9 Μαρτίου 1994 πεθαίνει από λευχαιμία, ο Τσαρλς Μπουκόβσκι, αφήνοντας πίσω του ένα μοναδικό λογοτεχνικό έργο γεμάτο ωμό ρεαλισμό και αυτοβιογραφικά στοιχεία. Γεννημένος στο Άντερναχ της Γερμανίας, μετανάστευσε μικρός στις ΗΠΑ, όπου μεγάλωσε σε φτωχογειτονιές του Λος Άντζελες. Η ζωή του σημαδεύτηκε από φτώχεια, αλκοολισμό, σκληρές δουλειές και προσωπικές απογοητεύσεις, όλα θέματα που αντλεί αργότερα στα ποιήματα και τα μυθιστορήματά του.
Έγινε γνωστός για το ειλικρινές, ωμό και συχνά χιουμοριστικό ύφος του, που αποτυπώνει τη μοναξιά, τον πόθο και την κοινωνική αποξένωση με τρόπο, που τον καθιέρωσε σαν μια από τις πιο εμβληματικές, πιο ακατέργαστες και αυθεντικές φωνές της αμερικανικής λογοτεχνίας. Μπορεί το ύφος του να ήταν ωμό, ήταν όμως και βαθιά ανθρώπινο.
Ο Αμερικανός ποιητής είχε μια βαθιά και προσωπική σχέση με την κλασική μουσική, την οποία χρησιμοποιούσε ως αναπόσπαστο υπόβαθρο στη δημιουργική του διαδικασία. Σε επιστολές του σημειώνει ότι συνήθιζε "να γράφει με το ραδιόφωνο ανοιχτό σε σταθμούς κλασικής μουσικής".
Η παρουσία της κλασικής μουσικής είναι εμφανής και στην ίδια την ποίησή του, όπου συχνά αναφέρεται σε συνθέτες όπως ο Μπετόβεν, ο Μότσαρτ ή ο Μπραμς, τους οποίους θεωρούσε πνευματικούς συνοδοιπόρους στη μοναχική διαδικασία της γραφής.
Σε ένα από τα ποιήματά του γράφει :
"Φίλοι μέσα στο σκοτάδι"
θυμάμαι να λιμοκτονώ
σε ένα μικρό δωμάτιο
σε μια παράξενη πόλη
με τις κουρτίνες τραβηγμένες
να ακούω κλασική μουσική.
ήμουν νέος
τόσο νέος
που πονούσε σαν μαχαίρι
μέσα μου
γιατί δεν υπήρχε άλλη επιλογή
παρά να κρύβομαι
όσο περισσότερο μπορούσα-
όχι από αυτολύπηση
αλλά από απορία
για τη μικρή μου πιθανότητα:
να συνδεθώ με κάτι.
οι παλιοί συνθέτες-
ο Mozart, ο Bach, ο Beethoven,
ο Brahms-
ήταν οι μόνοι που μου μιλούσαν
κι αυτοί
ήταν νεκροί.
τελικά
πεινασμένος και χτυπημένος
έπρεπε να βγω στους δρόμους
για να δώσω συνεντεύξεις
για κακοπληρωμένες
και μονότονες δουλειές
σε παράξενους άντρες πίσω από γραφεία
άντρες χωρίς μάτια
άντρες χωρίς πρόσωπα
που θα έπαιρναν τις ώρες μου
θα τις έσπαγαν
και θα κατουρούσαν πάνω τους.
τώρα δουλεύω
για τους εκδότες
τους αναγνώστες
τους κριτικούς
αλλά ακόμη τριγυρνώ και πίνω
με τον Mozart, τον Bach, τον Brahms
και τον Beethoven
κάτι φιλαράκια
κάτι τύποι.
μερικές φορές
το μόνο που χρειαζόμαστε
για να συνεχίσουμε μόνοι
είναι οι νεκροί
να τρίζουν τους τοίχους
που μας κλείνουν μέσα.
Ιδιαίτερη θέση στη ζωή και το έργο του Μπουκόβσκι, φαίνεται να είχε και ο Γκούσταβ Μάλερ, τον οποίο μνημονεύει σε σημειώσεις του:
"Μου αρέσει ο τρόπος που ο Mάλερ χανόταν μέσα στη μουσική του και, όμως, δεν έχανε ποτέ το πάθος του. Περπατούσε στους δρόμους σαν σεισμός - όλη η ενέργεια και η δύναμη του κόσμου μέσα του, που δεν μπορείς να αγνοήσεις".
Βλέπουμε πως ο Μπουκόβσκι βλέπει τον Μάλερ σαν άνθρωπο, που "ταρακουνάει"(σαν σεισμός) τα πάντα γύρω του, με την ίδια δύναμη που η μουσική του συγκλονίζει τον ακροατή...
Δεν γνωρίζουμε αν ο Μπουκόβσκι είχε κάποια αδυναμία σε συγκεκριμένη σύνθεση του Μάλερ. Ωστόσο, με βάση τον παραπάνω χαρακτηρισμό, ο οποίος μιλά για παθιασμένη ενέργεια, ένταση και αίσθηση "σεισμού", θα επέλεγα τη "Συμφωνία του, αρ. 5 σε ντο δίεση ελάσσονα".
Αποτελεί το πρώτο σημαντικό έργο της ύστερης περιόδου του Μάλερ και διακρίνεται για την έντονη συναισθηματική της πολυπλοκότητα, όπου η θλίψη και η χαρά, η απόγνωση και η ελπίδα συνυπάρχουν και αντιπαρατίθενται.
Το πρώτο μέρος ανοίγει με ένα σκοτεινό, δραματικό πένθιμο εμβατήριο, ενώ το δεύτερο εκρήγνυται με ζωηρή ενέργεια που διακόπτεται από στιγμές έντονης απελπισίας, δημιουργώντας μια συνεχή εναλλαγή πάθους και αγωνίας.
Στη μέση της συμφωνίας δεσπόζει το σκέρτσο, ένας βακχικός χορός που ενοποιεί τις αντιθέσεις και ανυψώνει τις διαθέσεις σε υψηλότερα επίπεδα, γεμίζοντας τον ακροατή με θετική ενέργεια.
Ακολουθεί το νοσταλγικό Adagietto, ένα τρυφερό και ερωτικό μέρος, αφιερωμένο στην Άλμα, που ισορροπεί ανάμεσα στην αγάπη και τη συγκίνηση.
Το φινάλε προσφέρει ένα συγκλονιστικό όραμα παραδείσου, αφήνοντας αίσθηση λύτρωσης και πληρότητας.
Ας αφεθούμε στο κύμα της μουσικής του Μάλερ, εκλεκτοί φίλοι, όπως ο Μπουκόβσκι αφηνόταν στην κλασική μουσική, που για κείνον δεν ήταν απλά ένα ευχάριστο άκουσμα. Ήταν ουσιαστικό στοιχείο της δημιουργικής του διαδικασίας, μια πνευματική συντροφιά που τον έβαζε στην κατάλληλη ψυχική κατάσταση για να γράψει, να βυθιστεί στις σκέψεις του και να μετουσιώσει τις εμπειρίες και τα συναισθήματά του σε αυθεντική, αληθινή ποίηση.
Mahler: "Symphony N. 5", L. Bernstein
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου