Brahms: "Δύο Ιερά Μοτέτα" η Μουσική ως Θαύμα...

O Mπραμς την περίοδο σύνθεσης των μοτέτων

Παρότι ο Γιοχάνες Μπραμς δεν ήταν θρησκευόμενος με τον παραδοσιακό τρόπο, η στάση του ως άνθρωπος και καλλιτέχνης αποκαλύπτει έναν βαθιά ανθρωπιστικό προσανατολισμό. Ο Ντβόρζακ, προστατευόμενος του Μπραμς και ευσεβής Καθολικός, σχολίασε για τον μέντορά του: "Τόσο καλός άνθρωπος, τόσο καλή ψυχή και δεν πιστεύει σε τίποτα! Δεν πιστεύει σε τίποτα!"

 Κι όμως, ο Μπραμς κατέφευγε συχνά στη Βίβλο και συνέκρινε τη μουσική με τα θαύματα του Ιησού, αναγνωρίζοντας με αυτόν τον τρόπο τη βαθύτερη πνευματική διάσταση της τέχνης του.

Είναι γνωστή η φράση του:

"Στο γραφείο μου μπορώ να βρω την Αγία Γραφή ακόμα και στο απόλυτο σκοτάδι. Όλες οι αληθινά εμπνευσμένες ιδέες προέρχονται από τον Θεό. Οι δυνάμεις από τις οποίες άντλησαν όλοι οι μεγάλοι συνθέτες (Μπαχ, Μότσαρτ, Μπετόβεν, Σούμπερτ) την έμπνευσή τους, είναι η ίδια δύναμη που επέτρεψε στον Ιησού να τελέσει τα θαύματά Του."


Βλέπουμε από τα λόγια του, πως ο συνθέτης έχει μια θεοκεντρική προσέγγιση για τη μουσική. Τη βλέπει σαν μια μορφή θαύματος. Ο τρόπος που η μουσική αγγίζει τον άνθρωπο, όπως τα θαύματα αγγίζουν την ψυχή, είναι αποτέλεσμα της ίδιας υπερφυσικής δύναμης. Δεν αναφέρει τους σπουδαίους συνθέτες για να υπογραμμίσει την αριστεία τους μόνο, αλλά και για να δείξει τη συνέχεια μιας "θείας δύναμης" που εκφράζεται μέσα από τη μουσική. Η έμπνευση, κατά τον Μπραμς, δεν είναι προϊόν τυχαίας ανθρώπινης δεξιοτεχνίας... είναι μια φλόγα που ανάβει μέσα στην ψυχή, ένα ίχνος του θείου κόσμου στον υλικό, ένας φωτεινός δεσμός μεταξύ του ανθρώπου και της αιώνιας αλήθειας. Η μουσική, όπως η προσευχή, ανακαλεί τον άνθρωπο στη συμμετοχή του στο υπερβατικό, υπενθυμίζοντάς του ότι η δημιουργία δεν ανήκει στη λογική αλλά στην πνευματική ορμή που διαπερνά το σύμπαν και καθιστά αισθητή την παρουσία του Θεού μέσα στο ανθρώπινο πνεύμα.

Το "Zwei Motetten, Op. 74" του Γιοχάνες Μπράμς περιλαμβάνει δύο ιερά μοτέτα για μικτή χορωδία a cappella, που συνδυάζουν βαθιά πνευματικότητα με αυστηρή μουσική δομή.

Το πρώτο μοτέτο φέρει τον τίτλο "Warum ist das Licht gegeben dem Mühseligen-Γιατί δόθηκε φως στον κουρασμένο της ψυχής;" και το δεύτερο "O Heiland, reiß die Himmel auf-Ω Σωτήρα, άνοιξε τους ουρανούς".

Ο Μπράμς συνέθεσε τα μοτέτα γύρω στα έτη 1863–1864, αντλώντας τα κείμενα από τη Βίβλο χωρίς να τα προορίζει για κάποια λειτουργική χρήση. Τα επιλεγμένα κείμενα προέρχονται από το Βιβλίο του Ιώβ, το Βιβλίο των Θρήνων και την Επιστολή του Ιακώβου και φέρουν έντονο υπαρξιακό και θρησκευτικό βάθος. Ο συνθέτης ολοκλήρωσε τα μοτέτα με χορικά, ακολουθώντας το πρότυπο του Γ.Σ.Μπαχ συνδέοντας την πολυφωνική παράδοση της χριστιανικής χορωδιακής μουσικής με τη δική του ρομαντική έκφραση.

Μουσικολογικά, τα μοτέτα του Μπραμς διακρίνονται για τη χρήση πλούσιων αρμονικών υφών, την πολυφωνική αντιστικτική γραφή και την ευαίσθητη δραματουργία της φωνής, η οποία αναδεικνύει τη δραματικότητα και τη βαθιά συναισθηματική ένταση των βιβλικών κειμένων.

Brahms: "Zwei Motetten, Op. 74":

00:00 - Ι, "Warum ist das Licht gegeben dem Mühseligen
11:12 - ΙΙ, "O Heiland, reiß die Himmel auf

Tο κείμενο γράφτηκε με αφορμή τη γενέθλια επέτειο του Γ. Μπραμς(Γεννήθηκε στο Αμβούργο στις 7 Μαΐου 1833.
Θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους συνθέτες του ρομαντισμού, γνωστός για την αυστηρή μορφή, την πλούσια αρμονική γλώσσα και την πολυφωνική του γραφή. Το έργο του εκτείνεται από συμφωνίες και κοντσέρτα μέχρι λήντερ και χορωδιακές συνθέσεις, ενώ η μουσική του συνδυάζει τη βαθιά συναισθηματική ένταση με τη διαρκή σύνδεση με την κλασική παράδοση.


 Στο μπλογκ υπάρχουν πολλά κείμενα για τον συνθέτη. Περιηγηθείτε και ανακαλύψτε περισσότερα...