Lord Byron: "Βαδίζει μες στην ομορφιά", Ποίηση, Μουσική και ρομαντικό ιδεώδες...

 

Οι "Εβραϊκές Μελωδίες" είναι μια συλλογή 30 ποιημάτων του Λόρδου Μπάυρον, που στην πλειονότητά τους γράφτηκαν για να συνοδεύσουν μουσική του Ισαάκ Νάθαν, συνθέτη και ραβίνου.

Ο Νάθαν, επειδή δεν είχε στίχους για να προσαρμόσει στις μελωδίες που σχεδίαζε να χρησιμοποιήσει στη λειτουργία της συναγωγής, ζήτησε τη συνδρομή του Μπάιρον.

Τα κίνητρα του Μπάυρον φαίνεται να ήταν γνήσια, καθώς ένιωθε συμπάθεια για την υπόθεση των Εβραίων. Παρόλα αυτά, τα ποιήματα δεν είχαν σκοπό να μεταδώσουν θρησκευτικό μήνυμα και δεν γράφτηκαν από μια συνεπή θεολογική ή πολιτισμική σκοπιά. Αντίθετα, αντικατοπτρίζουν την ευρύτερη συμπάθειά του προς τους καταπιεσμένους. Στην τραγική θέση των εξόριστων Εβραίων, ο Μπάιρον αναγνώριζε τη δυστυχία του ανθρώπου γενικότερα. Ο ίδιος είχε γράψει ότι "οι Έλληνες έχουν τόσο μικρή πιθανότητα λύτρωσης από τους Τούρκους όσο οι Εβραίοι από την ανθρωπότητα γενικά".

Επιπλέον, παραχώρησε τα πνευματικά δικαιώματα των ποιημάτων στον Νάθαν.

Κάποια από τα ποιήματα είχαν ήδη γραφτεί πριν από τη συνεργασία τους, ανάμεσά τους και το "She Walks in Beauty":

Βαδίζει μες στην ομορφιά, όπως η νύχτα

στον αστροφώτιστο ανέφελο ουρανό

στο βλέμμα και στην όψη της φορά

ό,τι πιο άριστο, λαμπρό και σκοτεινό

που στη αυθάδικη τη μέρα δε χωρά

διυλισμένο φως- γλυκό και θεϊκό

Μία λιγότερη αχτίδα, παραπάνω μια σκιά,

την άφατή της χάρη θα χαλούσαν- κείνη

που κυματίζει στα εβένινα μαλλιά

και τη μορφή της τόσο απαλά λαμπρύνει

όταν οι σκέψεις της εκφράζονται γλυκά,

αγνά και τρυφερά, στην ακριβή τους κλίνη

Σε τούτο δώ το μάγουλο, πάνω απ’ αυτό το φρύδι

ήρεμα κι απαλά, μα πόσο εκφραστικά,

το νικητήριο χαμόγελο, η αστραφτερή γαλήνη

    που διηγούνται νουν ειρηνικό, και συναμά

μία ζωή γεμάτη λάμψη, καλοσύνη

μι’ αγάπη αθώα, μίαν άδολη καρδιά!

(μτφ:Μ. Θαλασσινός, πηγή: mavrosgatos.blogspot.com)

Anne Beatrix Wilmot

Tο ποίημα "She Walks in Beauty" του Λόρδου Μπάυρον είναι ένα από τα πιο γνωστά λυρικά έργα της ρομαντικής ποίησης. Γράφτηκε το 1814, εμπνευσμένο από την Anne Beatrix Wilmot, πανέμορφη ερασιτέχνη βοτανολόγο, που ο 25χρονος ποιητής γνώρισε σε κοινωνική εκδήλωση και υμνεί το εξωτερικό της κάλλος αλλά και την εσωτερική της γαλήνη και αθωότητα. Ο ποιητής προβάλλει την ιδανική αρμονία ανάμεσα στο φως και τη σκιά, δείχνοντας πως η ψυχική καθαρότητα και η ηρεμία αντανακλώνται στο πρόσωπο και στη στάση της γυναίκας.

Με μελωδική γλώσσα και ήρεμη ροή, ο Μπάιρον δημιουργεί ένα αιθέριο πορτρέτο όπου τα αντίθετα, όπως το φως και το σκοτάδι, δεν συγκρούονται αλλά συνεργάζονται. Το λευκό και το μαύρο μετριάζουν το ένα το άλλο, αναδεικνύοντας μια ισορροπημένη, ιδανική μορφή ομορφιάς, σύμφωνη με το ρομαντικό ιδεώδες, όπου φύση, συναίσθημα και ηθική συνυπάρχουν αρμονικά.

Isaac Nathan: "She Walks in Beauty":

Στο πέρασμα του χρόνου το ποίημα "She Walks in Beauty" έχει εμπνεύσει πολλούς συνθέτες, είτε στην πρωτότυπη αγγλική, είτε μεταφρασμένο σε άλλες γλώσσες. 

Μια ιδιαίτερα σημαντική μεταγενέστερη μελοποίηση προέρχεται από τον Γερμανό συνθέτη Carl Loewe, γνωστόν για τα λυρικά τραγούδια και τις δραματικές μπαλάντες του.

 Ο Loewe μελοποίησε το ποίημα στη γερμανική εκδοχή με τίτλο "Sie geht in Schönheit", το οποίο εντάχθηκε στη σειρά τραγουδιών "Hebräische Gesänge von Byron, Op. 5 No. 1 -Εβραϊκά Τραγούδια του Μπάυρον, γύρω στο 1824. 
Η μελωδία διαμορφώθηκε σύμφωνα με την αισθητική του πρώιμου ρομαντικού ληντ, με έμφαση στη φωνητική γραμμή και την εκφραστική συνοδεία για πιάνο.

Ο Loewe μετέφερε τη λεπτότητα και την αρμονία του ποιήματος σε νέο μουσικό και γλωσσικό πλαίσιο, διευρύνοντας τη "ζωή" του, πέρα από την αγγλόφωνη πρωτότυπη μορφή. Mια προσέγγιση που συνδέει την αγγλική λυρική ποίηση με τη γερμανική παράδοση του ληντ...

Carl Loewe: "Sie geht in Schönheit":

Το κείμενο γράφτηκε στη μνήμη του φιλέλληνα ποιητή...