Βιναρέτα Σίνγκερ: η γνωριμία της με τον Ντεμπισί...

"Winnaretta Singer", Jacques-Émile Blanche

Η Winnaretta Singer γεννήθηκε σαν σήμερα, στις 8 Ιανουαρίου 1865, στη Νέα Υόρκη. Κόρη του επιχειρηματία και εφευρέτη της ραπτομηχανής, Ισαάκ Σίνγκερ, η Βιναρέτα θα μείνει στην ιστορία ως μαικήνας των τεχνών και προστάτιδα των δημιουργών.

Το σαλόνι της δεν υπήρξε απλός χώρος υποδοχής. Ήταν ένας ζωντανός κόσμος μουσικής και φαντασίας, ένα από τα σπουδαιότερα κέντρα καλλιτεχνικής ζωής της εποχής της. Η μεγάλη αίθουσα μπορούσε να φιλοξενήσει έως και διακόσιους καλεσμένους, με τις νότες να γεμίζουν κάθε γωνιά και να αιχμαλωτίζουν τις αισθήσεις. Παράλληλα, μια μικρότερη αίθουσα έδινε τη δυνατότητα για ιδιωτικά ρεσιτάλ. Τα δύο πιάνα και το όργανο περίμεναν να αποδώσουν τη μουσική που αγαπούσε.

Ο γάμος της το 1893 με τον πρίγκιπα Edmond de Polignac, ερασιτέχνη συνθέτη, την έφερε σε επαφή με την ελίτ της γαλλικής κοινωνίας, αλλά κυρίως της άνοιξε έναν κόσμο δημιουργικότητας και καλλιτεχνικής ανταλλαγής. Η μουσική για τη Βιναρέτα ήταν τρόπος ύπαρξης, μυστική γλώσσα και καταφύγιο. Το πάθος της για την τέχνη των ήχων, που κληρονόμησε από τη μητέρα της, ήταν βαθιά, προσωπική ανάγκη της.

Δεν ήταν τυχαίο ότι πλήθος συνθετών αφιέρωσαν σε κείνη και στον σύζυγό της έργα τους, αναγνωρίζοντας τη γενναιοδωρία της αλλά και τη σπάνια κατανόηση με την οποία προσέγγιζε τη μουσική δημιουργία. Στο σαλόνι των Polignac πρωτοπαρουσιάστηκαν συνθέσεις που θα σημαδέψουν τη μουσική του 20ού αιώνα.

Ανάμεσα στους συχνότερους επισκέπτες ξεχώριζε ο Κλωντ Ντεμπισί. 

O Nτεμπισί το 1905, αρχή γνωριμίας με ζεύγος Πολινιάκ

Η γνωριμία του Γάλλου συνθέτη με το ζεύγος Πολινιάκ πραγματοποιήθηκε σε σαλόνι που υποστήριζε νέους δημιουργούς, πιθανότατα σε εκείνο της Meg de Saint‑Marceaux στο Παρίσι, γύρω στο 1905. Από κείνη τη στιγμή ξεκίνησε η μακρά και καρποφόρα συνεργασία τους. Η μουσική του Ντεμπισί παρουσιάζονταν σχεδόν κάθε μήνα στο σαλόνι των Πολινιάκ, με αρκετές πρεμιέρες να λαμβάνουν χώρα στο ονομαστό σαλόνι τους.

Η Βιναρέτα Σίνγκερ θαύμαζε τον Κλωντ Ντεμπισί σε πολλά επίπεδα και όχι μόνο για τη μουσική του ιδιοφυΐα. Εκτιμούσε τη λεπτότητα, τη φαντασία και την ποιητικότητα των συνθέσεών του, καθώς και την ικανότητά του να δημιουργεί ατμόσφαιρα. Την απλότητα και τη σεμνότητά του, που συνέβαλλαν σε έναν διάλογο μουσικής και πνεύματος χωρίς επιτήδευση, τις θεωρούσε ιδιαίτερα γοητευτικές. Υποκλινόταν μπροστά στην καινοτομία και τον πειραματισμό του, καθώς είχε πάντα ανοιχτά αυτιά σε οτιδήποτε πρωτοποριακό. Θαύμαζε τον τρόπο με τον οποίο ο Ντεμπισί αναμόρφωνε την αρμονία, τον ρυθμό και την υφή της μουσικής, ανοίγοντας νέους δρόμους για τη μουσική του 20ού αιώνα.

Η παρουσία του Ντεμπισί στην οικία Πολινιάκ, εντυπωσίαζε πάντα. 
"Παρότι Γάλλος, ερχόταν με μια ιταλική φινέτσα, με κοντή μύτη, σγουρά μαύρα μαλλιά, βαθουλωτά μάτια και μικρή γενειάδα… Με λίγη φαντασία, τα χαρακτηριστικά του θύμιζαν τον Φαύνο της αρχαιότητας", έγραφε η ίδια η Βιναρέτα.

Η Βιναρέτα αγαπούσε βαθιά το "Πρελούδο στο απομεσήμερο ενός Φαύνου" του Ντεμπισί και δεν έχανε ευκαιρία να το εκτελεί στο πιάνο.

Ένα από τα πιο αγαπημένα της στιγμιότυπα ήταν όταν το πρωτοπαρουσίασαν μαζί με τον Ricardo Viñes στην εκδοχή για δύο πιάνα και οι αιθέριες νότες του Ντεμπισί αιωρούνταν μέσα στους χώρους της οικίας, ανάμεσα σε ψίθυρους θαυμασμού, γέλια και ατελείωτη συγκίνηση...

Ήταν μια στιγμή όπου η μουσική βιωνόταν σαν ζωντανή εμπειρία, ένας διάλογος ανάμεσα στο πιάνο, στην ψυχή των εκτελεστών και στην καρδιά των παριστάμενων.
Εκείνη η σχέση με τον Ντεμπισί, γεμάτη σεβασμό και κοινή αγάπη για την ουσία της μουσικής, έκανε την ατμόσφαιρα της οικίας των Πολινιάκ, μοναδική. Κάθε νότα ήταν σαν φως, κάθε παύση σαν ανάσα, και η ίδια η Βιναρέτα, σαν προστάτιδα και μαικήνας, ένωνε όλα αυτά τα στοιχεία σε έναν κόσμο όπου η τέχνη και η ζωή συγχωνεύονταν αδιάσπαστα.

Debussy: "Prélude à l'après-midi d'un Faune", 

Martha Argerich - Stephen Kovacevich (εκδοχή για 2 πιάνα)

 Η συνεργασία των δύο πιανιστών θεωρήθηκε από κοινό και μουσικό τύπο: "σύμπραξη υψηλού επιπέδου"

Κείμενα για τη Βιναρέτα Σίνγκερ υπάρχουν κι άλλα στο μπλογκ. Περριηγηθείτε!