 4 μέρη, τρία απ' τα οποία με κάποιους επιμέρους υπότιτλους, χαρακτηριστικούς της περιγραφικής μουσικής, που δίνουν ένα παραμυθικό γνώρισμα στο άκουσμα:

 I. Allegro - "Το πρώτο χιόνι"

II. Allegretto

III. Larghetto - "Δίπλα στο τζάκι"

IV. Allegro - "Καρναβάλι"

Ο συνθέτης δεν πρόλαβε να ολοκληρώσει τη Συμφωνία του, την οποία συμπλήρωσε ο φίλος του, Max Erdmannsdοrfer λίγο μετά τον θάνατο του στηριζόμενος πάνω σε σκίτσα του Raff.

Joachim Raff : "Ο χορός των Δρυάδων"...

"Dryad", Evelyn De Morgan

Οι "Δρυάδες" είναι πλάσματα που επινόησε η φαντασία του αρχαίου ανθρώπου, καθώς διψούσε να δώσει μια θεϊκή υπόσταση στα πανέμορφα φυσικά τοπία του κόσμου του...

Το θρόισμα των φύλλων των δένδρων, που διακόπτουν την ηρεμία και την ησυχία της φύσης, είχαν προσωποποιηθεί από τους προγόνους μας με τις Νύμφες αυτές, τις Δρυάδες.
Ήταν οι αθάνατες Νύμφες των δασών και θεωρούνταν οι ψυχές των δέντρων.
Παίρνουν το όνομά τους από τη βελανιδιά (δρυ).

Αέρινα πλάσματα, αγαπούσαν εκτός των δασών, τη μουσική και το χορό γι' αυτό και συχνά λικνίζονταν -λένε τα παραμύθια- στο ρυθμό της μουσικής που έπαιζε τ' αγέρι περνώντας μέσα από τις φυλλωσιές...

Το 1869, ο Joachim Raff γράφει την Τρίτη Συμφωνία του με τον προγραμματικό υπότιτλο: "Im Walde-Στο δάσος".

Λάτρης της φύσης, ο ρομαντικός συνθέτης δεν είναι η πρώτη φορά που αντλεί έμπνευση από τις ομορφιές της. Αρκεί να υπογραμμίσουμε πως έξι από τις εννιά συμφωνίες του έχουν ποιμενική θεματική.

Ο γερμανο-ελβετός Raff μπορεί να μην είναι γνωστός σε πολλούς, όμως στην εποχή του συναγωνίστηκε -και πολλές φορές υπερίσχυσε- του Μπραμς!
Η Συμφωνία αυτή λοιπόν, που αποτελεί την μουσική περιγραφή των εμπειριών και συναισθημάτων ενός "περιπλανώμενου" στο δάσος, είναι τετραμερής, με κάθε κίνηση να συνοδεύεται από σύντομους προγραμματικούς τίτλους:

"Xορος των Δρυάδων", Αγνώστου(16ος αι.)
(collections.mfa.org)

Ι: "Κατά τη διάρκεια της μέρας. Εντυπώσεις και συναισθήματα"
ΙΙ: "Στο λυκόφως. Όνειρο"
ΙΙΙ: "Χορός των Δρυάδων"
IV: "Κατά τη διάρκεια της Νύχτας. Η νυχτερινή ηρεμία στο δάσος. Άφιξη και αναχώρηση των κυνηγών"

• Στο 3ο μέρος, ένα Allegro Assai, περιγράφει τις Νύμφες του Δάσους και το χορό τους.
  Στο εναρκτήριο μέρος κυριαρχούν τα στακάτι των εγχόρδων σε ένα ρυθμικό σκέρτσο, στυλιστικά παρόμοιο με κείνα του Μέντελσον, που οδηγεί στο διάχυτο λυρισμού μεσαίο τμήμα, όπου δεσπόζουν τα φλάουτα και τα όμποε. Μέρος άκρως δεξιοτεχνικό, απαιτεί βιρτουζική προσέγγιση από τα ξύλινα πνευστά και έντονη εκφραστικότητα.
  
• Η μικρής διάρκειας γαλήνια κατάληξη του μεσαίου μέρους ακολουθείται από κοφτές ηχηρές φανφάρες που υπογραμμιζουν την "ανάλαφρη-παραμυθική" φύση της έμπνευσης. 
  
• Το αρχικό χορευτικό θεματικό υλικό επανέρχεται στολισμένο από περίτεχνες φιγούρες στο φλάουτο πλάθοντας την ονειρική εικόνα των αέρινων Δρυάδων, που χορεύουν στην καρδιά της φύσης. Των σαγηνευτικών πλασμάτων, που στροβιλίζονται στο θρόισμα του ανέμου...
  
  

  

  "Δρυάδες και Ναϊάδες", Walter Crane

  Αξίζει να σημειωθεί ότι η 3η Συμφωνία του Raff ενθουσίασε το κοινό και γρήγορα πέρασε τα σύνορα κι έγινε από τα πιο παιγμένα ορχηστρικά κομμάτια στον κόσμο στα τέλη του 19ου αι. σε Αγγλία και Αμερική. Ο Χανς φον Μπύλοβ περιέγραψε ως "τεράστια" την επιτυχία της πρεμιέρας, όπου παίχτηκε η 3η Συμφωνία ενώ κάποιος αμερικανός μουσικοκριτικός την χαρακτήρισε ως την "καλύτερη συμφωνία της σύγχρονης εποχής και μια από τις λίγες που αξίζει να μείνουν στους επόμενους δίπλα στα έργα του Μπετόβεν και του Σούμαν".
  Μπορεί αργότερα να έπεσε στη λήθη μαζί με τον ίδιο το δημιουργό της, όμως επηρέασε πολλούς μεταγενέστερους ρομαντικούς συνθέτες συμπεριλαμβανομένου του Τσαϊκόφσκυ στην περίφημη "Παθητική" του, ενώ ήταν μια από τις αγαπημένες συμφωνίες του Αρτούρο Τοσκανίνι, ο οποίος την είχε συμπεριλάβει στο ρεπερτόριό του.

Joachim Raff : "Symphony no. 3, ΙΙΙ: Dance of the Dryads":

Το κείμενο γράφτηκε με αφορμή τον πιανίστα, συνθέτη (σε μεγάλο βαθμό αυτοδίδακτο) και δάσκαλο, Joseph Joachim Raff, που γεννήθηκε στο Λάχεν της Ελβετίας στις 27 Μαΐου 1822.