Γκλεν Γκουλντ: ο παράξενος και γοητευτικός κόσμος μιας μουσικής ιδιοφυΐας...

Ο Γκουλντ μηνών στην αγκαλιά της γιαγιάς του
πατά τα πλήκτρα του πιάνου
(pinterest)

Όλοι ισχυρίζονται πως είναι ένας από τους πιο αινιγματικούς μουσικούς του 20ού αιώνα, μάστορας στο Μπαχ, ιδιοφυής και εκκεντρικός.
Ένας πιανίστας ιδιόρρυθμος, που μουρμούριζε στη διάρκεια της εκτέλεσης ενώ δεν ξεκινούσε αν δεν υπήρχε στο χώρο συγκεκριμένη θερμοκρασία!
Η αγάπη του για τη μουσική και τα εξαιρετικά ταλέντα του φάνηκαν απ' όταν ήταν μωρό. Η μητέρα του διηγείτο πως αντί να κλαίει, μουρμούριζε και κουνούσε τα μικρά χεράκια του σαν να παίζει πιάνο ή να διευθύνει ορχήστρα..
Για να τον ηρεμεί, η γιαγιά του τον έπαιρνε αγκαλιά μπροστά στο πιάνο, που με τα δακτυλάκια του πατούσε τα πλήκτρα και αφουγκραζόταν το σβήσιμο του ήχου τους...

Παίζοντας πιάνο γύρω στα 3
pinterest

Ήταν γύρω στα δύο όταν οι γονείς του διαπίστωσαν το άριστο μουσικό του αυτί. Ο μικρούλης Γκλεν μπορούσε να αναπαράγει ακριβώς στον τόνο οποιοδήποτε ήχο... Ετσι, δεν είναι περίεργο που έμαθε να διαβάζει μουσική πριν ακόμη διαβάσει τα γράμματα της αλφαβήτου και τις λέξεις.

Aπό τα άγνωστα στοιχεία για την προσωπικότητά του είναι η αδυναμία που έτρεφε για τα ζώα. Στο σπίτι του η παρουσία τους δεν ήταν απλώς μια ευχάριστη συντροφιά, αλλά μέρος της καθημερινής του ζωής.
Τα σκυλιά του, ο Μπάνκο, ο Μπάντυ και ο Νίκυ, υπήρξαν σταθεροί σύντροφοι, με τους οποίους ο εκκεντρικός πιανίστας μπορούσε να αφήνεται σε μια σπάνια, ανέμελη πλευρά του χαρακτήρα του.

Έφηβος παίζοντας πιάνο ενώ ένα από τα 
σκυλάκια του τον παρακολουθεί
(pinterest)

Ανάμεσα στα κατοικίδιά του υπήρχαν ακόμη κουνέλια και χελώνες, ενώ ένας παπαγάλος έφερε το όνομα "Μότσαρτ", όνομα που μόνο τυχαίο δεν μπορεί να θεωρηθεί σ' ένα σπίτι όπου η μουσική ήταν τρόπος ύπαρξης.

Και η μουσική, όπως φαίνεται, δεν έλειπε ούτε από τη μικρή γυάλα με τα χρυσόψαρα. Τα τέσσερα ψαράκια είχαν ονόματα που παρέπεμπαν στους μεγάλους δασκάλους της ευρωπαϊκής μουσικής: Μπαχ, Χάυντν, Μπετόβεν και Σοπέν. Είναι μια μικρή, σουρεαλιστική λεπτομέρεια, χαρακτηριστική του Γκουλντ, ακόμη και μέσα στις πιο καθημερινές πλευρές της ζωής του, η μουσική και το ιδιόρρυθμο χιούμορ του έβρισκαν τρόπο να συνυπάρχουν.

Ο Γκουλντ υπήρξε ένας από τους πιο αναγνωρίσιμους και αινιγματικούς καλλιτέχνες του 20ού αιώνα. Πάνω απ’ όλα, υπήρξε πιανίστας. Ένας πιανίστας που δεν αντιμετώπισε ποτέ τη μουσική σαν κάτι αυτονόητο. Κάθε έργο ήταν γι’ αυτόν μια αφορμή για επανεξέταση, αμφισβήτηση και ανακάλυψη. Οι ερμηνείες του, ιδίως στον Μπαχ, μπορούσαν να ξενίσουν, να προκαλέσουν ή ακόμη και να διχάσουν, ακριβώς επειδή αρνούνταν να υποταχθούν στις καθιερωμένες αντιλήψεις για το πώς πρέπει να ακούγεται ένα έργο.

Η σχέση του με τον Μπαχ υπήρξε καθοριστική και οι περίφημες ερμηνελιες στα έργα του κάντορα έγιναν σημείο αναφοράς... Με την ιδιαίτερη άρθρωση, τις ασυνήθιστες ταχύτητες, την απόλυτη καθαρότητα των γραμμών και την εμμονή του στην αρχιτεκτονική της μουσικής, ο Γκουλντ παρουσίασε τον Μπαχ με τρόπο που να ακούγεται προσωπικός και αναγνωρίσιμος.

"Η μουσική του Μπαχ έχει μια αξία που υπερβαίνει την ποιότητα και το λαμπρό πνεύμα, είναι η ίδια η ανθρωπότητα", έλεγε....

Αλλά θα ήταν περιοριστικό να τον θυμόμαστε μόνο ως μεγάλο πιανίστα. Ο Γκουλντ ήταν ταυτόχρονα ένας άνθρωπος των ιδεών. Ασχολήθηκε με τη μουσική έρευνα, τη ραδιοφωνική παραγωγή, την κριτική, τη συγγραφή και τη διδασκαλία, εξερευνώντας με αδιάκοπη περιέργεια τη σχέση ανάμεσα στη μουσική, την τεχνολογία και τον άνθρωπο. Ιδιαίτερα μέσω του ραδιοφώνου, πειραματίστηκε με μορφές αφήγησης που έσπαγαν τα όρια ανάμεσα σε ντοκιμαντέρ, μουσική εκπομπή και δοκίμιο.

Και υπήρξε, βέβαια και συνθέτης. Η δημιουργική του φύση τον έφερε κοντά στη σύνθεση από τα νεανικά του χρόνια αν και τελικά η προσωπική του μυθολογία συνδέθηκε πολύ περισσότερο με το πιάνο, παρά με τα δικά του συνθετικά έργα.

Σήμερα, ημέρα των γενεθλίων του, τιμούμε τον Γκλεν Γκουλντ με μία από τις πρώτες σωζόμενες συνθέσεις του, το "Our Gifts", που έγραψε μόλις στα εννιά του χρόνια, το 1943.
Πρόκειται για ένα σύντομο φωνητικό έργο με συνοδεία πιάνου, γραμμένο για σχολικό σύνολο στο πλαίσιο των δράσεων του Ερυθρού Σταυρού.
Έχει εμβατηριακό χαρακτήρα, σταθερό ρυθμικό παλμό, τονισμένη αγωγή και σαφή αρμονική γραφή. Η μελωδική γραμμή είναι τραγουδιστή, συμμετρική και εύκολα απομνημονεύσιμη. Παρά τον παιδικό χαρακτήρα του, το έργο παρουσιάζει ενδιαφέρον σαν πρώιμο τεκμήριο της μουσικής σκέψης του Γκουλντ. Ήδη διακρίνεται η αίσθηση της δομής, η προτίμηση για καθαρές γραμμές και η ικανότητα να οργανώνει το μουσικό υλικό με πειθαρχία και αμεσότητα.
Το "Our Gifts", αν και δεν αποτελεί αντιπροσωπευτικό δείγμα της ώριμης αισθητικής του καλλιτέχνη, δεν παύει να'ναι γοητευτικό στιγμιότυπο του χαρισματικού εννιάχρονου Γκλεν Γκουλντ, του παιδιού που έμελλε να εξελιχθεί σε μία από τις πιο ιδιοσυγκρασιακές και αναγνωρίσιμες μουσικές ιδιοφυΐες του 20ού αιώνα.

Glenn Gould: "Our Gifts":

Για όσους αγαπάτε τον Γκλεν Γκουλντ, μπορείτε να ανακαλύψετε και παλαιότερα κείμενά μου γι’ αυτόν, πληκτρολογώντας το όνομά του στη γραμμή αναζήτησης.