Ρίχαρντ Στράους: μια όπερα, "θέατρο μέσα στο θέατρο"...

 

Κάθε χρόνο, στις 27 Μαρτίου, η Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου μας υπενθυμίζει τη μαγεία της σκηνής. 'Οτι το θέατρο δεν είναι απλή ψυχαγωγία, αλλά καθρέφτης της ίδιας της ζωής μας. Είναι ένας κόσμος όπου συνυπάρχουν οι αντιθέσεις, το τραγικό και το κωμικό, το υψηλό και το καθημερινό.

Αυτή τη μέρα, ας γιορτάσουμε την ικανότητα της τέχνης να ενώνει αντίθετα στοιχεία και να μετατρέπει τις συγκρούσεις σε αρμονία, μέσα από μια όπερα που μας θυμίζει ότι η σκηνή ποτέ δεν είναι μόνο μία, αλλά τόσες όσες και οι αλήθειες μας.

Στο ερώτημα τι είναι τελικά το θέατρο, υψηλή τέχνη για λίγους ή ζωντανή εμπειρία για όλους, στέκεται η όπερα "Ariadne auf Naxos" του Ρίχαρντ Στράους σαν ένα καθρέφτισμα της ίδιας της τέχνης.

Ένα έργο "θέατρο μέσα στο θέατρο", όπου η όπερα συναντά την commedia dell’arte, το υψηλό συνδιαλέγεται με το λαϊκό, το τραγικό με το ανάλαφρο.
Στον ίδιο χώρο, την ίδια στιγμή, συνυπάρχουν δύο κόσμοι που φαινομενικά δεν ταιριάζουν κι όμως, μέσα από τη σύγκρουσή τους γεννιέται κάτι βαθιά ανθρώπινο.

Η Αριάδνη, εγκαταλελειμμένη και βυθισμένη στην απόγνωση και δίπλα της οι φιγούρες της κωμωδίας, με το παιχνίδι και την ειρωνεία τους.
Δύο αισθητικές, δύο αλήθειες. Ποια είναι πιο "αληθινή";

Ίσως τελικά το θέατρο, όπως και η ζωή, να μη διαλέγει. Να τα χωρά όλα. Την τραγωδία και το γέλιο, το υψηλό και το απλό, τη σιωπή και τη φωνή.

Και ίσως γι’ αυτό η τέχνη παραμένει ζωντανή...Γιατί δεν φοβάται την αντίθεση, αλλά την μετατρέπει σε αρμονία.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου λοιπόν, ας θυμηθούμε ότι η σκηνή δεν είναι ποτέ μία, αλλά πολλές, όσες και οι αλήθειες μας...

Η όπερα του Ρίχαρντ Στράους "Αριάδνη στη Νάξο" αποτελεί έναν από τους πιο εκλεκτούς καρπούς της συνεργασίας του με τον λιμπρετίστα του, Ούγκο φον Χοφμάνσταλ. Γεμάτη γοητευτικές μελωδίες και πλούσια σε αντιθετικά συναισθήματα, χαρακτηρίζεται από υποδειγματική συνθετική διαύγεια και χωρίζεται σε δύο μέρη, τον Πρόλογο και την ίδια την όπερα.

Εμείς θα ακούσουμε την ορχηστρική εισαγωγή του Προλόγου, ο οποίος λαμβάνει χώρα στο πολυτελές σπίτι ενός πλούσιου Βιεννέζου.
Στη σκηνή εμφανίζονται ηθοποιοί, τεχνικοί κι ο σκηνοθέτης και παρακολουθούμε τις προετοιμασίες για το σκηνικό έργο που θα ακολουθήσει μετά το δείπνο.

Δύο ομάδες ηθοποιών προσπαθούν να συνυπάρξουν. Η πρώτη θα παρουσιάσει τη σοβαρή όπερα "Αριάδνη στη Νάξο", ενώ η δεύτερη, εντελώς διαφορετική, με αρχηγό την τσαχπίνα και κοκέτα Zerbinetta, θα παρουσιάσει μια ιταλική κωμωδία με ήρωες από την Κομέντια ντελ' Άρτε. Ακολουθεί ένα πανδαιμόνιο, όπου οι διαφορετικοί χαρακτήρες συγκρούονται και συνυπάρχουν μέσα στο ίδιο σκηνικό πλαίσιο...

Richard Strauss: "Ariadne auf Naxos, Op. 60" - Prologue

Για να διαβάσετε παλαιότερα κείμενα σχετικά με την Παγκόσμια Ημέρα Θεάτρου, χρησιμοποιήστε τη λειτουργία αναζήτησης. Θα ανακαλύψετε περισσότερες σκέψεις και αναλύσεις γύρω από την τέχνη του θεάτρου.