ΦΡΑΝΤΣ ΛΙΣΤ: «Μαγεύοντας την Κων/πολη...»

(πηγή: cityofistanbul

Ο Φραντς Λιστ γεννήθηκε σαν σήμερα, 22 Οκτωβρίου 1811...
Είναι από τους λατρεμένους συνθέτες, που στην εποχή του αντιμετωπίστηκε σαν είδωλο, κάτι παρόμοιο με έναν ρόκ σταρ της εποχής μας. Μην ξεχνάμε πως είχε πρότυπο τον Παγκανίνι...
Αναμφισβήτητα αξιολάτρευτος, πολυτάλαντος και χαρισματικός...

Φαίνεται πως έτρεφε ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τον πολιτισμό της Ανατολής και επιθυμούσε διακαώς να γνωρίσει από κοντά την Κωνσταντινούπολη, την πόλη όπου συναντιούνταν διαφορετικές κουλτούρες και μουσικές παραδόσεις.
Η επιθυμία του πραγματοποιήθηκε το 1847, χάρη και στη μεσολάβηση του Γκαετάνο Ντονιτσέτι, του οποίου ο αδελφός, Τζουζέπε, υπηρετούσε σαν μουσικός διευθυντής στην οθωμανική αυλή.
Ο Λιστ έφτασε στην Πόλη τον Ιούνιο εκείνης της χρονιάς κι έγινε δεκτός με εξαιρετικές τιμές από τον σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ, λάτρη της δυτικής μουσικής και της όπερας.
Η συνάντησή τους αποτέλεσε ξεχωριστό γεγονός, καθώς η φήμη του ευρωπαίου βιρτουόζου είχε ήδη φτάσει στα ανάκτορα, ενώ η οθωμανική αυλή επεδίωκε να ενισχύσει τους πολιτιστικούς δεσμούς της με τη Δύση.

Ο Λιστ έμεινε στην Πόλη 5 εβδομάδες κι έδωσε συναυλίες στο παλάτι Τσιραγάν, στο Ντολμά Μπαχτσέ, αλλά και σε άλλους χώρους, εντυπωσιάζοντας το σουλτάνο και το μουσικό κοινό με την απαράμιλλη δεξιοτεχνία του.
Ο σουλτάνος, εκφράζοντας τον θαυμασμό του ​​απένειμε στον καλεσμένο του το Παράσημο της Δόξας, του χάρισε μια περίτεχνη ταμπακέρα με διαμάντια και σμαράγδια, καθώς κι έναν ασημένιο ναργιλέ.

Οι δύο άνδρες συνομίλησαν στα γαλλικά.

«Με εξέπληξε πολύ το γεγονός ότι η Αυτού Μεγαλειότητα γνώριζε τόσο πολύ τη φήμη μου», έγραψε ο Λιστ στο σημειωματάριο του.

Καθώς ο Αμπντούλ Μετζίντ αγαπούσε πολύ την ιταλική όπερα, ο Λιστ ερμήνευσε τρία έργα του εμπνευσμένα απο όπερες: «Réminiscences de Lucia di Lammermoor», «William Tell overture» και «Réminescenses de Norma».

Σύμφωνα με τον Τύπο, ο σουλτάνος παρακολούθησε τη συναυλία με «τεράστιο ενδιαφέρον, έκπληξη και θαυμασμό, απολαμβάνοντας τον ναργιλέ του. Ο καπνός γέμιζε την αίθουσα, ενώ ο Λιστ συνέχιζε να παίζει με αξιοθαύμαστη εκφραστικότητα. Όταν ο βιρτουόζος αντιλήφθηκε τα σύννεφα καπνού, φέρεται να ανησύχησε και σ' ένα γρήγορο κατιόν χρωματικό πέρασμα, να έπαιξε ύφεση αντί για δίεση. Ο σουλτάνος αντιλήφθηκε το λάθος, χαμογέλασε, έκλεισε το μάτι στον Λιστ με νόημα και συνέχισε να καπνίζει με ακόμη μεγαλύτερο ενθουσιασμό, δείχνοντας πόσο απολάμβανε την ερμηνεία του δεξιοτέχνη μουσικού».

(πηγή: visit.istanbul)

Το πιάνο που έπαιζε ο Λιστ είχε σταλεί ειδικά από το Παρίσι από την εταιρεία Eράρ.

Ο Λιστ φιλοξενήθηκε στην έπαυλη ενός ντόπιου κατασκευαστή πιάνων . Σήμερα, μια πλάκα στην πρόσοψή του θυμίζει στους περαστικούς ότι ο διάσημος συνθέτης διέμενε εκεί:
«Ο διάσημος Ούγγρος μουσικός Φραντς Λιστ διέμενε στο κτίριο που βρισκόταν παλαιότερα εδώ ως φιλοξενούμενος του Σουλτάνου Αμπντούλ Μετζίτ το 1847».

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η επαφή του Λιστ με τον Τζουζέπε Ντονιτσέτι. Ο Ούγγρος συνθέτης επεξεργάστηκε για πιάνο δυο εμβατήριά του γραμμένα για τον σουλτάνο.

Ο τίτλος είναι «Grande paraphrase de la Marche de Giuseppe Donizetti composée pour Sa Majesté le Sultan Abdul-Medjid-Khan», γνωστή ως S.403.

Ο Λιστ, γνωστός για τις εξαιρετικές παραφράσεις του μετασχηματίζει το μουσικό υλικό του Ντονιτσέτι με το προσωπικό πιανιστικό του ύφος, συνδέοντας έτσι τη δυτική πιανιστική δεξιοτεχνία με τη μουσική της οθωμανικής αυλής.

Liszt: «Marche pour le Sultan Abdul Medjid-Khan (Donizetti), S.403»

Σημειώνουμε ότι ο Φραντς Λιστ επιθυμούσε από πολλά χρόνια να επισκεφθεί την Κωνσταντινούπολη, το κέντρο της Ανατολής, καθώς και τις αρχαίες πόλεις που την περιέβαλλαν. Παράλληλα, εκτιμούσε τον σουλτάνο Αμπντούλ Μετζίτ, επειδή εκείνος προστάτευσε τους Ούγγρους πρόσφυγες, αρνούμενος να τους παραδώσει στην Αυστρία και τη Ρωσία, παρά τις έντονες πιέσεις τους. Η γενναία αυτή στάση κέρδισε τον σεβασμό και τη συμπάθειά του.



Κείμενα για τον Λιστ υπάρχουν πολλά. Περιηγηθεότε στο ιστολόγιο.