Μολιέρος - Λυλλύ - Σαρπαντιέ: "Γάμος με το στανιό..."

 

Εξώφυλλο του 1682

Θεωρείται ο "πατέρας της φαρσοκωμωδίας". Ο Μολιέρος γεννήθηκε σαν σήμερα, 15 Ιανουαρίου 1622 στο Παρίσι, σε μια πόλη που έσφυζε από θέατρο, θόρυβο και ανθρώπινους τύπους, υλικό που αργότερα θα γινόταν η πρώτη ύλη της τέχνης του. Αν και προοριζόταν για μια ασφαλή αστική ζωή, εκείνος διάλεξε τον αβέβαιο δρόμο της σκηνής. Υπηρέτησε το θέατρο σαν συγγραφέας, αλλά και ως ηθοποιός και σκηνοθέτης.

Μολιέρος

Μέσα από χρόνια περιπλάνησης και εμπειρίας, διαμόρφωσε ένα θέατρο ζωντανό και αιχμηρό. Θεωρείται ο θεμελιωτής της "υψηλής Κωμωδίας", όπου το γέλιο συνυπάρχει με την κοινωνική παρατήρηση. Στα έργα του αντανακλώνται τα ήθη της εποχής και οι διαστρωματώσεις της κοινωνίας, από τους αλαζόνες αστούς έως τους ψευδοδιανοούμενους και τους υποκριτές της εξουσίας.

Ο Μολιέρος υπήρξε έξοχος μάστορας της θεατρικής σκηνής. Καυτηρίαζε τα κακώς κείμενα, την υποκρισία και τον φαρισαϊσμό με οξύ πνεύμα και λεπτή ειρωνεία, δίνοντας φωνή στη λαϊκή ματιά και στο κοινό αίσθημα. Το γέλιο του δεν ήταν επιφανειακό, ήταν όπλο και αποκάλυψη μαζί.

Καθοριστική υπήρξε η γνωριμία του με τον Ζαν-Μπατίστ Λυλλύ, έναν μουσικό με ένστικτο θεατρικό. Η συνεργασία τους γέννησε την comédie-ballet, όπου ο λόγος, η μουσική και ο χορός ενώνονται οργανικά. Η μουσική του Λυλλύ στολίζει μεν τον λόγο του Μολιέρου, αλλά επίσης τον σχολιάζει, τον ειρωνεύεται, τον φωτίζει.

Jean-Baptiste Lully

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο το 1664 γεννήθηκε και η μουσική κωμωδία "Le Mariage forcé - Βίαιος Γάμος ή Γάμος με το στανιό".
Εδώ ο Μολιέρος στρέφει το βλέμμα του στον γάμο ως κοινωνικό καταναγκασμό και στον άνθρωπο που παγιδεύεται από τους ίδιους του τους φόβους. Ο Σγκαναρέλος, 53 ετών και εύπορος, θέλει να παντρευτεί τη νεαρή και όμορφη Δοριμίνα. Ο φίλος του, Ιερώνιμος, προσπαθεί να τον μεταπείσει, αλλά μάταια. Στρέφεται σε φιλοσόφους και μάντεις για καθοδήγηση, μόνο και μόνο για να μπερδευτεί ακόμη περισσότερο. Όταν ανακαλύπτει ότι η Δοριμίνα ενδιαφέρεται μόνο για τα χρήματά του και ελπίζει να μείνει χήρα σύντομα, αποφασίζει να αποσυρθεί. Ωστόσο, ο αδελφός της τον προκαλεί σε μονομαχία και όταν αρνείται, τον ξυλοκοπεί. Στο τέλος, ο καημένος Σγκαναρέλος καταλήγει παντρεμένος αναγκαστικά, με τη μοίρα να του χαμογελά ειρωνικά.

Ας διαβάσουμε ένα σπαρταριστό μονόλογο του Σγκαναρέλου που καυχιέται για τη φυσική του κατάσταση:

Από εικονογράφηση του 1773

"ΣΓΚΑΝ: -Απορώ, Ιερώνυμε, πώς δεν σας φαίνομαι ικανός να σκέφτομαι για γάμο. Ας αφήσουμε, λοιπόν, το θέμα της ηλικίας. Είκοσι, δέκα, δεκαπέντε ή πέντε… όλα αυτά είναι εκτός θέματος. Οι γυναίκες μόνο φροντίζουν να βλέπουν τα πράγματα με την ηλικία… Ιερώνυμε, τα πράγματα! Μπορείτε να μου βρείτε ένα νέο, εικοσιπενταετή, πιο γενναίο και δυναμικό από εμένα; Μπορείτε; Ε;
Οι κινήσεις του σώματός μου δεν είναι πιο κομψές και πιο χαριτωμένες από κάθε άλλου; (Περιπατάει γελοία.) Μπορώ να περπατάω πέντε, έξι, επτά ώρες συνεχόμενα χωρίς να κουραστώ! Με είδε ποτέ κανείς πάνω σε άμαξα;
Και μετά, το πιο χαρακτηριστικό της ηλικίας είναι τα δόντια· να! Κοίταξέ τα, σπάνε καρύδια και δεν φοβούνται τίποτα. Και δεν τρώγω τα τέσσερα γεύματα της μέρας με κάθε γενναιότητα εκτός από καφέ και πρωινό; Ας έρθει να φάει μαζί μου ο νέος ο εικοσιπενταετής, και αν δεν τον κάνω να πάρει γερμανικά χάπια, θα μου πεις! Το στομάχι μου, Ιερώνυμε, είναι σπάνιο πράγμα, δώρο της παντοδυναμίας της φύσης!(Βήχει.) Χούμ! Χούμ! Χούμ! Ε! Σε έπεισα, δεν αμφιβάλλω. Τι λές τώρα; Και συ ο ίδιος θ' απορείς, βέβαια…"
(Πηγή: Ανοικτή Βιβλιοθήκη)

Το έργο παρουσιάστηκε πρώτα στο Λούβρο, ως αυλική διασκέδαση. Συνδυάζει θεατρικό λόγο, χορό και μουσική. Μια θεατρικη κωμωδία με μουσικά και χορευτικά επεισόδια. Η μουσική του Λυλλύ εμφανίζεται σε συγκεκριμένα σημεία. Περιλαμβάνει ορχηστρικά(ritournelles), αυλικούς χορούς (Bouree, gavotte, rondeau) και σύντομα φωνητικά κομμάτια, συχνά κωμικού χαρακτήρα. Λειτουργεί δραματουργικά, σχολιάζει, ειρωνεύεται ή εντείνει το κωμικό στοιχείο, δίνοντας ρυθμό, φρεσκάδα και ζωντάνια στις σκηνές.

Η μουσική ακολουθεί το τυπικό γαλλικό μπαρόκ ύφος με σαφή ρυθμό, κομψότητα και συμμετρία, με στενή σχέση μουσικής και κίνησης. Είναι άμεση, οικεία, παιχνιδιάρικη και θεατρική. Έτσι, το έργο κυλά ανάλαφρα, με τη μουσική του Λυλλύ να συνοδεύει, να υπογραμμίζει τα αστεία, να δίνει ρυθμό και να εντείνει την ειρωνεία, να αφήνει πίσω της τη γνώριμη διαπίστωση ότι το γέλιο είναι ο μόνος τρόπος να αντέξουμε.

Lully - Suite from "Le Mariage Forcé", LWV.20:

Το 1672, μετά τη ρήξη μεταξύ του Μολιέρου και του Λυλλύ, ο Βίαιος Γάμος παρουσιάστηκε εκ νέου με νέα ιντερμέδια από τον Marc-Antoine Charpentier. Είχε προηγηθεί μια περίοδος έντασης μεταξύ του θεατρικού συγγραφέα και του Λυλλύ, μετά τη χορήγηση του μονοπωλίου της όπερας στον αυλικό μουσικό. Ενοχλημένος από την κατάσταση, ο Μολιέρος στράφηκε στον Σαρπαντιέ, που μόλις είχε επιστρέψει από την Ιταλία γεμάτος νέες μουσικές ιδέες.

Marc-Antoine Charpentier

Η συνεργασία τους στον "Γάμο με το στανιό" έφερε νέα μουσικά ιντερλούδια και χορευτικά νούμερα, γεμάτα μελωδική χάρη και ζωντάνια. Συνδυασμένα με το πνευματώδες και γεμάτο χιούμορ κείμενο του Μολιέρου, δημιουργούν ένα αποτέλεσμα που γοητεύει το κοινό διαχρονικά.

Το εγχείρημα σημείωσε μεγάλη επιτυχία, σφραγίζοντας έτσι μια μακρά και γόνιμη συνεργασία μεταξύ του συγγραφέα και του συνθέτη. Σε αυτή την πρώτη απόπειρα, ο Σαρπαντιέ βρήκε αμέσως μια ανάλαφρη και κωμική χροιά, αξιοποιώντας επιδέξια τις συνθετικές τεχνικές της ιταλικής μουσικής, που τότε αποτελούσαν αντικείμενο αισθητικής συζήτησης. Το υλικό αφθονεί σε παρωδικά εφέ, όπως κραυγές ζώων, τα οποία έχουν μελοποιηθεί με φαντασία από τον Charpentier, προσδίδοντας στην παράσταση ζωντάνια, χιούμορ και θεατρικό πλούτο.
Από τα ιντερμέδια ξεχωρίζει το σατιρικό και άκρως παιχνιδιάρικο "La, la, la, la, bonjour", ενώ ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το ξεκαρδιστικό τμήμα με τις φωνές των ζώων στο 3:44, που απογειώνει την κωμική ατμόσφαιρα της σκηνής.Απολαύστε!

Marc-Antoine Charpentier: "Intermèdes nouveaux du Mariage forcé, H. 494,
La, la, la, bonjour"

Για το Μολιέρο υπάρχουν πολλά κείμενο στο μπλογκ. Περιηγηθείτε!

Moliere - Charpentier: "Ο κατά φαντασίαν ασθενής"

 

"Molière", Pierre Mignard

Θεωρείται ο θεμελιωτής της "υψηλής Κωμωδίας".

Μολιέρος: δραματουργός, ηθοποιός και σκηνοθέτης!
Ιδρυτής της "φαρσοκωμωδίας", στα έργα του αντανακλώνται τα ήθη της κοινωνίας  και των τάξεών της.

Ο Μολιέρος υπήρξε ένας έξοχος μάστορας της θεατρικής σκηνής που καυτηρίαζε τα κακώς κείμενα, την υποκρισία και τον φαρισαϊσμό με ευφυή τρόπο, εκφράζοντας τις απόψεις της λαϊκής μάζας!

Άφησε αριστουργήματα όπως: "Ο Φιλάργυρος", "Αρχοντοχωριάτης", "Ταρτούφος", "Μισάνθρωπος"...

Πέθανε σαν σήμερα 17 Φλεβάρη 1673.

Λίγες μέρες πριν το θάνατό του δίνεται η πρεμιέρα της τελευταίας κωμωδίας του:"Ο κατά φαντασίαν ασθενής", με τον Μολιέρο στον πρωταγωνιστικό ρόλο του Αργκάν, έναν φιλάργυρο ηλικιωμένο, που ενώ χαίρει άκρας υγείας, αισθάνεται διαρκώς άρρωστος! Αυτή εμμονή του τον καθιστά εύκολο θύμα για τον περίγυρό του που τον εκμεταλλεύεται...Ο Αργκάν είναι ο υποχόνδριος ήρωας που αποπνέει, έναν παλιομοδίτικο συντηρητισμό, γεμάτο προκαταλήψεις.

Κατά τη διάρκεια της τέταρτης παράστασης ο Μολιέρος νιώθει αδιαθεσία, μεταφέρεται στο σπίτι του και εκεί αφήνει την τελευταία του πνοή.

Ένα μικρό ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ σε μετάφραση Ιωάννη Πολέμη:

Αργκάν:
-Αχ, γυναικούλα μου!Έλα κοντά μου! 
Μπελίνα:
-Τί έχεις αντρούλη μου;
Αργκάν:
-Έλα, τρέξε να με νιώσεις!
Μπελίνα:
-Τι τρέχει λοιπόν; Τι συμβαίνει παιδί μου;
Αργκάν:
-Αγαπημένη μου, μ' εσύγχυσαν...
Μπελίνα:
-Ω, τον καημένο τον αντρούλη μου! Πώς σε εσύγχυσαν, αγάπη μου;
Αργκάν:
-Η πανούργα η Τουανέτα σου ποτέ άλλοτε δεν ήταν τόσο αυθάδης!
Μ' έκανε έξω φρενών, αγάπη μου!
Μπελίνα:
-Μην εξάπτεσαι , λοιπόν!
Αργκάν:
- Είναι μια ώρα τώρα που μου εναντιώνεται σε ό,τι θέλω να κάμω!
Είχε την αναίδεια να μού πει πως ΔΕΝ ΕΙΜΑΙ ΑΡΡΩΣΤΟΣ!!!
Μπελίνα:
-Είναι αδιάντροπη!!!
Αργκάν:
-Εσύ, αγάπη μου, το ξέρεις πως είμαι άρρωστος, ε;
Μπελίνα:
-Ναι, καρδούλα μου, δεν έχει δίκιο!
Αργκάν:
-Αχ, αυτή η πανούργα θα με πεθάνει!!!

Marc-Antoine Charpentier 

O "κατά φαντασίαν ασθενής" , δεν ανέβηκε σε μουσική του -επί χρόνια συνεργάτη του- Ζαν Μπατίστ Λυλλί, με τον οποίο από κοινού είχαν δημιουργήσει το κωμικό μπαλέτο, ένα είδος κωμικού θεάτρου, που πλαισιώνεται με χορευτικά.

Είναι η εποχή που θεατρικός συγγραφέας και συνθέτης τα έχουν τσουγκρίσει, μετά τη χορήγηση του μονοπωλίου όπερας  στον αυλικό μουσικό Ζαν Μπατίστ Λυλλί.
Ενοχλημένος ο Μολιέρος προσεγγίζει άλλο συνθέτη, τον Μαρκ-Αντουάν Σαρπαντιέ, που πρόσφατα είχε επιστρέψει όλο ιδέες  από την Ιταλία.
Ο συνθέτης αναθεώρησε δυο φορές τη μουσική για να αντιμετωπίσει τους περιορισμούς που επέβαλε το βασιλικό μονοπώλιο .
Κατόπιν αιτήματος του Moλιέρου, συνθέτει ένα εκτεταμένο πρόλογο με τίτλο "Eglogue en musique et en danse", παρόμοιο με τα προλογικά των  λυρικών τραγωδιών του Λυλλί, προς έπαινο του βασιλιά.

Είναι απαράμιλλης μελωδικής ομορφιάς τα χορευτικά νούμερα και τα μουσικά ιντερλούδια του Σαρπαντιέ,  που σε συνδυασμό με το έξυπνο, γεμάτο χιούμορ Μολιερικό κείμενο γοητεύει όλους αυτούς τους αιώνες τους θεατές!Διάλογοι και μουσικά μοτίβα αγγίζουν τις ευαίσθητες χορδές της ανθρώπινης ψυχής, που προσπαθεί να ξορκίσει μέσα απ’ το γέλιο, τους βαθύτερους ανθρώπινους φόβους.

Από τους "Musiciens du Louvre" θα ακούσουμε την ουβερτούρα του Μολιερικού:

"Le malade imaginaire-Κατά φαντασίαν ασθενούς"

Ο Marc Minkowski και το διάσημο συγκρότημά του, μάς προσφέρουν μια αστραφτερή και δυναμική ερμηνεία:

M.A. Charpentier: Ouverture  "Malade Imaginaire", Μοlliere 

Για τον ΜΟΛΙΕΡΟ συνεργασίες του με τον Λυλλί, μπορείτε να διαβάσετε  παλιότερα κείμενα εδώ και εδω.

Moliere - Lully: "Ο ΕΡΩΤΑΣ ΓΙΑΤΡΟΣ"

Καλημέρα με μια Μολιερική "φαρσοκωμωδία", καθώς ο μεγάλος γάλλος θεατρικός συγγραφέας, γεννήθηκε σαν σήμερα, 15 Γενάρη 1622.

Μάστορας της θεατρικής σκηνής,  ο Μολιέρος στα έργα του αντανακλά τα ήθη της εποχής του, τα οποία καυτηρίαζε με απαράμιλλο τρόπο!
Δραματουργός, σκηνοθέτης και ηθοποιός ο ίδιος, καθιέρωσε τη "φαρσοκωμωδία". Υπήρξε ένας έξοχος μάστορας της θεατρικής σκηνής που καυτηρίαζε τα κακώς κείμενα, την υποκρισία και τον φαρισαϊσμό με ευφυή τρόπο, εκφράζοντας τις απόψεις της λαϊκής μάζας!

Υπήρξε συνεργάτης του Ζαν Μπατίστ Λυλλί, (που γνώρισε στην αυλή του βασιλιά όπου εργαζόταν ως χορευτής) και μαζί δημιούργησαν το κωμικό μπαλέτο, ένα είδος κωμικού θεάτρου, που πλαισιώνεται με χορευτικά.

Μια από τις απολαυστικότερες συνεργασίες τους αποτελεί το σύντομης διάρκειας: "L'Amour médecin-Ο έρωτας γιατρός".

Γεμάτη ξεκαρδιστικά επεισόδια αυτή η μικρή φαρσοκωμωδία του Μολιέρου, γράφτηκε το 1665 με εντολή του βασιλιά προκειμένου να παρουσιαστεί  σε δεξίωση στις Βερσαλλίες. Είναι το πιο βιαστικά γραμμένο από όλα τα έργα του, καθώς το συνέταξε εντός 5 ημερών, μόλις!

Λιγότερο διάστημα διέθετε ο Λυλλί, που η σκηνική μουσική του για το Μολιερικό θεατρικό έχει απολαυστικές  μελωδίες, εναρμονισμένες με ευρηματικότατο τρόπο, πλούσιο συνδυασμό οργάνων και χρήση  χορευτικών στυλ.

ΥΠΟΘΕΣΗ:

Ο Σγαναρέλος, ένας πλούσιος αστός, διστάζει να αφήσει την μοναχοκόρη του να παντρευτεί και να φύγει από το σπίτι. Είναι χήρος, φοβάται τη μοναξιά, και τρομερά υπερπροστατευτικός γονιός κι επί πλέον δεν επιθυμεί να δώσει προίκα...
Ο Κλίτανδρος και η Λουκίντα όμως είναι ερωτευμένοι. Ετσι, για να καταφέρουν να παντρευτούν στήνουν μια φάρσα. Πως τάχα η κοπέλα πάσχει από μια σοβαρή ασθένεια.
Ο πατέρας συντετριμμένος καλεί να την εξετάσουν όλοι οι γιατροί της πόλης.

[Εδώ, ο Μολιέρος σχολιάζει καυστικά με μια ανελέητη ειρωνία το ιατρικό επάγγελμα. Κάποιοι γιατροί θέτουν τα προνομιά τους πάνω από την  αλήθεια].

Οι γιατροί εξετάζουν το κορίτσι, όμως διαφωνούν, επιμένουν εγωιστικά σε ψευδείς διαγνώσεις, στην ουσία αδυνατούν να βρουν την κατάλληλη θεραπεία.
Ευτυχώς την κατάλληλη στιγμή καταφθάνει ένας νέος στην πόλη γιατρός, που δεν είναι άλλος από τον ερωτευμένο Κλίτανδρο μεταμφιεσμένο. Αποφαίνεται πως  η κοπέλα πάσχει από βαριά κατάθλιψη και θεωρεί πως μόνο ο έρωτας κι ένας γάμος θα την αναπτερώσουν. Της χορηγεί -δήθεν- ένα δικό του φάρμακο και προτείνει στον πατέρα της να της πουν ψέματα πως οι δυο τους είναι σύζυγοι...

Οι δύο ερωτευμένοι φεύγουν για να παντρευτούν, αφού πρώτα ο Σγαναρέλλος έχει υπογράψει το προικοσύμφωνο πιστεύοντας πως είναι ψεύτικο.
Κατά τη διάρκεια του εορτασμού για την ανάρρωση της Λουκίντας, αποκαλύπτεται  το τέχνασμα κι ο πατέρας θυμώνει τρομερά με τους δυο νέους. Όμως συγκρατείται από τους παρευρισκόμενους, με τη μουσική και το χορό να γαληνεύουν την ψυχή του... Δίνει την ευχή του γιατί συνειδητοποιεί πως  μόνο η αγάπη μπορεί να γιατρέψει την πονεμένη ψυχή. 

(Απόσπασμα...):

O Jean-Baptiste Lully την εποχή σύνθεσης της κωμωδίας

"ΣΓΑΝΑΡΕΛΟΣ: ...Μα, πού πήγε ο γιατρός με την κόρη μου;:
(απευθύνεται στην υπηρέτρια)
Λιζέτα;..Λιζέτα, πού χάθηκες;...[...]
Σε ρωτάω πού πήγαν;

ΛΙΖΕΤΑ: Έφυγαν, κύριε! Έφυγαν για ν' αποτελειώσουν το γάμο!

ΣΓΑΝΑΡΕΛΟΣ: Γάμο;; Ποιο γάμο βρε ανόητη, ψέματα ήταν!

ΛΙΖΕΤΑ: (χαμογελώντας)
Μα την πίστη μου κύριε, με μεγάλη αφέλεια πήρατε μέρος σ' ένα παιχνίδι, που δεν ήταν παιχνίδι αλλά πραγματικότητα που θα κρατήσει ολάκερη ζωή!

ΣΓΑΝΑΡΕΛΟΣ:  Τι είπες;..Δηλαδή και το παιδί μου και τα λεφτουδάκια μου έφυγαν; Πέταξαν;
Ω...ω, καταραμένοι όλοι σας που μού τη σκάσατε!...Καταραμένοι, καταραμένοι!"

Moliere - Lully : L'Amour médecin:

Άλλα κείμενα για το Μολιέρο μπορείτε να διαβάσετε εδώ και εδώ.

Azy Gouziou (Άζη Γουζίου)15 January 2021 at 07:41

Γρήγορος ο συγγραφέας, γρήγορος ο συνθέτης αλλά ακόμη πιο γρήγορος ο έρωτας που γιατρεύει τις ψυχές που πονάνε. Πολύ ευχάριστη κι ανάλαφρη η φαρσοκωμωδία του Μολιέρου, Ελπίδα μου και σ' ευχαριστούμε για το αφιέρωμα στην γενέθλια μέρα του! ❤
Replies

ELPIDA NOUSA15 January 2021 at 08:12

Ετσι ειναι Αζη μου!Γοργοπόδαρος ο ερως όταν μιλήσει η καρδιά!
Μολιερος -Λυλλι, το τελειο διδυμο στην αυλη του Λουδοβικου!!!
Ευχαριστω πολύ, φιλη μου!
Καλο μας βραδυ! ❤

Moliere - Lully: "Ο ΑΡΧΟΝΤΟΧΩΡΙΑΤΗΣ"

Με τη "φαρσοκωμωδία" να έχει την τιμητική της εν όψει Καρναβαλιού και στη μνήμη του ΜΟΛΙΕΡΟΥ, που πέθανε σαν σήμερα 17 Φλεβάρη το 1673, χαιρετίζω με Λυλλί και την ουβερτούρα από τον "Αρχοντοχωριάτη".

Ο μεγάλος γάλλος θεατρικός συγγραφέας, Μολιέρος διετέλεσε διευθυντής του θεατρικού θίασου του Λουδοβίκου ΙΔ΄ της Γαλλίας.
Ιδρυτής της "φαρσοκωμωδίας", ένας μάστορας της θεατρικής σκηνής,  στα έργα του αντανακλά τα ήθη όλων των κοινωνικών στρωμάτων, τα οποία καυτηρίαζε με απαράμιλλο τρόπο!

Γνωρίστηκε με τον Ζαν Μπατίστ Λυλλί, που εργαζόταν στην αυλή του βασιλιά ως χορευτής.Ο μετέπειτα πατέρας του γαλλικού ύφους της Μπαρόκ μουσικής δημιούργησε από κοινού με το Μολιέρο το κωμικό μπαλέτο, ένα είδος κωμικού θεάτρου, που πλαισιώνεται με χορευτικά.

Ο "ΑΡΧΟΝΤΟΧΩΡΙΑΤΗΣ" πραγματεύεται τη ματαιοδοξία και τη ματαιοπονία του ανθρώπου, που πασχίζει να υπερβεί το φραγμό της κοινωνικής του θέσης ...  Σατιρίζει τις απόπειρες κοινωνικής αναρρίχησης και την υπεροψία των αριστοκρατών.
Ο Μολιέρος καυτηριάζει, "ξεφωνίζει" τα κακώς κείμενα και συγχρόνως ενσαρκώνει επιδέξια την ενεργητικότητα και την αισιοδοξία των λαϊκών μαζών.

(Απόσπασμα...)

ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ:

-Μόνον το πεζόν και οι στίχοι υπάρχουν;
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ:
-Μάλιστα, κύριε. 
Ό,τι δεν είναι πεζόν είναι στίχοι και ό,τι δεν είναι
στίχοι είναι πεζόν.
ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ:
-Και όπως μιλούμε, τι είναι αυτό το όπως μιλούμε;
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ:
-Πεζόν.
ΖΟΥΡΝΤΑΙN:
-Πώς! όταν λέω: Νικολέτα, φέρε μου τις παντούφλες μου δώσε μου το 
νυχτικό μου σκούφο, είναι πεζό;
Ο ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑΣ:
Μάλιστα, κύριε.
ΖΟΥΡΝΤΑΙΝ:
-Τι διάβολο! απάνω από σαράντα χρόνια μιλώ πεζό χωρίς να το ξέρω;
Σας είμαι καταϋποχρεωμένος, φίλτατε, που μου το μάθατε αυτό!!!"

*****

Απολαυστικές  μελωδίες, εναρμονισμένες με ευρηματικότατο τρόπο, πλούσιος συνδυασμός οργάνων και χρήση  χορευτικών στυλ είναι μερικά από τα χαρακτηριστικά της σκηνικής μουσικής που συνέθεσε ο Ζαν Μπατίστ Λυλλί για το Μολιερικό θεατρικό, που ξεχειλίζει από ξεκαρδιστικά επεισόδια και φάρσες.

Αξιοσημείωτο είναι πως για την πρεμιέρα συγκεντρώθηκαν οι καλύτεροι ηθοποιοί και μουσικοί της εποχής.
Ο Μολιέρος έπαιξε το ρόλο του Ζουρνταίν φορώντας εντυπωσιακότατα φανταχτερά κοστούμια που συζητήθηκαν εκτενώς... Για να τονιστεί η ματαιοδοξία του ήρωα οι φορεσιές του σχεδιάστηκαν κραυγαλέες, με έντονα χρώματα, χρυσαφιά σιρίτια, ασημί δαντέλες και πολύχρωμα φτερά.
Ο συνθέτης Ζαν Μπατίστ Λυλλί συμμετείχε επίσης στο θίασο χορεύοντας στην τελευταία πράξη που ακούγεται το "Marche pour la cérémonie des Turcs" ερμηνεύοντας το ρόλο του Οθωμανού αγά.

Ο "Αρχοντοχωριάτης" αντανακλούσε την τάση οριενταλισμού που επικραούσε εκείνη την εποχή και γράφτηκε με αφορμή την επίσκεψη του Σουλεϊμάν Αγά στην αυλή του Λουδοβίκου το 1669, όπου προκλήθηκε σκάνδαλο όταν ο οθωμανός πρεσβευτής διατυμπάνισε με τον τρόπο του την ανωτερότητα της Οθωμανικής αυλής έναντι αυτής του Βασιλιά Ήλιου...

Προτείνω να ακούσουμε την ουβερτούρα από το κωμικό μπαλέτο σε μια ηχογράφηση με εξαιρετικό ήχο με Jordi Savall και το σύνολο Le Concert des Nations. 
Στο πρώτο βιολί ο πολυτάλαντος, πολυβραβευμένος και πολυπράγμων μουσικά, Manfredo Kraemer.

ΜΟΛΙΕΡΟΣ-ΛΥΛΛΙ: "Ο Αρχοντοχωριάτης"-Ουβερτούρα:

Έντονου ψυχαγωγικού χαρακτήρα είναι το Marche pour la cérémonie des Turcs, που προορίζεται για χορό και χωρίζεται σε δυο μέρη, τα οποία επαναλαμβάνονται, με περισσότερο χρώμα και ένταση τη δεύτερη φορά.

Το Μαρς ακούγεται στην τελετή απόδοσης -υποτίθεται- τίτλου ευγενείας στον Ζουρνταίν...
Λέγεται ότι αυτή η σκηνή αποτελεί μια αιχμηρή απάντηση του Λουδοβίκου προς τον Τούρκο πρεσβευτή που τον είχε σνομπάρει, και μάλιστα με συμπεριφορά εξίσου υποτιμητική... 

Από τις πρώτες νότες σε σολ μινόρε, όλα δημιουργούν επισημότητα...Θέματα που αντιπροσωπεύουν την μεγαλοπρεπή είσοδο του Βασιλιά Ήλιου. Οι επαναλήψεις προσφέρουν στον ακροατή μια περιδιάβαση στο μονοπάτι εξερεύνησης του ηχοχρώματος καθώς γίνεται είσοδος όλων των διαθέσιμων εκείνη την εποχή, οργάνων...

Lully: "Marche pour la cérémonie des Turcs"

Άλλα κείμενα για το Μολιέρο μπορείτε να διαβάσετε εδώ κι εδώ.