"Yπέροχο πλάσμα! ...Aξεπέραστη η μουσική της,...ανώτερος νους, ευρύτητα μουσικής γνώσης, ανεπανάληπτο, πύρινο ταμπεραμέντο! Επισκιάζει κάθε γυναίκα που έχω γνωρίσει!"
με αυτά τα λόγια ο Τζοακίνο Ροσίνι εκθείαζε τη μεγαλύτερη φωνή του 19ου αιώνα, μια "ιέρεια" του λυρικού τραγουδιού , την ισπανίδα Μαρία Μαλιμπράν, που έφυγε σε ηλικία μόλις 28 χρονών σαν σήμερα, 23 Σεπτέμβρη του 1836.
Διέθετε εξαιρετική ευλυγισία με εντυπωσιακά φωνητικά άλματα και τέλειο έλεγχο της αναπνοής της.
Η Μαλιμπράν γεννήθηκε στο Παρίσι σε μια εύρωστη οικονομικά οικογένεια ισπανικής καταγωγής. Το πατρικό της όνομα ήταν Μαρία Φελιθίτες Γκαρθία Σίτσες(María Felicitas García Sitches). Φαίνεται πως κληρονόμησε τα γονίδια των γονιών της στη μουσική, καθώς η μητέρα διέπρεπε ως ηθοποιός και λυρική τραγουδίστρια, ενώ ο πατέρας της υπήρξε διάσημος τενόρος και δάσκαλος φωνητικής στην γαλλική πρωτεύουσα.
Οι συνθέτες της εποχής της εξήραν το ταμπεραμέντο της, τη φλογερή ιδιοσυγκρασία της, τις πάμπολλες γνώσεις της ...Κυρίως όμως μιλούσαν με θέρμη και εγκωμίαζαν τις φωνητικές αρετές της, τις άφθαστες δεξιοτεχνικές της ικανότητες, τη συναισθηματική και δραματική της εκφραστικότητα, μια φωνή εκθαμβωτικής δύναμης και χάρης.
Πορτραίτο της Μαλιμπράν, Francois Bouchot
Ροσίνι, Ντονιτσέτι, Λιστ, Μπελίνι, Σοπέν, Μέντελσον υπήρξαν θαυμαστές της.
Το καλοκαίρι του 1836, η εικοσιοκτάχρονη Μαρία Μαλιμπράν, που ζούσε και εργαζόταν στην Αγγλία, κατά τη διάρκεια ιππασίας έπεσε από το άλογό της και τραυματίστηκε σοβαρά. Αγνόησε όμως τα τραύματα...Δεν τους έδειξε την απαιτούμενη προσοχή. Αρνούνταν να επισκεφθεί γιατρό και συνέχιζε να συμμετέχει σε μουσικά ρεσιτάλ. Τον Σεπτέμβριο, που βρέθηκε στο Μάντσεστερ για μια μουσική εκδήλωση, κατέρρευσε στη σκηνή...Μεταφέρθηκε στο σπίτι της και άφησε την τελευταία της πνοή μετά από μια εβδομάδα. Είναι θαμμένη στο Βέλγιο, έξω από τις Βρυξέλλες...
Λίγες μερες αργότερα ο ποιητής Αλφρέ Ντε Μυσσέ θα της αφιερώσει μια μακροσκελή ωδή:
"Τι έκανες για να πεθάνεις, ω πλάσμα, ευγενές
Όμορφη εικόνα του Θεού, που στη ζωή σου έδωσες
στους πλούσιους λίγη χαρά και στους φτωχούς λίγο ψωμί;
Αχ! πώς χτυπιέται η μάνα φύση
ποιος τυφλός θεριστής, για βοσκοτόπι πεινασμένος,
στον καλύτερο από μάς τόλμησε το χέρι του ν' απλώσει;"
Το όνομα Μαλιμπράν με το οποίο έγινε γνωστή και παρέμεινε στην Ιστορία της μουσικής ήταν του πρώτου συζύγου της, τραπεζίτη Μαλιμπράν, κατά 30 χρόνια μεγαλύτερού της, τον οποίο όμως χώρισε για να παντρευτεί το βιολονίστα, Charles de Beriot. Ο έρωτάς τους ήταν κεραυνοβόλος και παθιασμένος.
Ο σύζυγος της Μαλιμπράν, Charles de Beriot δίπλα στην προτομή της
Αποκλειστικά για το ζευγάρι και τη γαμήλια τελετή, ο Φέλιξ Μέντελσον εμπνεόμενος από τη βαθιά αγάπη τους συνέθεσε μια άρια με συνοδεία βιολιού.
Στη διπλανή λιθογραφία ο καλλιτέχνης Charles Baugniet απεικονίζει τον σύζυγο της Μαρίας, Βέλγο βιολονίστα de Beriot δίπλα στην προτομή της στο Εθνικό Ωδείο των Βρυξελλών, που στήθηκε προς τιμήν και στη μνήμη της Μαλιμπράν. Ο γλύπτης με αβρές χειρονομίες έχει σμιλεύσει το λευκό μάρμαρο, Μπολιάζει το άψυχο υλικό του με το ρομαντισμό, την τρυφερότητα της γλυκιάς ύπαρξης, με το ερωτικό ελιξίριο της ζωτικότητάς της. Πάθη, αγωνίες, ηδονές, λαξευμένα μοναδικά... Στο κάτω μέρος της προτομής ο θεατής διαβάζει με κεφαλαία γράμματα το όνομά της: "ΜΑΡΙΑ"
Ο τίτλος που αποδόθηκε στη μεγάλη μέτζο σοπράνο είναι "βασίλισσα του ρομαντισμού". Η φωνή της αδικοχαμένης Μαλιμπράν εκτεινόταν από την περιοχή της άλτο μέχρι της δραματικής σοπράνο!Πολλοί ισχυρίζονται πως μια μόνο μπορεί να συγκριθεί στην έκταση της φωνής, μαζί της! Μια άλλη Μαρία: η Κάλλας, η οποία υπήρξε και φανατική θαυμάστριά της... Μια από τις μεγαλύτερες επιτυχίες της Μαλιμπράν ήταν όταν τραγούδησε τη Norma του Μπελίνι στη Σκάλα του Μιλάνου με το πλήθος να συρρέει στο Θέατρο εκδηλώνοντας τη λατρεία του στην καλλιτέχνιδα ουρλιάζοντας. Θρυλείται δε, πως όταν επισκέφτηκε τη Λούκα της Ιταλίας, οι ενθουσιασμένοι θαυμαστές της ελευθέρωσαν τα δυο άλογα που έσερναν την άμαξα που μετέφερε τη Μαρία και την τράβηξαν οι ίδιοι στους δρόμους της πόλης. Το επεισόδιο έχει απεικονιστεί σε εικονογράφηση βιβλίου για τη ζωή της Μαλιμπράν(διπλανή φωτο).
Όμως εκτός από την απίστευτη φωνή και το ότι ήταν μια καλλονή, μιλούσε επίσης 5 γλώσσες, ασχολείτο με την ποίηση, τη ζωγραφική, τη συγγραφή, αλλά και τη σύνθεση.
Με τη σύνθεσή της "Rataplan" θα σας καλησπερίσω. Πρόκειται για άρια γραμμένη για σοπράνο συνοδεία ορχήστρας. Tην ακούμε από τη Τσετσίλια Μπάρτολι και το άλμπουμ της "ΜΑΡΙΑ". Η Μπάρτολι, πέρα από τις δυνατότητές της, εντυπωσιάζει και με τη διάθεσή της να αναζητά-ερευνά και αναδεικνύει πρόσωπα και μουσικές από το ξεχασμένο παρελθόν.
H σύνθεση της Μαλιμπράν "Rataplan", αναφέρεται στο ρυθμικό ταμπούρο. Έτσι, η μελωδία δημιουργεί φανφαρόζικη, ξεσηκωτική ατμόσφαιρα με τη χρήση στην εισαγωγή ενός στρατιωτικού τυμπάνου, ενισχύοντας την εκτίμηση για το εκρηκτικό ταμπεραμέντο της συνθέτιδας, την κομψότητα και την ευγένειά της που συνυπήρχαν με το πάθος και την ορμή παρασύροντας και τον πιο απαιτητικό ακροατή. Η φωνή χρωματίζεται με το θρίαμβο του συμφώνου "ρ", που σε ένα μελωδικό παιχνίδι δημιουργεί ρυθμό, αρμονία και εύθυμη ροή με την ηχοποίητη λέξη "Ραταπλάν".
"Ραταπλάν, τύμπανο επιδέξιο
ραταπλάν, ραταπλάν
πρωί και βράδυ
γυρίζεις την πόλη
Περπατώ ρυθμικά
όλο και πιο δυνατά
χτυπώντας το τύμπανο, χτυπώντας
"Ρρρρρρρρρρρρρρρρρ..."
[...]
Οι Γάλλοι για δόξα διψούν
ραταπλάν, ραταπλάν
Βράδυ και πρωί
μέρα και νύχτα
ακατάπαυστα τυμπανίζοντας
ραταπλάν, ραταπλάν"
Maria Malibran: "Rataplan":
Για την Μαρία Μαλιμπράν μπορείτε να διαβάσετε κι εδώ.
Εκείνος υπήρξε ένας από τους μεγαλύτερους συνθέτες-εκπροσώπους του μπελκάντο. Εκείνη μια από τις σημαντικότερες φωνές της όπερας του 19ου αιώνα, η πρώτη γυναίκα που τα έβαλε με τους ήρωες της όπερας της εποχής της, τους "καστράτι".
Η μέρα της αναχώρησης για τα ουράνια των Βιντσέτζο Μπελίνι και Μαρίας Μαλιμπράν είναι κοινή: η 23η Σεπτεμβρίου.
Το νήμα της ζωής των δυο καλλιτεχνών, που υπήρξαν φίλοι και συνεργάτες κόπηκε δυστυχώς νωρίς, την ίδια ημέρα με ένα χρόνο διαφορά... Ο ιταλός συνθέτης ένα μήνα πριν συμπληρώσει τα 34 χρόνια του, ενώ η καλλίφωνη πριμαντόνα μόλις είχε πατήσει τα 28...
Πρωτοσυναντήθηκαν στο Λονδίνο το 1833, ο Βιντσέντζο λίγο μεγαλύτερος από τη Μαρία και και οι δύο στο απόγειο της δόξας τους. Η Μαλιμπράν, που ήδη είχε θριαμβεύσει σε ρόλους από όπερες του Μπελίνι, ξεχώριζε και θαύμαζε τη μουσική ευαισθησία του συνθέτη. Λέγεται πως μόλις η τραγουδίστρια είδε το μουσουργό τον αγκάλιασε ευθύς, τύλιξε σφιχτά τα χέρια της στο λαιμό του και τον φιλούσε ασταμάτητα. Έμειναν να κοιτάζει ο ένας τον άλλο για αρκετή ώρα σαν φίλοι από παλιά... Ο Μπελίνι παραδεχόταν αργότερα στους φίλους του πως "εκείνες τις στιγμές βρισκόταν στον παράδεισο."
Μεταξύ τους αναπτύχθηκε μια βαθιά, αγνή φιλία...
Bellini's portrait
Είστε ιδιοφυΐα, αγαπητέ μου... Όμως θα πληρώσετε το τίμημα της δόξας και δημοφιλίας σας με πρόωρο θάνατο... Όπως όλες οι μεγάλες ιδιοφυίες! Θυμηθείτε τον Ραφαήλ ή τον Μότσαρτ... "
Τα παραπάνω λόγια ανήκουν στον γερμανό ποιητή, Χάινριχ Χάινε. Είχε συναντήσει τον Μπελίνι την άνοιξη του 1875 στην έπαυλη μιας φιλότεχνης βαρώνης στα περίχωρα του Παρισιού...
Ήταν η εποχή που το άστρο του Μπελίνι μεσουρανούσε και ο συνθέτης απολάμβανε εκδηλώσεις λατρείας στη γαλλική πρωτεύουσα μετά την αίσθηση που εκείνο τον καιρό είχε προκαλέσει η όπερά του "Πουριτανοί". Το παρουσιαστικό του συνθέτη φαινόταν θλιμμένο και το πρόσωπό του ωχρό. Πολλοί το είχαν παρατηρήσει λέγοντας πως ο "ιταλός είναι γλυκός σαν άγγελος, νέος σαν την αυγή και μελαγχολικός ως ηλιοβασίλεμα".
Πράγματι, ο Χάινε αποδείχτηκε προφητικός και ο Μπελίνι λίγους μήνες αργότερα πεθαίνει από επιπλοκή του παχέος εντέρου πάνω στο άνθος της ηλικίας του, ακόμα μικρότερος κι από τον Μότσαρτ και το Ραφαήλ. Τριάντα τεσσάρων χρόνων, μόλις...
Η Μαλιμπράν γεννήθηκε στο Παρίσι σε μια εύρωστη οικονομικά οικογένεια ισπανικής καταγωγής. Φαίνεται πως κληρονόμησε τα γονίδια των γονιών της στη μουσική, καθώς η μητέρα διέπρεπε ως ηθοποιός και λυρική τραγουδίστρια, ενώ ο πατέρας της υπήρξε διάσημος τενόρος και δάσκαλος φωνητικής στην γαλλική πρωτεύουσα.
Η Μαλιμπράν στο ρόλο του Ρωμαίου
Οι συνθέτες της εποχής της εξήραν το ταμπεραμέντο της, τη φλογερή ιδιοσυγκρασία της, τις πάμπολλες γνώσεις της ...Κυρίως όμως μιλούσαν με θέρμη και εγκωμίαζαν τις φωνητικές αρετές της, τις άφθαστες δεξιοτεχνικές της ικανότητες, τη συναισθηματική και δραματική της εκφραστικότητα, μια φωνή εκθαμβωτικής δύναμης και χάρης.
Ροσίνι, Ντονιτσέτι, Λιστ, Σοπέν, Μέντελσον υπήρξαν θαυμαστές της.
Όπερες του Μπελίνι στις οποίες η Μαρία Μαλιμπράν ανέλαβε πρωταγωνιστικούς ρόλους κάνοντας το κοινό να παραληρεί με την υποκριτική και ερμηνευτική της δεινότητα, χαρίζοντας συγχρόνως στους δημιουργούς επιτυχία και δόξα ήταν οι: "Νόρμα", "Υπνοβάτις", "Καπουλέτοι και Μοντέγοι". Στην τελευταία υποδύθηκε το ρόλο του Ρωμαίου (φωτό).
Πρόκειται για όπερα δύο πράξεων σε λιμπρέτο του Φελίτσε Ρομάνι βασισμένη στην ιστορία των τραγικών εραστών της Βερόνας, Ρωμαίου και Ιουλιέτας, με τις λεπτομέρειες που αυτή παρουσιάζεται σε ιταλικές πηγές του 15ου-16ου αι. και όχι στο Σαιξπηρική τραγωδία. Κείμενο έντασης που πρόσωπα, καταστάσεις και μουσική αναδεικνύουν τον στιγματισμένο από το μίσος έρωτα των δυο νέων, το σκληρό τους θάνατο, γεγονός που τερματίζει και την έριδα των οικογενειών τους.
Η όπερα παραγγέλθηκε στον ταλαντούχο συνθέτη από την Κατάνια για τις εκδηλώσεις του Καρναβαλιού στο τέλος του Γενάρη του 1830. Ο Μπελίνι είχε μόνο έξι εβδομάδες διορία για να ολοκληρώσει τη σύνθεση κι αυτό τον προβλημάτιζε. Δίσταζε να δεχτεί την παραγγελία και να μην καταφέρει να είναι συνεπής στο λόγο του. Βέβαια, το λιμπρέτο θα ετοιμαζόταν σύντομα καθώς ο Φελίτσε Ρομάνι που το είχε αναλάβει θα επανεπεξεργαζόταν την ίδια ιστορία που είχε γράψει λίγα χρόνια νωρίτερα για την όπερα του Nicola Vaccai "Ιουλιέτα και Ρωμαίος".
Αυτό διευκόλυνε τα πράγματα. Επίσης ο Μπελίνι σκέφτηκε πως στη νέα όπερα θα μπορούσε να διαμορφώσει τις μελωδίες από άριες και ντουέτα της όπερας "Ζαΐρα", προηγούμενης δουλειάς του που δεν είχε ενθουσιώδη αποδοχή...
Έτσι, δέχτηκε και άρχισε να δουλεύει μέσα σε πίεση χρόνου, που έκανε το εγχείρημα εξαιρετικά δύσκολο. Ξενυχτούσε, δεν έτρωγε και σχεδόν "οδηγήθηκε στην τρέλα από την επίπονη εργασία", όπως χαρακτηριστικά έγραψε ο ίδιος σε επιστολή του της 30ης Ιανουαρίου του 1830.
Είχε στη διάθεση του μια σπουδαία φωνή, της προικισμένης ιταλίδας μετζοσοπράνο Τζουντίτα Γκρίζι και τον Λορέντζο Μπονφίλι, έναν -σύμφωνα με την κρίση του Μπελίνι- σχετικά αδύναμο τενόρο. Καθώς εκείνη την εποχή συνηθιζόταν αντρικοί ρόλοι να παίζονται από γυναίκες, δεν δίστασε να αναθέσει το ρόλο του Ρωμαίου στην Γκρίζι.
Η πρεμιέρα στο Βενετσιάνικο θέατρο Λα Φενίτσε λίγες εβδομάδες αργότερα είχε θριαμβευτική επιτυχία, με τη φήμη του Μπελίνι να εκτοξεύεται κατακόρυφα και οι προτάσεις από τα ευρωπαϊκά θέατρα να πέφτουν βροχή.
Δυο χρόνια αργότερα η όπερα παρουσιάστηκε στο Teatro Comunale της Μπολόνια. Η Μαρία Μαλιμπράν βρισκόταν στο απόγειο της φήμης της, ήταν μια από τις πλέον επιτυχημένες και αγαπητές πριμαντόνες. Ανέλαβε φυσικά το ρόλο του Ρωμαίου. Το εντυπωσιακό είναι πως όπως συνηθιζόταν εκείνη την εποχή κι από άλλες διασημότητες του λυρικού θεάτρου προσέγγισε την παρτιτούρα του Μπελίνι παρεμβάλλοντας άλλες μουσικές, εκεί όπου έκρινε πως αυτό ήταν απαραίτητο. Ετσι, στην τελευταία "σκηνή του τάφου", παρότι παραδέχτηκε πως ήταν υψηλής έμπνευσης ζήτησε να αφαιρεθεί και να αντικατασταθεί με την αντίστοιχη σκηνή από την παλαιότερη, αλλά ακόμα δημοφιλή, "Giulietta e Romeo" του Nicola Vaccai , όπερα την οποία είχε τραγουδήσει με τεράστια επιτυχία. Έβρισκε το λιμπρέτο σ'αυτή τη σκηνή μεγαλύτερης συναισθηματικής έντασης, πιο οδυνηρό και τραγικό, καθώς ο Ρωμαίος νομίζοντας την Ιουλιέτα νεκρή, σπαράζει: "Αχ, αν κοιμάσαι, ξύπνα και σήκω". Ήταν σκηνή περισσότερο εκτεταμένη σε διάρκεια κι έδινε -κατά τη γνώμη της- ευκαιρία στον ερμηνευτή να αναδείξει πλήρως τα φωνητικά και κυρίως υποκριτικά του ταλέντα με τη σπαραξικάρδια φύση της.
Μετά την Μπολόνια, η Μαλιμπράν ερμήνευσε το Ρωμαίο σε αρκετές ευρωπαϊκές πόλεις, πάντα με θριαμβευτική επιτυχία και την αντικατάσταση της τελευταίας σκηνής με τη μουσική της όπερας του Vaccai. Τακτική, που ακολουθήθηκε για πολλές δεκαετίες, με τις πριμαντόνες να καθιερώνουν το παράδειγμα της Μαλιμπράν, ώστε μέχρι σήμερα η όπερα του Μπελίνι -όπου παίζεται- να δηλώνεται η εκδοχή του φινάλε, αυθεντικού ή "α λα Μαλιμπράν..."
Τέσσερα χρόνια μετά την πρώτη της ερμηνεία στη Μπολόνια στο ρόλο του Ρωμαίου, καλοκαίρι του 1836, η εικοσιοχτάχρονη Μαρία Μαλιμπράν, που ζούσε και εργαζόταν στην Αγγλία, έπεσε από το άλογό της και τραυματίστηκε βαριά. Αρνούνταν να επισκεφθεί γιατρό και συνέχιζε να συμμετέχει σε μουσικά ρεσιτάλ. Τον Σεπτέμβριο , που βρέθηκε στο Μάντσεστερ για μια μουσική εκδήλωση, κατέρρευσε στη σκηνή...Μεταφέρθηκε στο σπίτι της και άφησε την τελευταία της πνοή μετά από μια εβδομάδα. Είναι θαμμένη στο Βέλγιο, έξω από τις Βρυξέλλες...
Ένα χρόνο πριν είχε πεθάνει -όπως προαναφέραμε- από επιπλοκή του παχέος εντέρου στα 34 του και ο Βιντσέντζο Μπελίνι. Από τέλος Αυγούστου τον ταλαιπωρούσε συνεχόμενη διάρροια, πήγαινε όμως καλύτερα με τα φάρμακα... Ξαφνικά στις 22 Σεπτεμβρίου η κατάσταση επιδεινώθηκε. Πέρασε μια πολύ ανήσυχη νύχτα με τρομακτικούς σπασμούς. Το απόγευμα της επομένης έσβησε σιωπηλά, αθόρυβα.
Ο Τζοακίνο Ροσίνι ανέλαβε την κηδεία και την ταφή του, όπως και να μεριμνήσει για την περιουσία του..Παρόλη την καταρρακτώδη βροχή που έπεφτε εκείνη την ημέρα, πλήθος κόσμου είχε έρθει να τον συνοδεύσει στο μεγάλο ταξίδι. Παρούσα όλη η αφρόκρεμα της Παρισινής κοινωνίας, άνθρωποι της τέχνης και των Γραμμάτων, ανάμεσά τους και ο καρδιακός φίλος και στενός συνεργάτης του, Φελίτσε Ρομάνι. Ο λιμπρετίστας τόσων αριστουργημάτων του Μπελίνι συγκίνησε βαθιά όταν στον επικήδειο αναφώνησε:
"Κανένας άλλος συνθέτης όσο ο Μπελίνι δεν απέδωσε με τόση μαεστρία τη σύνδεση της μουσικής με το λόγο. Κανένας δεν εξέφρασε τόσο πιστά τη δραματική αλήθεια των κειμένων, τη γλώσσα των συναισθημάτων... Δεκαπέντε χρόνια αναζητούσα να βρω έναν Μπελίνι! Κι ήρθε μια μέρα, μια μόνο στιγμή και μου τον άρπαξε.."
Το 1836, ο Αλφρέ ντε Μυσσέ στην "Ωδή στη Μαρία Μαλιμπράν" που είχε επίσης μόλις πεθάνει, απέτισε φόρο τιμής στον συνθέτη που αν και πέθανε τόσο νέος, είχε καταφέρει στη σύντομη ζωή του να γίνει θρύλος:
"Ω! πόσο σύντομα έφυγε, γεμάτος ζωή!
Κάτω από τα γέρικα κυπαρίσσια, τόσες νέες ιτιές που κλαίνε! (…) Ο Μπελίνι πέφτει και πεθαίνει! (…) Το κατώφλι του αιώνα μας είναι στρωμένο τάφους".
O τάφος του Μπελίνι στον Καθεδρικό της Κατάνια
Tιμώντας τη μνήμη του Μπελίνι και της Μαλιμπράν θα ακούσουμε κατ' αρχήν την άρια του Ρωμαίου από τη "Σκηνή του τάφου". Οι Καπουλέτοι θρηνούν το θάνατο της Ιουλιέτας, όταν καταφθάνει ο Ρωμαίος και ζητά να τον αφήσουν μόνο μαζί της ώστε να την αποχαιρετήσει:
"Deh! Tu, deh! Tu bell'anima,
Che al ciel, che al ciel ascendi,
A me, a me rivolgiti, con te, con te mi prendi"
Ω! Εσύ, όμορφη ψυχή,
Ποιος στον ουρανό, ποιος στον ουρανό ανεβαίνει ;
Σε μένα, σε μένα γύρνα,
μαζί σου, πάρε με μαζί σου"
Bellini: "I Capuleti e i Montecchi / Scena della tomba
Romeo: Elina Garanca
Στη συνέχεια θα ακούσουμε από την Εlina Garanca επίσης, την εκδοχή "α λα Μαλιμπράν" στη Σκηνή του τάφου:
"Οh! mia Giulietta! Ah! se tu dormi
svegliati, Sorgi , mio ben, mia speme.
Vieni, fuggiamo insieme..."
"Ω! Ιουλιέτα μου! Αχ! αν κοιμάσαι
ξύπνα και σήκω, αγάπη μου, ελπίδα μου.
Ελα, να φύγουμε μαζί...".
Vaccai: Giulietta e Romeo / Οh! mia Giulietta! Ah! se tu dormi
Παλαιότερο κείμενο για τη Μαρία Μαλιμπράν μπορείτε να διαβάσετε εδώ, όπως επίσης κείμενα για τον Μπελίνι υπάρχουν πολλά στο μπλογκ. Περιηγηθείτε!
H Βartolli φωτογραφημένη ως καστράτο (από: europapress.es)
"Λατρεύω αυτό που κάνω και το κάνω με πολλή ενέργεια και πάθος. Θεωρώ πως το πάθος είναι το σημαντικότερο συστατικό"... Τα λόγια ανήκουν στην Τσετσίλια Μπάρτολι, μια από τις πιο δημοφιλείς μέτζο της εποχής μας.
Γεννήθηκε σαν σήμερα, 4 Ιουνίου 1966 και ξεχωρίζει για την ασυνήθιστη χροιά της, που την έχουν καθιερώσει σαν μια από τις εμπορικότερες σύγχρονες τραγουδίστριες της όπερας. Η καριέρα της ξεκίνησε με τον Ροσσίνι, έναν συνθέτη που όπως χαρακτηριστικά λέει η ίδια η μουσική του διαρκώς εξελισσεται, καθώς με κάθε ακρόασή του ανακαλύπτεις νέα στοιχεία. Εχει υποδυθεί αρκετές φορές το ρόλο της Αντζελίνας στην όπερά του "La Cenerentola", απ' όπου θα την ακούσουμε στην άρια "Non piu mesta". Eρμηνεία που σηματοδοτεί τη δια βίου ερωτική σχέση της αγαπημένης μεσοφώνου με τον συμπατριώτη της, Ροσσίνι.
Rossini: "La Cenerentola - Non piu mesta":
Eκτός από ερμηνεύτρια, η ιταλίδα καλλιτέχνις είναι και μια δεινή ερευνήτρια της μουσικής και των μουσικών του παρελθόντος.
1. Στο άλμπουμ της "Sacrificium", επαναφέρει στο προσκήνιο την τέχνη των καστράτι, που όπως η ίδια έχει ομολογήσει η ιστορία τους τη συγκλόνισε έως σοκάρισε, όταν η έρευνά της τής αποκάλυψε τόση αγριότητα μέσα στις ωραιότερες σελίδες της παγκόσμιας μουσικής ιστορίας. Οι καστράτι, μια κατηγορία φωνής θηλυκής από αντρικό σώμα, που επιτυγχάνεται μετά από ένα χειρουργικό ευνουχισμ;o στο όνομα της μουσικής! Θα την ακούσουμε στην άρια "Nobil onda" από την όπερα "Αδελαΐδα" του Νικόλα Πορπόρα, την οποία είχαν ερμηνεύσει διάσημοι καστράτι, όπως οι Φαρινέλλι και Μορέσκι.
Porpora: Adelaide - Nobil onda:
2. Η διάσημη μεσόφωνος θεωρεί τον Αντόνιο Σαλιέρι παρεξηγημένη προσωπικότητα, ισχυρίζεται...
"Είναι ένας συνθέτης που τίμησε την Ιταλία και αξίζει να αποκατασταθεί, καθώς στιγματίστηκε με τη ρετσινιά του δολοφόνου του Μότσαρτ".
Αποφάσισε, λοιπόν, να ψάξει το θέμα περισσότερο. Πήγε στη Βιβλιοθήκη της Βιέννης και αναζήτησε όλα τα χειρόγραφά του. Μελέτησε εκτενώς και διαπίστωσε τη γεμάτη αισθήματα, πάθος και ευαισθησία, μουσική του. Οι αναζητήσεις και τα στοιχεία που ανακάλυψε την έπεισαν πως ο Σαλιέρι εξέλιξε την προκλασική ατμόσφαιρα σε κλασική, καθώς διδάχθηκε από τον Γκλουκ τη δύναμη της έκφρασης, και ανέβασε το ύφος του δασκάλου του σε υψηλότερο επίπεδο.
Tρομερής εκφραστικότητας και έντασης η άρια "Misera abbandonata" από την όπερα "Παλμύρα" του Σαλιέρι:
3.Προς τιμήν της Μαρίας Μαλιμπράν και για τα 200 χρόνια από την γέννησή της, η Τσετσίλια Μπάρτολι τιμητικά δίνει το άλμπουμ της που φέρει το όνομα μιας από τις σημαντικότερες φωνές της όπερας του 19ου αιώνα, της πρώτη γυναίκας που τα έβαλε με τους ήρωες της όπερας της εποχής της, τους "Καστράτι". Στο άλμπουμ της "Maria" συγκεντρώνει κατόπιν έρευνας τις περισσότερες από τις άριες που μαρτυρούν το ευρύ και πολυποίκιλο ρεπερτόριο της Μαλιμπράν, την οποία ξανασυστήνει στο κοινό ως μια ερμηνεύτρια με άφθαστες δεξιοτεχνικές ικανότητες, συναισθηματικής και δραματικής εκφραστικότητας.
Ενα άλμπουμ στο οποίο επανεξετάζει την πρώιμη ρομαντική εποχή και βλέπει τις μέρες της δόξας του μπελκάντo μέσα από τα μάτια της κορυφαίας Μαλιμπράν.
Bellini: "La Sonnambula - Ah, non credea mirarti":
Παρότι υπάρχουν και οι επικριτές της Μπάρτολι, προσωπικά βρίσκω άφθαστη την ικανότητά της να αναδεικνύει όλες τις όψεις των ρόλων που ενσαρκώνει και θαυμάζω τη σκηνική παρουσία της, που δεν φοβάται να τσαλακώνεται. Χαρακτηριστικά της, όπως φωνητική επιδεξιότητα, ιδιαίτερα πλούσιο τίμπρο, ευελιξία στην υψηλότερη περιοχή με τη φωνή να τοποθετείται αβίαστα... αξίζουν και επιβάλλουν τον σεβασμό μας.
"La voix de Pauline Viardot à la saveur d’un fruit sauvage Η φωνή της Pauline Viardot έχει τη γεύση ενός άγριου φρούτου"
(Alfred de Musset)
Υπήρξε σημαντική προσωπικότητα στην καλλιτεχνική ζωή του 19ου αιώνα...H φωνή της καθήλωνε τον λυρικό κόσμο της εποχής της γι' αυτό και ο Alfred de Musset κυριεύτηκε από έρωτα γι' αυτό το γλυκόλαλο πλάσμα κι εκφράστηκε με άφθαστη ποιητικότητα όταν πρωτάκουσε την Πωλίν Γκαρθία-Βιαρντό να τραγουδά...
Portrait of Pauline Viardot, Ary Scheffer
Ήταν η μικρότερη αδερφή της θρυλικής μέτζο σοπράνο Mαρία Μαλιμπράν, κόρη δυο ισπανικής καταγωγής λυρικών τραγουδιστών, οι οποίοι εμφύσησαν στις θυγατέρες τους την αγάπη για την τέχνη των ήχων...
Η Πωλίν υπήρξε κορυφαία μούσα και έμπνευση, αλλά και ερμηνεύτρια δημιουργιών όλης της μουσικής ελίτ του 19ου αι.
Αριστοκρατική φυσιογνωμία, ακαταμάχητη προσωπικότητα, με απαράμιλλη ευγένεια και κομψότητα στο στυλ και τη συμπεριφορά της. Σε όλα αυτά ερχόταν να προστεθεί και το ιδιοφυές ταλέντο της, δημιουργώντας ένα ακατανίκητο κράμα γνωρισμάτων, που μαγνήτιζε εξ αρχής...Mιας προσωπικότητας που τη χαρακτήριζε η αρχή της αισθητικής και πολιτιστικής αύρας.
Ο Σαρλ Γκουνώ γοητεύτηκε από τη "λεπτότητα, τη δύναμη και κομψότητα της μουσικής της". Ο γάλλος συνθέτης χαρακτήρισε την Βιαρντό: "εξαιρετικά ευαίσθητη ψυχή".
Επίσης, ο Μπερλιόζ, ο Μέντελσον, ο Σοπέν, η Κλάρα και ο Ρόμπερτ Σούμαν εκτίμησαν και θαύμασαν τις επιδόσεις της.
Άπειροι οι θαυμαστές της διάσημης μέτζο σοπράνο, από απλούς ανθρώπους και καλλιτεχνικές διασημότητες ως ευγενείς αριστοκράτες και γαλαζοαίματους.
"Αγαπώ το Φιντέλιο, λατρεύω τον Ορφέα, όμως γονατισμένη εκστατικά και με δάκρυα στα μάτια ομολογώ πως η καρδιά μου για πάντα θα' ναι αλυσοδεμένη στα πόδια της "βασίλισσας των Τεχνών", Pauline Viardot! Ο θαυμασμός και η αγάπη μου για σένα δεν ζυγίζεται. Είσαι η πιο βελούδινη, η πιο γλυκιά μου σκέψη! Η γοητεία κι η ευγένειά σου μ' έχει αγγίξει βαθιά τόσο, που' ρχονται δάκρυα στα μάτια... Σ' ευχαριστώ και για το στεφάνι, που μου χάρισες... Τι τύχη να' χει κανείς δίπλα του το στέμμα που κύκλωσε κάποτε το κεφάλι ενός θεϊκού πλάσματος..." ("Singing Sappho", Melina Esse/amazon)
Αυτά τα τρυφερά λόγια ευγνωμοσύνης προς την Pauline Viardot γράφτηκαν σε επιστολή μιάς θαυμάστριας, όταν η ταλαντούχα καλλιτέχνις ερμήνευσε στο Παρίσι το ρόλο του Ορφέα από την όπερα του Κρίστοφ Βίλιμπαλντ Γκλουκ: "Ορφέας και Ευρυδίκη", όπως αναβίωσε από τον Εκτόρ Μπερλιόζ το 1859.
Αποστολέας του γράμματος η κόμισσα D'Arange, που εκστασιασμένη από την εμφάνιση, την υποκριτική δεινότητα και φωνητική αρτιότητα της Βιαρντό τής έστειλε εννέα επιστολές, στις οποίες εγκωμίαζε το ταλέντο της και υποκλινόταν στο μεγαλείο της τέχνης της. Η διάσημη μέτζο φύλαξε τα γράμματα μαζί με επαινετικά ποιήματα άλλων θαυμαστών σε ένα λεύκωμα με εξώφυλλό του ανάγλυφη παρτιτούρα της όπερας, δεμένο με μια κόκκινη μεταξωτή κορδέλα...Αργότερα ανταπέδωσε την αγάπη της θαυμάστριάς της στέλνοντάς της ως δώρο καρδιάς το στέμμα που φορούσε ως Ορφέας στην παράσταση που την είχε συγκλονίσει.
H παθιασμένη επιστολή της D'Arange παραπέμπει σ' έναν εντυπωσιακά διαφορετικό τρόπο να κατανοήσει ο ερευνητής την ελκυστικότητα του ρόλου που υποδύθηκε η Βιαρντό. Με πόση πειστικότητα ενσάρκωσε έναν ανδρικό χαρακτήρα, τόσο που να γεννήσει ερωτικά σκιρτήματα σε μια γυναικεία καρδιά. Δεν αποτέλεσε λοιπόν τυχαία, "ρόλο κορυφής" για την σπουδαία μέτζο, με τους κριτικούς να αναφέρονται σ' έναν "Ορφέα, που η ερμηνεία και το υποκριτικό στήσιμο τον σκιαγραφούσε σαν ζωντανό γλυπτό που ενσαρκώνει τα νεοκλασικά ιδεώδη".
Ο "Ορφέας" λοιπόν, υπήρξε ρόλος που σφράγισε ανεξίτηλα την καριέρα της Βιαρντό, παρότι είναι ρόλος αντρικός. Συγκεκριμένα κατατάσσεται στους "ρόλους παντελονιού-trouser roles" ... "Ρόλος παντελονιού" είναι θεατρικός όρος που χρησιμοποιείται για να υποδηλώσει έναν ρόλο που ερμηνεύεται από καλλιτέχνη του αντίθετου φύλου.
Αν και στην σύγχρονη εποχή είναι ασυνήθιστοι οι γυναικείοι ρόλοι που παίζονται από άνδρες, ωστόσο βλέπουμε συχνά γυναίκες σε ανδρικούς ρόλους. Διασημότερος στο οπερατικό ρεπερτόριο είναι εκείνος του Κερουμπίνο από τους "Γάμους του Φίγκαρο" του Μότσαρτ. Όμως, μια και σήμερα αναφερόμαστε στην Πωλίν Βιαρντό θα απολαύσουμε εκείνον του Ορφέα από την όπερα του Γκλουκ: "Ορφέας και Ευρυδίκη".
Αρχικά ο ρόλος γράφτηκε για φωνή καστράτο, ωστόσο σήμερα εκτελείται από μέτζο ή άλτο φωνή.
Με καστράτο Ορφέα έκανε πρεμιέρα στο Μπεργκθίατερ της Βιέννης το 1762. Μια δεκαετία αργότερα αναθεωρήθηκε για την γαλλική εκδοχή της και την παρουσίαση στην Όπερα των Παρισίων με το ρόλο του Ορφέα να ανατίθεται σε κοντρατενόρο (στη Γαλλία δεν επικρατούσε ο θεσμός των καστράτι) φωνή, που συνηθιζόταν στη γαλλική όπερα για τους ηρωικούς χαρακτήρες.
Οι δύο εκδοχές του "Ορφέα", βιεννέζικη και γαλλική οδήγησαν συχνά τους ερμηνευτές από το 19ο αι. και μετά σε επεμβάσεις και επεξεργασίες, επειδή θεώρησαν ότι με αυτόν τον τρόπο μπορούσαν να συνενώσουν τα θετικά κάθε εκδοχής. Αντιπροσωπευτικό δείγμα μιας τέτοιας επεξεργασίας υπήρξε η εκδοχή του Εκτόρ Μπερλιόζ το 1859, που ουσιαστικά αποτέλεσε συγκερασμό των δυο εκδοχών του έργου προσαρμόζοντας το ρόλο για φωνή μέτζο. Η όπερα στην εκδοχή Μπερλιόζ παρουσιάστκε στο Theatre Lyrique στις 18 Νοεμβρίου 1859 με την Πωλίν Βιαρντό να εκστασιάζει το κοινό, που την επευφημούσε ακατάπαυστα. Η όπερα, που διευθύνθηκε από τον Adolphe Dellofre είχε θριαμβευτική υποδοχή κι από τους κριτικούς, και αξίζει να μνημονεύσουμε πως στα τύμπανα διακρίθηκε για τη ρυθμική του ακρίβεια και δυναμική ο δεκαεπτάχρονος τότε Ζυλ Μασνέ, που για το λόγο αυτό δέχτηκε και τα ιδιαίτερα συγχαρητήρια του Μπερλιόζ.
Με την αναβίωση της όπερας του Γκλουκ από τον Μπερλιόζ το 1859 είθισται να υπογραμμίζουμε πως "η Πωλίν Βιαρντό είναι εκείνη που καθιέρωσε τον Ορφέα ως σπουδαίο ρόλο για μέτζο σοπράνο".
Ο Ορφέας θρηνεί την Ευρυδίκη Ary Scheffer
Επιλέγω να ακούσουμε τρεις από τις άριες του Ορφέα από την εν λόγω όπερα, που φυσικά αναφέρεται στο μυθικό τραγουδιστή, που αποφασίζει να κατέβει στον Άδη για να προσπαθήσει να πάρει πίσω την αγαπημένη του Ευρυδίκη. Η γυναίκα έχει μόλις πεθάνει από δάγκωμα φιδιού. Ο μύθος απαιτεί από τον Ορφέα να μη γυρίσει να δει την όμορφη γυναίκα του πριν ανέβουν στη γη. Ανυπόμονος όμως εκείνος, παραβλέπει τον όρο των θεών κι έτσι χάνει την ευκαιρία να ξανασμίξει με την Ευρυδίκη. Αντίθετα με το μύθο, το λιμπρέτο στην όπερα του Γκλουκ γράφει αίσιο το τέλος, με τους θεούς να συγχωρούν την παράβλεψη του Θράκα τραγουδιστή και το ζευγάρι να επιστρέφει στον Πάνω Κόσμο ενωμένο κι ευτυχισμένο...
Στην 1η Πράξη ακούμε τον Ορφέα σπαρακτικά απευθυνόμενο σε νύμφες και βοσκούς που θρηνούν για το χαμό της νεαρής συζύγου του:
"Φίλοι, αυτός ο θρήνος
μεγαλώνει τον πόνο μου
Στη γαλήνια σκιά της Ευρυδίκης
προσφέρετε λοιπόν, τις στερνές τιμές
και στολίστε με γιρλάντες
τα μάρμαρα"
Gluck: "Orfeo ed Euridice - Orfeo's aria: Amici, quel lamento":
Στη 2η Πράξη τα Μακάρια Πνεύματα καλωσορίζουν τον Ορφέα στη Ηλύσια Πεδία και ο τραγουδιστής θαυμάζει την καθαρότητα του ουρανού:
Στην 3η Πράξη, όταν ο Ορφέας στρέφεται να δει την Ευρυδίκη παραβλέποντας όσα του είπαν οι θεοί, εκείνη πέφτει στο έδαφος νεκρή. Η βαριά απώλεια βιώνεται για δεύτερη φορά κι είναι αβάσταχτη:
George Frederic Watts: Orpheus' lament for Euridice
"Έχασα την Ευρυδίκη μου! Τι να κάνω χωρίς την Ευρυδίκη; πού να πάω χωρίς την καλή μου; Ευρυδίκη, Ευρυδίκη! Ω , Θεέ μου, απάντησε! Εγώ είμαι, ο πιστός σου σύζυγος! Ευρυδίκη, Ευρυδίκη! Δεν μου μένει βοήθεια άλλη, ούτε ελπίδα στη γη, μήτε στον ουρανό Τι να κάνω; Ω, ας τελειώσει για πάντα ο πόνος μου με τη ζωή μου Δεν είναι μακριά ο δρόμος που με χωρίζει απ' την αγάπη μου! Περίμενέ μου, πολυαγαπημένη μου! δεν θα διαβείς τη λήθη χωρίς εμένα τούτη τη φορά"
Gluck: "Orphee et Eurydice - J'ai perdu mon Eurydice"/ Maria Callas :
Στο τέλος της όπερας, ο Δίας που λυπάται το μυθικό τραγουδιστή στέλνει το φτερωτό Έρωτα να επαναφέρει την Ευρυδίκη στη ζωή. Αίσιο το φινάλε, κλείνει το έργο με το ερωτευμένο ανδρόγυνο και το θεό του Έρωτα να εκθειάζουν τη δύναμη της αληθινής αγάπης σ' ένα λυρικότατο, θριαμβευτικό τρίο...
Ορφέας και Ευρυδίκη αποχωρούν από τον Άδη (εξώφυλλο παρτιτούρας)
H πόρτα του δεν είναι σκαλιστή,εντυπωσιακή ή να παρουσιάζει τυχόν ιδιαιτερότητες. Oύτε και εξωτερικά ήταν εμφανής κάποια επιγραφή. Βρισκόμουν στη μικρή Πλατεία του Αγίου Φραγκίσκου της Ασίζης με το άγαλμα του Επισκόπου να δεσπόζει στο κέντρο της!
Η μέρα ήταν ηλιόλουστη κι οι τουρίστες είχαμε ξεχυθεί σαν τα σαλιγκάρια στην ιστορική περιοχή της Κατάνια με τα κλικ των φωτογραφικών μηχανών να ακολουθούν ταχύτατο τέμπο για ν'απαθανατίζουν τα χαμόγελα, τους αστείους μορφασμούς και πόζες, μα κυρίως τις λεπτομέρειες στις στέγες, τα ακροκέραμα και την τοιχοποιία των γύρω περίτεχνων κτισμάτων... Η πόρτα ήταν μισάνοιχτη και χωρίς να είμαι σίγουρη πως βρισκόμουν στο σωστό μέρος δρασκέλισα το σκαλοπάτι. Βρέθηκα σε μια εσωτερική αυλή, μάλλον παραμελημένη...Στους τοίχους τριγύρω μού έκαναν κακή εντύπωση δεκάδες καλώδια ατάκτως ερριμμένα να χαλούν την καλαίσθητη εικόνα που οι παλιάς αρχιτεκτονικής, καμάρες του κλιμακοστασίου πάσχιζαν να αναδείξουν.
Αναζητούσα το Μουσείο Belliniano, το σπίτι που γεννήθηκε ο "Κύκνος της Κατάνια", όπως αποκαλούν οι ντόπιοι το συνθέτη τους, Βιντσέντζο Μπελίνι....
Δεν άκουγα τίποτε, ούτε και κανένας από τους πολλούς τουρίστες της πλατείας έκανε κατά δω...Μάλλον -σκέφτηκα- λάθεψα στο μέρος και γύρισα πλάτη για να φύγω, όταν με την άκρη του ματιού μου είδα μια μικρή μαρμάρινη πλάκα...
"...questa casa oye nacque Vincenzo Bellini-σε αυτό το σπίτι γεννήθηκε ο Β.Μπελίνι" Μ'έπιασε γλυκιά ταραχή...Έσπρωξα το σιδερένιο πορτόνι...Ανέβηκα τα λίγα σκαλοπάτια... Άγγιξα το πόμολο της εσωτερικής πόρτας...Ένας ευγενής κύριος με καλωσόρισε: -Buongiorno signora! Τον καλημέρισα και γω. Έβγαλα βιαστικά το πορτοφόλι από το σακίδιο να πληρώσω το εισιτήριο κι έσπευσα να δω από κοντά την μπρούντζινη προτομή του Μπελίνι, που κοσμεί το χωλ του σπιτιού.
Ω, Θεέ μου! Είμαι εδώ! Eδώ που είδε το φως του γήινου κόσμου ο μπελ-καντίστας, αγαπημένος μου μουσουργός!! Ήθελα να φωνάξω, αλλά συγκρατήθηκα. Από τον ενθουσιασμό μου έφυγα από την είσοδο χωρίς να πάρω τα ρέστα κι ο ευγενής κυριούλης έτρεξε πίσω μου να μού τα δώσει, μαζί με τα ακουστικά της ξενάγησης. Οι παλμοί της καρδιάς μου είχαν επανέλθει σε φυσιολογικά επίπεδα...
Έσπρωξα την πόρτα και μπήκα... Στον τοίχο διάφορες φωτογραφίες από διασημότητες που δεν χρειαζόταν να μου συστηθούν καν... Τρεις μεγάλες σάλες και δύο μικρότερα δωμάτια, οργανώνουν το Σπίτι-Μουσείο, γεμάτο οικογενειακά έπιπλα κι αντικείμενα του συνθέτη, πίνακες ζωγραφικής, βιβλία, αφίσες, τα πτυχία και τα βραβεία του, μουσικά όργανα και προγράμματα από πρεμιέρες....
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η συλλογή των χειρογράφων του, σκηνογραφικές μακέτες από όπερές του, πορτραίτα και προτομές του, χειρόγραφες επιστολές του. Αντικείμενα όπως, ρολόγια, μαχαιροπίρουνα, μελανοδοχεία, μαντήλια, καρφίτσες του συνθέτη, αλλά και της φίλης του Μαρίας Μαλιμπράν. Ερωτική επιστολογραφία από και προς την ερωμένη του, Giuditta Turina. Επίσης γράμματα από την διάσημη πριμαντόνα, Τζουντίτα Πάστα, πρωταγωνίστρια σε πολλές Μπελινικές όπερες, καθώς παρτιτούρες και εξώφυλλα πρώτων εκδόσεων των μεγάλων μελοδραμάτων του...Νόρμα, Πουριτανοί, Υπνοβάτις, Ζαΐρα, Πειρατές.... Το οικογενειακό σπινέτο, ιδιοκτησία του παππού του Μπελίνι, το όργανο που μικρό παιδάκι πρωτοέπαιξε ο ταλαντούχος μουσικός, είναι από τα σπουδαιότερα εκθέματα του μουσείου. Σε αυτό, το 1832 ο συνθέτης ερμήνευσε για συγγενείς και φίλους την πιανιστική εκδοχή της "Νόρμα" του... Όμως, το πιο συγκινητικό είναι η νεκρική μάσκα του στην είσοδο του χώρου έξω από το μικρό δωμάτιο που γεννήθηκε, όπως και το χρυσοκέντητο σάβανο με το όνομά του, που συνόδεψε το λείψανό του όταν μεταφέρθηκε στη γενέτειρά του από το Παρίσι, που άφησε την τελευταία πνοή του, μόλις 34 χρονών....
Στο διπλανό κτίριο στεγάζεται το Museo Emilio Greco με έργα του Κατανιέζου επίσης, γλύπτη και χαράκτη, δυο αίθουσες του οποίου φιλοξενούν και τα πληκτροφόρα μουσικά όργανα του Μπελίνι, που θα σάς παρουσιάσω τις επόμενες μέρες...