Ένα 5φωνο ιερό μοτέτο για την Αγία Αικατερίνη της Μπολόνια ...

 

Σήμερα, 9 Μαρτίου, η Καθολική Εκκλησία τιμά τη μνήμη μιας από τις πιο σεβάσμιες μορφές της, της Αγίας Αικατερίνης της Μπολόνια.
Γεννημένη το 1413 στην Μπολόνια, ξεχώρισε για την αφοσίωση, την ταπεινότητα και τη βαθιά πνευματικότητά της. Προερχόμενη από αριστοκρατική οικογένεια, έλαβε εξαιρετική εκπαίδευση στην ανάγνωση, τη γραφή, τη ζωγραφική, στα λατινικά και στη βιόλα.

"Η Παναγία με το μήλο", St Catherine of Bologna

Σε ηλικία 13 ετών εισήλθε στο μοναστήρι Corpus Domini στη Φερράρα και στη συνέχεια, μαζί με άλλες νεαρές μοναχές ίδρυσε ένα μοναστήρι του Τάγματος των Φτωχών Κλάρων. Στο μοναστήρι συνέχιζε να ζωγραφίζει και να γράφει ποίηση και πνευματικά κείμενα, στα οποία κατέγραφε τα οράματα που είχε καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής της.
Το 1456 επέστρεψε στην Μπολόνια, όπου ίδρυσε δεύτερο μοναστήρι και ανέλαβε τη θέση της ηγουμένης, συνεχίζοντας τη συγγραφή πνευματικών κειμένων και τη ζωγραφική.
Η Αικατερίνη αντιπροσωπεύει το σπάνιο φαινόμενο μιας καλόγριας του 15ου αιώνα που υπήρξε ταυτόχρονα καλλιτέχνιδα, δημιουργώντας έργα τέχνης σπάνιας ομορφιάς. Το προσωπικό της ύφος ενσωμάτωνε μοτίβα από κεντήματα και γιρλάντες, ενώ ορισμένες εικόνες της Παναγίας και των Αγίων παρουσιάζουν μια ιδιόμορφη, ευρηματική εικονογραφία που σπανίως συναντάται και που σίγουρα εξυπηρετούσε διδακτικούς σκοπούς εντός της μοναστικής κοινότητας. Από τα μοναδικής ομορφιάς ζωγραφικά της έργα ξεχωρίζει η "Παναγία με το Βρέφος", γνωστή με το προσωνύμιο "Παναγία με το Μήλο".

Η Αικατερίνη απεβίωσε στις 9 Μαρτίου 1463 και θάφτηκε χωρίς φέρετρο. Το σώμα της εκτάφηκε δεκαοκτώ ημέρες αργότερα άφθαρτο, φαινόμενο που διατηρείται έως σήμερα. Αγιοποιήθηκε το 1524 από τον Πάπα Κλήμη Ζ’ και η μνήμη της γιορτάζεται την ημέρα της κοίμησής της.
Η Αγία θεωρείται προστάτιδα των καλλιτεχνών, των ελευθέρων τεχνών και της πόλης της Μπολόνια, ενώ η ζωή της αποτελεί σύμβολο ευσέβειας, φιλανθρωπίας και πνευματικής έμπνευσης.

Η μουσική λατρεία γύρω από την Αγία Αικατερίνη διασώζεται μέσα από έργα όπως το μοτέτο "Salve Regina vergin gloriosa", για πέντε φωνές, τυπικό της εποχής της Αναγέννησης, του οποίου τη μουσική πολλοί ιστορικοί θεωρούν πως έχει συνθέσει η ίδια η Αγία, πάνω σε λατινικό κείμενο ανώνυμου.
Η Αικατερίνη παρακολουθούσε και συμμετείχε ενεργά σε μουσικές λατρευτικές τελετές, κρατώντας πάντα τη μικρή βιόλα της, με την οποία συνόδευε προσευχές και ύμνους, υποδηλώνοντας τη στενή και προσωπική σχέση της με τη μουσική ως μέσο πνευματικής και δημιουργικής έκφρασης.

Η ακρόαση του μοτέτου πλημμυρίζει τον χώρο με μια αίσθηση γαλήνης και πνευματικής καθαρότητας, καθώς οι πέντε φωνές αλληλοσυμπληρώνονται σε μια αρμονική ισορροπία. Κάθε φωνητική γραμμή αναδεικνύει τη λεπτότητα και την ευαισθησία της μελωδίας. Η λεπτή αντίστιξη και η ρέουσα ρυθμική κίνηση προσφέρουν συγκίνηση και ηρεμία στον ακροατή. Καθώς η μουσική ανυψώνεται, μοιάζει να ανοίγει ένα παράθυρο προς τον ουράνιο κόσμο της Αγίας Αικατερίνης, επιτρέποντας στον νου και στην καρδιά να συμμετάσχουν στην πνευματική της αφοσίωση και στη θεία παρουσία.

St. Catherine of Bologna: "Salve Regina vergin gloriosa":

"Χαίρε, Βασίλισσα ένδοξη Παρθένα,

από το μέτωπό σου ο ίδιος ο ήλιος λαμβάνει το φως του.

Μητέρα Εκείνου στον οποίο ανήκει κάθε τιμή και δόξα,

και ταυτόχρονα γλυκιά θυγατέρα και νύμφη του ουρανίου Πατρός.

Στους ουρανούς λάμπεις ως θριαμβευτική και δυνατή λαμπάδα,

φως που φωτίζει τον κόσμο και ακόμη τα βάθη της αβύσσου

υψηλό και άρρητο μυστήριο που ο κόσμος δύσκολα κατανοεί,

ουράνιο μαργαριτάρι ανεκτίμητης αξίας.

Παρθένε, στρέψε, σε παρακαλώ, προς εμέ τα πανεύσπλαχνα μάτια σου,

αν ποτέ σου υπήρξε ευπρόσδεκτος εκείνος ο πρώτος χαιρετισμός, το "Χαίρε",

που από τον ουρανό κατήλθε στη γη διά του αγγέλου.

Μην αποστραφείς την αδυναμία και την πτώση μου, όσο βαριά κι αν είναι

αλλά δείξε μου την οδό που βαδίζουν οι λίγοι,

εκείνοι που αναζητούν την αλήθεια του Θεού,

διότι σε σένα πλέον εμπιστεύομαι και παραδίδω το κλειδί της καρδιάς μου"