Αδερφές Μιλανόλο, οι "Άγγελοι του βιολιού"...

 

Teresa and Maria Milanollo

Στα μέσα του 19ου αιώνα, τότε που η Ευρώπη ανέπνεε ακόμη στον ρυθμό των σαλονιών, δύο μικρές δεσποινίδες με βιολιά στα χέρια διέσχιζαν τις πόλεις σαν ανομολόγητα θαύματα. Η Τερέζα και η Μαρία Μιλανόλο, παιδιά ακόμη κι όμως φορείς μιας σπάνιας μουσικής δύναμης.

Η ιστορία τους αρχίζει σαν παραμύθι. Ένα παιδί τεσσάρων ετών, η Τερέζα, να στέκεται πεισματικά μπροστά στον πατέρα της -κατασκευαστή οργάνων- και να απαιτεί το δικό της βιολί. Δεν ήταν επιθυμία για παιχνίδι, αλλά ανάγκη της προσωπική.
Σαν να είχε ήδη αναγνωρίσει μέσα της τον ήχο που ζητούσε διέξοδο. Και όταν κάποτε, φεύγοντας από μια εκκλησία μετά από νεκρώσιμη τελετή, ρωτήθηκε αν προσευχήθηκε, η απάντησή της ήταν αποκαλυπτική: "Όχι, πατέρα… δεν έκανα τίποτε άλλο παρά ν' ακούω το βιολί". Ήταν ήδη αφιερωμένη.

Το ταλέντο της δεν άργησε να λάμψει. Από το 1838, ακόμα παιδί, εμφανιζόταν στις συναυλίες του Γιόχαν Στράους πατέρα, προκαλώντας ρίγη θαυμασμού. Στα έντεκά της χρόνια, μεταδίδει αυτή τη φλόγα στη μικρότερη αδελφή της, τη Μαρία. Έξι ετών εκείνη, γίνεται μαθήτρια και συνοδοιπόρος της.

Κι έτσι γεννιούνται η "Mademoiselle Adagio" και η "Mademoiselle Staccato", όπως είναι τα παρατσούκλια που έδωσαν στα χαρισματικά κορίτσια.
Δύο αντίθετοι χαρακτήρες, δύο ψυχές δεμένες. Η μία(Adagio) σοβαρή, εσωστρεφής, στοχαστική - η άλλη(Staccato) εξωστρεφής, εκδηλωτική, σπινθηροβόλα.

Μαζί, ταξιδεύουν στη Γαλλία, την Ολλανδία, το Βέλγιο, τη Γερμανία, την Αυστροουγγρική Αυτοκρατορία, την Αγγλία.
Οι δύο αδελφές από την πρώτη τους κιόλας εμφάνιση προκάλεσαν τον θαυμασμό των περισσότερων κριτικών. Όπως έγραψαν χαρακτηριστικά:
"Περιμέναμε να συναντήσουμε τέχνη υψηλού επιπέδου και άρτια τεχνική. Όμως αυτό που αντικρίσαμε ξεπερνούσε κάθε προσδοκία. Η μουσική μεταμορφωνόταν σε κάτι ιερό, σαν να αποκτούσε ουράνια διάσταση και να μιλούσε με απόκοσμους τόνους. Θα θέλαμε να τις ακούμε ατελείωτα, να βυθιζόμαστε στη ροή της αρμονίας, παραδομένοι στην έκσταση της ερμηνείας τους. Οι Μιλανόλο αποτελούν ένα από τα πιο εντυπωσιακά φαινόμενα του μουσικού κόσμου".

Συναντούν βασιλείς και μεγάλους δημιουργούς -Λιστ, Σοπέν, Μπερλιόζ, Μέγιερμπερ κ.α.
Και όπου εμφανίζονται, προκαλούν ισχυρές δονήσεις. 

Το δύσκολο κοινό της Βιέννης, τις αποκάλεσε "αγγέλους του βιολιού". Οι εφημερίδες έγραψαν πως κατέκτησαν την πόλη "σαν θύελλες". Κι ένας κριτικός σχολίασε με ενθουσιασμό:
"Μιλώ μόνο για τις Μιλανόλο, σκέφτομαι μόνο τις Μιλανόλο, αναπνέω μόνο για τις Μιλανόλο. Θα ταξιδέψω πίσω τους, θα γίνω υπηρέτης τους, δούλος τους, το ρετσίνι του δοξαριού τους  -ό,τι κι αν θελήσουν να είμαι, αρκεί να βρίσκομαι κοντά τους".

"Teresa and Maria Milanollo", Honoré Chapuis
(anticstore.art)

Όμως, όπως κάθε εύθραυστο θαύμα, έτσι κι αυτό δεν έμελλε να κρατήσει. Στις 21 Οκτωβρίου 1848, η Μαρία φεύγει από τη ζωή σε ηλικία μόλις δεκαέξι ετών, από φυματίωση. Η σιωπή που ακολουθεί είναι βαριά.

Η Τερέζα δεν παίζει πια όπως πριν. Για ένα διάστημα αποσύρεται στη θλίψη της. Όταν επιστρέφει στις συναυλίες, το κάνει με διαφορετική στάση. Στρέφεται προς τον άνθρωπο. Οι εμφανίσεις της αποκτούν χαρακτήρα προσφοράς και δημιουργεί τα "Concerts aux Pauvres - Φιλανθρωπικά Κονσέρτα", αφιερώνοντας τη μουσική της σε όσους έχουν ανάγκη. Και κάθε φορά που ανεβαίνει στη σκηνή, το κοινό νιώθει πως το βιολί της δεν παράγει μόνο ήχους, αλλά αναπνέει "une âme vivante - μια ζωντανή ψυχή".
Άνθη πέφτουν βροχή στα πόδια της, μα εκείνη ακούει τη φωνή μέσα της...Μια μνήμη, που μεταφέρει και στη σύνθεσή της, "Grand adagio elegiaco" γραμμένη στη μνήμη της Μαρίας. Εκεί, ανάμεσα σε φράσεις που ανταλλάσσουν το βιολί και το πιάνο, ζωντανεύει ο διάλογος των δύο αδελφών σαν απόηχος της κοινής αναπνοής τους...

Τeresa Milanollo: "Grand adagio elegiaco in memoria della Maria"