Ο Νταλί, ο τσελίστας και ο Κόρσακωφ...

 

Salvador Dali : "Portrait of the Violoncellist Ricardo Pichot", 1920
(wiki)

Πολλοί τον χαρακτήρισαν παραδοξολόγο, μεγαλομανή, σκανδαλώδη, ως και παρανοϊκό!

Όμως, κανείς δεν αμφισβήτησε την καλλιτεχνική του μεγαλοφυία!

Κυρίες και κύριοι, ο σουρεαλιστής Σαλβαντόρ Νταλί υπήρξε εκκεντρική και ιδιόρρυθμη προσωπικότητα, από τις εντυπωσιακότερες φυσιογνωμίες της σύγχρονης τέχνης!

Γεννήθηκε στις 11 Μαϊου 1904 στο Φιγκέρες της Ισπανίας και σήμερα με αφορμή ένα πορτραίτο της εφηβείας του απολαμβάνουμε ισπανική μουσική γραμμένη από έναν σπουδαίο ρώσο καλλιτέχνη...

"Στη μέση της σάλας υπήρχε ένα πιάνο. Πιάνο με ουρά.

Ήταν τεράστιο κι αναδυόταν -θαρρείς- μέσα από βράχους θεόρατους...

Εκεί, αμούστακο αγόρι στο σπίτι των Pichot πρωτοάκουσα μουσικές στο φως του φεγγαριού.

Αυτός ήταν κι ο λόγος, που ζωγραφίζω πιάνα πάνω σε πέτρες ή καταμεσίς στην έρημο

ή δίπλα σε πανύψηλα κυπαρίσσια...

Δεν είναι ονειροπόληση, αλλά πράγματα που τα' χω δει και με εντυπωσίασαν"...

pinterest

Αυτά δήλωνε ο Σαλβαντόρ Νταλί. Πρωτοείδε πιάνο με ουρά και τον εντυπωσίασε στο σπίτι της οικογένειας Pichot.


Ο ζωγράφος υποστήριζε πως από τους ανθρώπους που είχαν ασκήσει θετική επίδραση στην καλλιτεχνική διαμόρφωση και εξέλιξή του ήταν τα μέλη της οικογένειας Pichot.
Ο Pepito Pichot, καρδιακός φίλος του πατέρα του Νταλί ήταν εξάλλου εκείνος, που τον παρότρυνε να ασχοληθεί με τη ζωγραφική γιατί διέκρινε την ιδιαίτερη κλίση του. Πάντα ο Νταλί τον σύστηνε ως τον πρώτο του μέντορα.

Τα παιδιά του Πεπίτο ήταν εξαίρετοι μουσικοί. Ιδιαίτερα ταλαντούχος ήταν ο Ρικάρντο. Αυτό το αγόρι με το χαμηλωμένο, πάντοτε, βλέμμα έπαιζε τσέλο και είχε μαθητεύσει δίπλα στον Πάμπλο Καζάλς. Έφηβος ακόμα είχε βραβευτεί με το πρώτο βραβείο στο Ωδείο του Παρισιού για τις εκπληκτικές επιδόσεις του.

Ο Ισπανός ζωγράφος θαύμαζε την δημιουργική εμμονή του νεαρού τσελίστα. Τον εντυπωσίαζαν η άνευ προηγουμένου παρόρμησή του και η επιθυμία του για πειραματισμό.

Ο Ρικάρντο θύμιζε πολύ στον Νταλί τον εαυτό του. Ήταν και κείνος ιδιόρρυθμος και αρκετά εκκεντρικός... Ένας τσελίστας που με το ύφος και τις πράξεις του ασκούσε πάνω του απίστευτη γοητεία.
Θυμάται, που κάποια φορά είχε χωθεί μες σε μια βάρκα με το τσέλο παραμάσχαλα. Ξανοίχτηκε στη θάλασσα κι άρχισε να παίζει κάτω από το φεγγαρόφωτο...
Άλλη πάλι φορά, τόλμησε ο θεοπάλαβος να παίξει το τσέλο του για ένα κοπάδι γαλοπούλες...Και διατυμπάνιζε πως η απόλαυσή τους από την ακρόαση ήταν εμφανής από το ασταμάτητο γλουγλούρισμά τους...

Ίσως γι' αυτό ήταν ο Ρικάρντο, στον οποίο ζήτησε ο δεκαεξάχρονος Νταλί να τού ποζάρει για να τον ζωγραφίσει. Ήταν πρωτοφανής η οικειότητα, που τού έβγαζε ο ιδιόρρυθμος, ταλαντούχος τσελίστας...

pinterest

Ο Ρικάρντο αποδέχτηκε την πρόσκληση του Νταλί να τον ζωγραφίσει. Με τον όρο, όμως, όση ώρα θα πόζαρε να μελετά βιολοντσέλο.
Επί μία εβδομάδα το μοντέλο κάθε πρωί αμέσως όταν ξύπναγε στεκόταν μπρος στο παράθυρο της μεγάλης σάλας φορώντας τις τριανταφυλλί μεταξωτές πυτζάμες του παίζοντας τσέλο κι ο Σαλβαντόρ τον αποτύπωνε με κάθε λεπτομέρεια...



Ο Νταλί αναπολούσε συχνά αυτές τις στιγμές, που ο Ρικάρντο έπαιζε σπανιόλικες μελωδίες και του μιλούσε για τον Ρίμσκυ-Κόρσακωφ...
Από κείνον έμαθε πως στα μοτίβα της μουσικής του ρώσου συνθέτη ανακαλύπτεις εύκολα μια χαμπανέρα ή ένα τσιγγάνικο σκοπό...

Ο Ρικάρντο τις μέρες, που ο ζωγράφος φιλοτεχνούσε το πορτρέτο του συνήθιζε να παίζει το "Capriccio espagnol, Op . 34" σε μεταγραφή για τσέλο. Γραμμένη το 1887, αυτή η πενταμερής ορχηστρική σύνθεση του Ρίμσκυ-Κόρσακωφ βασίζεται σε ισπανικές λαϊκές μελωδίες.

Ο Νταλί απόρησε για την πιστότητα με την οποία ένας μη Ισπανός δημιουργός είχε αποτυπώσει το σπανιόλικο ύφος της σύνθεσης...


"Μα, ο Κόρσακωφ υπήρξε αξιωματικός του Ναυτικού", τού εξήγησε ο Ρικάρντο.
"Ταυτόχρονα όμως μελετούσε μουσική, παρακολουθούσε συναυλίες και όπερες, γοητευμένος ιδιαίτερα από τη μουσική του Γκλίνκα, που είχε επιβάλλει ως μόδα την ισπανική μουσική με τα έργα του", διευκρίνησε...

Ο νεαρός Νταλί ενθουσιαζόταν με όσα άκουγε και μάθαινε, αλλά δεν το έδειχνε... Ο Ρικάρντο έσυρε το δοξάρι του στις χορδές και για να καταλάβει ο ζωγράφος έπαιξε κάποια μοτίβα από τη "Jota aragonesa" και το "Μια νύχτα στη Μαδρίτη" του Γκλίνκα...

Του εξήγησε πως ο Κόρσακωφ -αν και βόρειος- παθιάστηκε με την μουσική της Ισπανίας τόσο, που για να μπορεί να μιμηθεί κάποια στιγμή τον μεγάλο δάσκαλο μελέτησε την πολύχρωμη ισπανική λαογραφία .

Κάποια στιγμή γυρνώντας με το πλοίο του από ένα ταξίδι στην Αμερική έπιασαν Ισπανικό λιμάνι. Ενθουσιασμένος ο νεαρός αξιωματικός προμηθεύτηκε λογής βιβλία ισπανικής λαογραφίας και παρτιτούρες παραδοσιακών ισπανικών τραγουδιών, απ' όπου εμπνεύστηκε μερικά από τα θέματά του για το "Ισπανικό Καπρίτσιο", που όλες αυτές τις μέρες έπαιζε ο Ρικάρντο όσο ο Νταλί γέμιζε τον καμβά με χρώματα...



Τα πέντε μέρη της αριστουργηματικής σύνθεσης που γοήτευσε τον Νταλί χωρίζονται σε δύο ενότητες, που περιλαμβάνουν τα πρώτα δύο και τα τρία τελευταία μέρη, αντίστοιχα:


I. Alborada-Τραγούδι τη Αυγής
II. Variazzioni
III. Alborada
IV: Σκηνή και τραγούδι Τσιγγάνων,
V: Fandango asturiano

• 
  Η Αλμποράδα είναι το ισπανικό πρωινό τραγούδι που κανονικά παίζεται από αυλό και ταμπόρ κάτω από τα παράθυρα μιας όμορφης σπανιόλας. Είναι ένα τραγούδι που ξυπνά και νεκρούς με τον ενθουσιασμό και την ηχηρότητά του. Αντί αυλού και ταμπόρ, ο Κόρσακωφ αναθέτει σε κλαρινέτο και μια ορχήστρα κρουστών το τραγούδι της αυγής.Το κλαρινέτο ηχεί πάνω από ένα εξαιρετικής γραφής πιτσικάτο εγχόρδων.
• Κυρίως από τα λαμπρού ηχοχρώματος κόρνα αποδίδεται το τρυφερό ανδαλουσιάνικο θέμα πάνω στο οποίο είναι γραμμένες οι Παραλλαγές. Τα κόρνα ενισχύονται από τα ξύλινα και τα βελούδινα έγχορδα.
• Η Αλμποράδα επιστρέφει, αυτή τη φορά στις τρομπέτες και την άρπα συνοδεία κλαρινέτου και κουδουνιών με μελωδικού εξωτισμού ποικίλματα γραφής.
• Στη συνέχεια τα χάλκινα αποδίδουν την ομοφωνία της έναρξης των τσιγγάνικων σκηνών. Το βιολί σαγηνεύει με την αυτοσχεδιαστική του καντέντσα, ενώ ακούγεται μια σύντομη πλην ζωηρή, χορευτική φιγούρα από το φλάουτο και το κλαρινέτο.
• Ο χορός που σιγά-σιγά εντείνεται σε ρυθμό, μεταπίπτει σ'ένα μεθυστικό φαντάνγκο με καστανιέτες. Ηχητικές νύξεις από την αρχική Αλμποράδα εμφανίζονται σε τύπο coda για το εκρηκτικό κλείσιμο...

Ο έφηβος Νταλί είχε ιδρώσει από το αέρινο, λεπτεπίλεπτο, μα συγχρόνως εκρηκτικό και αισθησιακό άκουσμα του "Capriccio espagnol"...
Ενας ρώσος δημιουργός είχε καταφέρει με τα ισπανικής αυθεντικότητας θέματα και μια ενορχήστρωση πλούσια σε ηχοχρώματα να πλάσει την ατμόσφαιρα της χώρας, να μεταδώσει τον ηδονικό παλμό της, το ακαταμάχητο ταμπεραμέντο, τον απροκάλυπτο ερωτισμό της.


Ίσως γι' αυτό το ηδονικό και αισθησιακό ροδί να κάλυψε σαν πέπλο το σύνολο του πορτρέτου που τόση ώρα φιλοτεχνούσε...Παρότι πρωί, ήταν το χρώμα του δειλινού που τρύπωνε από το ανοιχτό παράθυρο παρέα με τις μεθυστικές μυρωδιές της ισπανικής γης...

Έπιασε τον καμβά στα χέρια και τον γύρισε προς τον Ρικάρντο, που ενώ είχε τελειώσει την ερμηνεία συνέχιζε να κοιτά χαμηλά.
Του είπε:
-Εξακολουθώ να ψάχνω και ενίοτε βρίσκω. Σ' αυτό το έργο μου ξεκουφαίνει ο Κόρσακωφ. Φωτίζεται η λατρεία γι' αυτό το ρώσο που μου σύστησες...

Rimsky-Korsakov: "Capriccio Espagnol, Op. 34" / Valery Gergiev

I. Alborada
II. Variazzioni

Rimsky-Korsakov: "Capriccio Espagnol, Op. 34" / Valery Gergiev

III. Alborada

IV. Scena e canto gitano

V. Fandango asturiano

 

Τέχνης εκφράσεις για το Εβραϊκό Πουρίμ και την Εσθήρ...

Μποτιτσέλι: "O Aσσουήρος επιλέγει την Εσθήρ για βασίλισσα"

Σήμερα η Εβραϊκή κοινότητα με χαρμόσυνες τελετές γιορτάζει το Πουρίμ, γιορτή, σε ανάμνηση της απελευθέρωσης των Εβραίων από τον ζυγό των Περσών, την ημέρα που επρόκειτο να εξοντωθούν "δια κλήρου"(Πουρίμ).

Mια νεαρή Εβραία είναι εκείνη που μεσολάβησε στον Πέρση βασιλιά, Ασσουήρο για να αποτρέψει τη σφαγή του λαού της. Ηταν η Εσθήρ, που το θάρρος της τιμάται μέχρι σήμερα στο Πουρίμ, όταν η ιστορία της διαβάζεται δυνατά στη Συναγωγή το απόγευμα της 14ης μέρας του εβραϊκού μήνα, Αδάρ, που φέτος πέφτει στις 16 Μαρτίου.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ:

"Esther", Sir John Everett Millais

Ο Ασσουήρης της Περσίας παραγκώνισε τη βασίλισσα-σύζυγό του, Βάστι, επειδή δεν υπάκουσε σε κάποια εντολή του. Έτσι, οργάνωσε γιορτή προκειμένου να εμφανιστούν μπρος του οι γυναίκες του βασιλείου του και να επιλέξει τη νέα βασίλισσα. Ανάμεσα στις γυναίκες ήταν και η πανέμορφη Εβραία Εσθήρ, που καθώς ήταν ορφανή είχε μεγαλώσει με το θείο της, Μαρδοχαίο. Ο βασιλιάς θαμπώθηκε από τα κάλλη της νεαρής κοπέλας και την παντρεύτηκε.
Ο υπουργός του βασιλιά, Αμάν, μισούσε όλους τους Εβραίους και συνωμότησε ώστε να πάρει έγκριση από τον Ασσουήρο να θανατωθούν όλοι τους. Όταν ο Μαρδοχαίος αντιλήφθηκε του σκοπούς του έπεισε την Εσθήρ να μεσολαβήσει στον βασιλιά. Αυτό δεν ήταν τόσο απλό όσο ακούγεται. Η είσοδος στα προσωπικά διαμερίσματα το Ασσουήρου ακόμα και για τη βασίλισσα, απαγορευόταν. Έτσι, αφού πρώτα ζήτησε από τους Εβραίους να προσευχηθούν για τη σωτηρία τους, η γυναίκα φόρεσε τα ωραιότερα ενδύματά της, στολίστηκε με χρυσά κοσμήματα και μπήκε στην αίθουσα του θρόνου με τόλμη και θάρρος.

"Η Εσθήρ λιποθυμά ενώπιον του Ασσουήρου", Τιντορέτο

Όταν ο βασιλιάς την είδε έτσι εκθαμβωτική τής έγνεψε πως θα τη δεχτεί και κείνη -όπως αναφέρεται στη Βίβλο- ανακουφισμένη, λιποθύμησε.
Προσκάλεσε τον βασιλιά σε δείπνο, όπου του αποκάλυψε την εβραϊκή καταγωγή της και ζήτησε έλεος για τον λαό της. Να ανακαλέσει δηλαδή το διάταγμά του(Πουρίμ) που κατόπιν προτροπής του μοχθηρού Αμάν είχε ανακοινώσει εναντίον τους. Ο βασιλιάς κατάλαβε τη συνωμοσία του Αμάν κι έστειλε εκείνον στην αγχόνη, που είχε ετοιμαστεί για τους Εβραίους. O Aσσουήρος δίνει το δικαίωμα στου Εβραίους να υπερασπιστούν τη ζωή τους όποτε απειληθεί, κάτι που συμβαίνει την 13η ημέρα του μήνα Αδάρ, ημερομηνία που ο Αμάν είχε αποφασίσει την γενοκτονία τους. Είναι οι νικητές κι ευχαριστούν τον Θεό για την απελευθέρωσή τους...

"Η Εσθήρ ενώπιον του Ασσουήρου", Nicolas Poussin 

Τα γεγονότα, αναφέρονται στο βιβλίο της Παλαιάς Διαθήκης "Εσθήρ", καθώς η θρησκευτική παράδοση θέλει την εβραία βασίλισσα να ζήτησε από τους σοφούς να διαιωνίσουν το όνομά της καθιερώνοντας μια ετήσια γιορτή και διαβάζοντας το βιβλίο που περιγράφει την ιστορία της.

Η βασίλισσα Έσθηρ εμφανίζεται ως επιτομή της γυναικείας σεμνότητας, του θάρρους και της αυτοθυσίας.
Το πραγματικό όνομα της ήταν Hadassah, αλλά όταν έγινε βασίλισσα, ονομάστηκε Eσθήρ, που στα περσικά σημαίνει Αφροδίτη.

Το Βιβλίο τη Εσθήρ(σε μορφή κυλίνδρου)

Στην ΤΕΧΝΗ: 

Η Εσθήρ υπήρξε η έμπνευση πολλών καλλιτεχνών, εικαστικών, λογοτεχνών και μουσικών. 

Μεγάλοι ζωγράφοι, από τους Μποτιτσέλι, Τιντορέτο, Βερονέζε, Ρέμπραντ ως τους Ρούμπενς, Πουσέν, Σερ Τζων Έβερετ Μίλαι, Πομπέο Μπατόνι, και Νταλί... απεικονίζουν σκηνές από την ιστορία της Εσθήρ.

Επίσης, προς το τέλος της ζωής του που ο γάλλος δραματουργός, Ρακίνας στράφηκε σε Βιβλικά θέματα για να αντλήσει έμπνευση, γράφει ένα από τα αριστουργήματά του, που αναφέρεται στην Εσθήρ. Δομημένο στα πρότυπα της κλασικής τραγωδίας, ο γάλλος συγγραφέας παρουσιάζει ξεκάθαρα τη δράση, με την πλοκή να γεννιέται από τα πάθη των χαρακτήρων και την ένταση του συναισθήματος:

"Γνωρίζεις πόσα χρεωστώ σ'αυτόν τον Μαρδοχαίον

Ο θάνατος μ’ εστέρησε των φίλων μου γονέων

Αλλά αυτό την δυστυχή του αδερφού του όρη

ως ιδικήν του πάντοτε ηγάπα κι εθεώρει

Η τύχη της πατρίδας του τον κάμνει να τρομάζει

από την ερημίαν μου λοιπόν ευθύς με βγάζει

και της ελευθερίας της μ'αφήνει τη φροντίδα

προσέτι δε θρόνου λαμπρού με δίδει την ελπίδα

Εις τους κρυφίους του σκοπούς με τρόμον υποκύπτω

κι έρχομαι -πλην στους εδώ, οποία είμαι, κρύπτω.

[...]

Τέλος με παρουσίασαν εμπρός του Ασσουήρου

και μ' είδε ο απόγονος, ο αλαζών του Κύρου

[...]

Ώραν πολλήν ο βασιλεύς μ' εκοίταζεν ασμένως

με παρετήρει εν σιωπή κι εις την στιγμήν εκείνην

ο Κύριός μας έκαμε δια εμέ να κλίνει

Η εκλογή του  και αυτός ενήργ' εις την ψυχήν του

όταν με την ελκυστική και θελκτική φωνή του

"Έσο βασίλισσα εσύ", με είπεν και προσέτι

ευθύς λαμπρόν διάδημα στο μέτωπόν μου, θέτει..."

("Εσθήρ", τραγωδία Ρακίνα, μτφ. Δ. Βικέλα)

"Eβραίοι που γιορτάζουν το Πουρίμ"

ΜΟΥΣΙΚΕΣ ΕΜΠΝΕΥΣΕΙΣ:

1. Aπό τους μουσουργούς ο Αλεσάντρο Στραντέλα το 1677 έγραψε ένα ορατόριο με τίτλο: "Eσθήρ, η Ελευθερώτρια του Εβραϊκού λαού"

Ο Στραντέλα υπήρξε συνθέτης με πολυτάραχη ζωή που κατέληξε να δολοφονηθεί, για λόγους ερωτικής αντιζηλίας, ωστόσο αποτελεί ξεχωριστή φυσιογνωμία στην ιστορία της μουσικής. Συνθετικά, τοποθετείται στο μεταίχμιο πολλών στυλ και περιόδων. Βρίσκεται στο σταυροδρόμι μεταξύ όπερας και ιερού δράματος, και η μουσική του χαρακτηρίζεται από ζωντάνια, εκφραστικότητα και βαθιά ανθρωπιά.

Ο συνθέτης στο ορατόριο "Εσθήρ" για να αποτυπώσει τους χαρακτήρες με ακρίβεια αλλά και λεπτότητα, χρησιμοποιεί εξαιρετικές ηχητικές διακυμάνσεις δίνοντας τις φωτοσκιάσεις των συναισθημάτων, καθιστώντας τη δημιουργία του, έργο αντάξιο των "μεγάλων" τεχνών της περιόδου της Αντιμεταρρύθμισης. Το ορατόριο θαυμάστηκε τόσο, το ίδιο και ο συνθέτης του, που γι'αυτό τον αποκάλεσαν: "Καραβάτζιο της μουσικής".
Η "Εσθήρ" του Στραντέλα είναι γεμάτη εξαίσια και συνάμα έντονης μυστηριακής αίσθησης, μελωδικά μοτίβα.

Stradella: "Ester, Liberatrice del Popolo Hebreo":

2. To 1720 o Φρειδερίκος Χαίντελ συνέθεσε ένα ορατόριο με έμπνευση το βιβλικό θέμα και βασισμένο στην τραγωδία του Ρακίνα, για τον πάτρονά του, Δούκα James of Chandos.
Είναι το πρώτο βιβλικό ορατόριο του Σάξωνα και το πρώτο επίσης σε αγγλικό κείμενο.
Αν και πρωτόλεια Χαιντελική σύνθεση αποτελεί -ιδιαίτερα η εισαγωγή- μια από τις λαμπρότερες και ωραιότερες εισαγωγές του Χαίντελ. Για πολλές δεκαετίες υπήρξε το δημοφιλέστερο ορχηστρικό έργο στην Αγγλία και είχε καθιερωθεί να εκτελείται στην έναρξη της ετήσιας γιορτής του φιλανθρωπικού ιδρύματος απόρων κορασίδων στο Λονδίνο.

Το έργο βασίζεται σε παλιότερη μάσκα, που όμως ο συνθέτης αναθεώρησε στη συνέχεια, επειδή τότε με απόφαση του επισκόπου του Λονδίνου απαγορεύονταν να παρουσιάζονται επί σκηνής παραστάσεις με βιβλικά θέματα. Έτσι, ο Χαίντελ εκ των πραγμάτων προσάρμοσε μουσική και κείμενο σε συναυλιακή μορφή με αγγλικούς στίχους, γινόμενο έτσι το πρώτο αγγλικό ορατόριο, όπως προαναφέρθηκε.

Handel: "Esther, Overture":

Aκούμε και το λαμπρό τελικό χορωδιακό, "The Lord our enemy has slain- Ο Θεός αφάνισε του εχθρούς μας", με του Εβραίους να θριαμβολογούν και δοξάζουν τον Κύριο:

Τελικά, το Πουρίμ αποτελεί μια γιορτή αγαλλίασης, χαράς, κεφιού. Το Βιβλίο της Εσθήρ στη μορφή του κυλίνδρου διαβάζεται δυνατά στους παρευρισκόμενους με την παράδοση να απαιτεί θορυβώδες ξέσπασμα κάθε φορά που κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης προφέρεται το όνομα του μοχθηρού και εχθρού του Ιουδαϊσμού, Αμάν.

3. Mια κωμική όπερα σε δύο πράξεις και επηρεασμένος από την Εβραϊκή κληρονομιά του συνθέτει το 1925 ο Darius Milhaud, που πρωτοπαρουσιάστηκε στο Παρίσι με τίτλο: "Esther de Carpentras, Op. 89".
Το λιμπρέτο έγραψε ο παιδικός φίλος του συνθέτη, και μέλος της εβραϊκής κοινότητας, Armand Lunel.

Η υπόθεση διαδραματίζεται στην πόλη Kαρπαντρά της Προβηγγίας, όπου οι Εβραίοι ζητούν άδεια από τον νέο Επίσκοπο για να παρουσιάσουν το παραδοσιακό έργο της Εσθήρ κατά την εβραϊκή γιορτή του Πουρίμ. Ο Επίσκοπος δίνει την άδεια, αλλά σχεδιάζει να διακόψει την παράσταση ζητώντας από τους Εβραίους να απαρνηθούν την πίστη τους. Καθώς ο Επίσκοπος διακόπτει το δρώμενο, η υποδυόμενη την Εσθήρ εισέρχεται και συνεχίζει αγνοώντας την κατάσταση, απευθυνόμενη στον Επίσκοπο σαν να ήταν ο βασιλιάς Ασσουήρος. Συγκινημένος από την πίστη της, ο Επίσκοπος επιτρέπει στους Εβραίους να διατηρήσουν τη δική τους θρησκεία, προς ανακούφιση των ντόπιων, που αντλούν υλικό όφελος από την εβραϊκή κοινότητα.

Η μουσική της όπερας είναι πολύ μελωδική. Είναι γραμμένη κυρίως με τους παλιούς εκκλησιαστικούς τρόπους, ενώ σε μεγάλη έκταση χρησιμοποιείται πολυτονικότητα.

Ιδιαίτερο είναι το εικαστικό, που φιλοτέχνησε ο Σαλβαντόρ Νταλί το 1964 με τίτλο: "Ο Ασσουήρος ερωτεύεται την Εσθήρ".

S. Dali: "Assuerus Falls in Love with Esther"

Η έμπνευση προήλθε από το Βιβλίο της Εσθήρ 2:17:

"Η Εσθήρ σαγήνευσε το βασιλιά περισσότερο από κάθε άλλη γυναίκα, και προκάλεσε την εύνοια και τη συμπάθειά του περισσότερο απ' όλες τις άλλες παρθένες. Της έβαλε στο κεφάλι το βασιλικό διάδημα και την ανακήρυξε βασίλισσα".

Ο Νταλί αποτυπώνει το κεφάλι του βασιλιά, τη μεγαλύτερη έκταση του οποίου καταλαμβάνει η Εσθήρ. Όλες οι σκέψεις του περιστρέφονται γύρω από την πανέμορφη γυναίκα. Την βλέπει παντού, δεν μπορεί να σκεφτεί τίποτα άλλο, όπως κάθε ερωτευμένος.

Στην εικαστική σύνθεση ο Νταλί επηρεάστηκε βαθιά από τη θεωρία του Φρόιντ για το ασυνείδητο και την ονειρική απεικόνιση του σουρεαλισμού. Ο πίνακας εμφανίζεται ως ονειρική φαντασίωση, με την Εσθήρ "παγιδευμένη" ως σκέψη φωλιασμένη στο μυαλό του Ασσουήρου.O ζωγράφος στην ερμηνεία της ιστορίας της Εσθήρ επικεντρώθηκε στη δύναμη της ομορφιάς της με τη μορφή ονείρου.

Ο Νταλί και ο "διαστημικός ελέφαντας" της παράνοιάς του...

 

S. Dali: "Elephants"

[Στη μνήμη του Σαλβαντόρ Νταλί που πέρασε στην αιωνιότητα στη γενέτειρά του, Φιγκέρες, σαν σήμερα, 23 Ιανουαρίου 1989]

Ο Νταλί υπήρξε από τις εντυπωσιακότερες φυσιογνωμίες της σύγχρονης τέχνης, μια εκκεντρική και ιδιόρρυθμη προσωπικότητα. 

Πολλοί είναι εκείνοι που χαρακτήρισαν τον ισπανό καλλιτέχνη παραδοξολόγο, μεγαλομανή, σκανδαλώδη, ως και παρανοϊκό, όμως, κανείς ποτέ δεν αμφισβήτησε την καλλιτεχνική του μεγαλοφυία!

Η έκρηξη της φαντασίας του ιδιοφυούς σουρεαλιστή υπήρξε αξιοθαύμαστη. Θα τον χαρακτήριζε κανείς "σύνθετο καλλιτέχνη" (ζωγράφος, γλύπτης, χαράκτης, φωτογράφος, σκηνογράφος, συγγραφέας), όπως και σύνθετη ήταν και η προσωπικότητά του, προκλητική, εμμονική, εγωκεντρική, επιδειξιομανής, που αναζητά την ουσία της τέχνης. H εμβάθυνση στις εικόνες του "απίθανου" που σκιαγραφεί, είναι εμβάθυνση στα μυστήρια του μυαλού, της επιθυμίας, της ψυχής, του χωροχρόνου. Απεικονίσεις στις οποίες -για πολλούς- είναι διάχυτες οι αυταπάτες, οι παραισθήσεις, η παράνοια. 

"Υπάρχει μόνο μία διαφορά ανάμεσα σε έναν τρελό άνθρωπο και εμένα. Ο τρελός πιστεύει ότι είναι σώφρων. Εγώ το γνωρίζω ότι είμαι τρελός", συνήθιζε να λέει και οι πίνακες που φιλοτέχνησε  με παραστάσεις μυθικών ελεφάντων -αν μη τι άλλο- έχουν μια παράνοια...

Ο ζωγράφος σε πολλά εικαστικά του αποτυπώνει τον μυθικό, με μακριά πόδια, ελέφαντα, έμπνευση από τον οβελίσκο με τον "ελέφαντα του Μπερνίνι", η θέαση του οποίου συγκλόνισε όπως φαίνεται τον Νταλί, ακριβώς γιατί δεν φαίνεται να έχει κάποιο νόημα.
Το 1948 φιλοτεχνεί το έργο "Elephants". Σίγουρα για αρκετούς φιλότεχνους είναι κάπως δύσκολο να κατανοήσουν τι ακριβώς θέλει ο δημιουργός να εκφράσει, αλλά ας δεχτούμε πως κάθε παράλογο είναι ένα κομμάτι ενός γεγονότος από τη ζωή του καλλιτέχνη.

Η χρωματική παλέτα με τα χρυσοπόρφυρα χρώματα και το έντονο πορτοκαλοκίτρινο δηλώνει πως αποτυπώνεται η ώρα του δειλινού στο οποίο δύο ελέφαντες με πολύ ψηλά πόδια -σαν ξυλοπόδαροι- κινούνται μάλλον σε μια έρημο, καθώς ο ζωγράφος απεικονίζει στο βάθος αμμόλοφους...Αγνοώντας τον άνεμο, ο Νταλί απoτυπώνει την επιφάνεια της ερήμου, λεία. Οι ψηλοπόδαροι ελέφαντες περπατούν ο ένας δίπλα στον άλλο με τους οβελίσκους στην πλάτη. Ο ένας έχει το κεφάλι στραμμένο προς τον ουρανό, δίνοντας την εντύπωση της χαράς, ενώ ο άλλος έχει το κεφάλι στραμμένο προς το έδαφος, δίνοντάς του μια εικόνα θλίψης.
Κάτω από τα πόδια των ελεφάντων υπάρχουν δύο ανθρώπινες σιλουέτες ενώ στο κέντρο της εικόνας ο θεατής παρατηρεί ένα μικροσκοπικό σπίτι. 

Ο Νταλί με ανεξέλεγκτη φαντασία δημιουργεί στο ύφος του σουρεαλισμού, και μέσω του παραμορφωμένου ύφους του εκείνος θεωρεί πως εκφραζεται με απόλυτη σαφήνεια. 

S. Dali: "Elephant Spatial"

Το 1980 χυτεύεται σε μπρούντζο το γλυπτό "Elephant Spatial - Διαστημικός ελέφαντας". Αυτός ο ελέφαντας είναι κωμικότατος με τα ψηλόλιγνα, αραχνοειδή πόδια του και τον οβελίσκο στην πλάτη...

Λέγεται πως ο καλλιτέχνης το εμπνεύστηκε από ένα όνειρο που είδε η σύζυγός του, Γκαλά... 

Ο Κουβανός συνθέτης Άλντο Ραφαέλ Φόρτε, εμπνεύστηκε από γλυπτά και ζωγραφικά έργα του Νταλί και το 2003 συνθέτει το ομώνυμο έργο για μπάντα ("Dali"), αποτελούμενο από 5 μέρη, ένα για κάθε έργο. 

Πρόκειται για:

"Μονόκερως"
"Δον Κιχώτης"
"Ελέφαντες"
"Απεικονίσεις της Θείας Κωμωδίας του Δάντη" και
"Εμμονή της μνήμης" 

Εμείς σήμερα θα ακούσουμε  τη μεσαία κίνηση της σύνθεσης με τίτλο "Διαστημικός ελέφαντας" όπου το φανταστικό, εξωπραγματικό, αλληγορικό και ιδιότυπο της έκφρασης του Νταλί μεταλλάσσεται σε ήχο από τον Φόρτε, ο οποίος επικεντρώνεται στην αποτύπωση της παράλογης και χιουμοριστικής φύσης αυτού του πλάσματος.
Έτσι παρατηρούμε μοτίβα  σε υψηλούς τόνους(τα ψηλά πόδια του ελέφαντα) αντιθετικά με κείνα σε χαμηλούς τόνους (το βάρος του ελεφαντα).
Διάφοροι ηχοχρωματικοί συνδυασμοί αναλαμβάνουν ρόλο κοροϊδευτικό.  Είναι ήχοι που παραπέμπουν στον κόσμο του τσίρκου.
Τρομπέτες με σαξόφωνα,  φαγκότα με τούμπες, παρέχουν ελαφρύ κωμικό ανάγλυφο. Επίσης, νύξεις με ένταση και ταχύτερη κίνηση εκφράζουν την προσπάθεια του άγαρμπου ελέφαντα να χορέψει, όμως καθώς τα πόδια του αποδεικνύονται αδέξια και άχαρα για κάτι τέτοιο, το μόνο που καταφέρνει είναι απλά να λοξοπατήσει, γι' αυτό και ο ευρηματικός συνθέτης αλλάζει -σε 5/8- το τέμπο.

Aldo Rafael Forte: "Dali" ΙII: "Elephant Spatial"

Ο Νταλί, το "υπερ-κυβικό σώμα" και μια καινοτόμα σύνθεση...

 

                            

S. Dali: ""Corpus hypercubus"

(Με αφορμή τη γενέθλια επέτειο του Σαλβαντόρ Νταλί

Ο ιδιόρρυθμος και εκκεντρικός καλλιτέχνης γεννήθηκε στο Φιγκέρες, σαν σήμερα,
11 Μαΐου 1904)

                                                                                                                                  

16 Σεπτεμβρίου

"Με ξύπνησαν αργότερα απ' ότι συνήθως. Έβρεχε καταρρακτωδώς κι είχε τέτοια συννεφιά που μού ήταν αδύνατο να ζωγραφίσω. Δημιούργησα την τεχνική αποτυχία αυτού του Σεπτεμβρίου. Ενώ ζωγράφιζα τα ενδύματα καλύτερα από ποτέ, εντελώς αιφνίδια, από μια χιμαιρική παρόρμηση για μια απόλυτη τελειότητα, προσπάθησα να ζωγραφίσω σχεδόν χωρίς χρώμα τις κορεσμένες από ήλεκτρο επιφάνειες. Ήθελα να φτάσω στην πιο ολοκληρωμένη έκφραση της τέχνης μου, στο μάξιμουμ της πεμπτουσίας της υπο-υλοποίησης. Το αποτέλεσμα ήταν ολέθριο! Αρχικά η ζωγραφισμένη επιφάνεια ήταν πράγματι μεγαλειώδης, αλλά όταν στέγνωσε το ήλεκτρο έκανε "μπαλώματα", είχε απορροφήσει το χρώμα που ήταν από κάτω. Κι όλη η επιφάνεια πήρε μία απόχρωση σκούρου ήλεκτρου και γέμισε λεκέδες. Αυτή η συσκότιση του "Corpus hypercubus" φαίνεται πως συγχρονίστηκε με τη μολυβένια καταιγίδα της 16ης Σεπτεμβρίου. Για ένα απόγευμα σκοτείνιασε τη ζωή μου. Αλλά το βράδυ συνειδητοποίησα από πού πήγαζαν τα λάθη μου. Απολαμβάνω αυτά τα λάθη..."

(Dali: το ημερολόγιο μιας μεγαλοφυίας, εκδ. Εξάντας, Μτφ: Πλατής Ν.- Γιαμαλή Μ., Σελ. 119)

Ο μεγάλος Ισπανός καλλιτέχνης, Σαλβαντόρ Νταλί στο παραπάνω απόσπασμα από το αυτοβιογραφικό βιβλίο του αναφέρεται στην εικαστική δημιουργία του: "Corpus hypercubus", γνωστό ως  "Σταύρωση ή Υπερ-κυβικό σώμα", που σήμερα εκτίθεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.

Εχει  θέμα θρησκευτικό, τη "Σταύρωση", που όμως ο Νταλί πρωτοτυπεί για μια ακόμη φορά επιμένοντας στην συμβολική "αντιυλιστική" και "αντιμυστικιστική" άποψή του.


Στο σκουρόχρωμο  φόντο δεσπόζει ο Σταυρός, που αποτελείται από κύβους με αναφορές στην "τέταρτη διάσταση" που τόσο απασχολούσε το Νταλί.
Σταυρός και Ιησούς φαίνεται να αιωρούνται... 

Ο Υπερ-κύβος

Ο φωτισμός του έργου είναι υποβλητικός, εντείνοντας τη δραματικότητα της σκηνής. Ο Χριστός δεν φαίνεται να είναι καρφωμένος στο Σταυρό, όμως ο Νταλί "υπονοεί" τα καρφιά, καθώς τέσσερις μικροί κύβοι που αιωρούνται μπροστά, πιθανώς αποτελούν σύμβολά τους. 
Το σκιερό τοπίο με βουνά στο βάθος και το πάτωμα στρωμένο με ασπρόμαυρα πλακάκια συνδέονται απροσδιόριστα.

Αριστερά μια γυναικεία μορφή (μάλλον η Γκαλά) στέκει ευλαβικά μπρος στο θείο δράμα, θυμίζοντας τις γνωστές απεικονίσεις της σταύρωσης.

Το έργο έχει και μαθηματικό ενδιαφέρον, καθώς απεικονίζει την Σταύρωση του Ιησού πάνω στο ανάπτυγμα ενός υπερκύβου των τεσσάρων διαστάσεων που οι γήϊνες αντιληπτικές ικανότητες δεν μπορούν να συλλάβουν. Ιδιοφυής και ευρηματικός ο Νταλί, στο δικό του κώδικα λέει πως ο υλικός Ιησούς ταυτίζεται με το ανάπτυγμα της προβολής ενός τετραδιάστατου κύβου, που σημαίνει πως η πραγματική του υπόσταση, όπως και του υπερκύβου, είναι έξω από τη δυνατότητα των ανθρώπινων αισθήσεων.

Ο Νταλί, επηρεασμένος από τη φροϋδική θεωρία, καταγράφει με τόλμη την αβίαστη ροή της έμπνευσής του έξω από αισθητικές ή ηθικές ανησυχίες. 

Μπορεί ο ζωγράφος να κατέληξε ένας συντηρητικός καθολικός, όμως, ως καλλιτέχνης, τουλάχιστον στην αρχή της δράσης του, λειτούργησε πρωτοποριακά και επαναστατικά στη σύγχρονη τέχνη.

Σκέφτηκα πολύ μέχρι να αποφασίσω με ποιο έργο θα μπορούσα να συνοδεύσω αυτή την πρωτότυπη προσέγγιση του θέματος της Σταύρωσης από τον Νταλί.
Ο χώρος της κλασικής μουσικής έχει να μάς παρουσιάσει πλήθος αριστουργημάτων σχετικών με το θέμα....Stabat Mater, Ορατόρια, Καντάτες, Πάθη...

Όμως η επιθυμία μου να ταυτίζεται σε ύφος με την πρωτότυπη προσέγγιση του ζωγράφου δεν με οδηγούσε στα μεγαλεπήβολα ακούσματα των Μπαχ, Περγκολέζι, ντι Λάσσο, Περτ, ακόμα και των Πεντερέτσκι ή Γκουμπαϊντούλινα...

Osvaldo Golijov

Πιο κοντά θεώρησα -σύμφωνα με την ταπεινή μου άποψη- τη δημιουργία του αργεντίνου Osvaldo Golijov, έναν σύγχρονο-κλασικό συνθέτη που στις δημιουργίες του συνδυάζει αριστοτεχνικά τη Μπαχική αντίστιξη με μουσική κλέτσμερ, και το ρυθμικό τάνγκο νουέβο του Πιατσόλα.

Για τον εορτασμό των 250 χρόνων από το θάνατο του Μπαχ συνέθεσε το πιο γνωστό έργο του:  "La Pasión según San Marcos-Πάθη κατά Μάρκον'" στο οποίο συνδυάζει  στοιχεία Γρηγοριανού άσματος με αφρικανικά μουσικά στυλ. Φωνές λυρικών τραγουδιστών πλέκονται με αφροκουβανικά ηχοχρώματα, φιοριτούρες και ρυθμούς, φαινομενικά αταίριαστα, όμως ο Γκόλιχοφ ευρηματικός ως άλλος Νταλί χωρίς να απασχολείται για την παραδοσιακή ανάπτυξη του μουσικού είδους του "Πάθους" τολμά έξω από αισθητικές ανησυχίες να αναμίξει τα ετερώνυμα...

Καθώς ο Γκόλιχοφ ήταν Εβραίος, για να ανταποκριθεί μελέτησε την Καινή Διαθήκη και την Καθολική παράδοση στην οποία προσάρμοσε με ανατρεπτική διάθεση αφρικανικά ηχοχρώματα σε πληθώρα, όπως μαράκες, μπόνγκος, γκουίρος, καγιόν κλπ που προσθέτουν ως ηχητικά εφέ.

Αναμφισβήτητα, είναι καινοτόμος ο χαρακτήρας της σύνθεσης και παρόλο που  στην πρεμιέρα σόκαρε στην κυριολεξία το κοινό, μετά το πρώτο σοκ έγινε δεκτό με επευφημίες από κριτικούς και ακροατήριο. Το έργο χαρακτηρίστηκε "ιδιοφυές", και "η πρώτη μεγάλη σύνθεση του 21ου αιώνα".

Σίγουρα, αν την άκουγε ο Νταλί θα ενθουσιαζόταν, καθώς λάτρεψε και την ατμόσφαιρα της Αφρικής την οποία απεικόνισε χωρίς να έχει ποτέ επισκεφτεί την ήπειρο!

Osvaldo Golijov – La Pasión según San Marcos:

Golijov: La Pasión según San Marcos - 32. Crucifixión:

"Σαλβαντόρ Νταλί, ένας ιδιόρρυθμος μυστακοφόρος της εικαστικής τέχνης"

 

Ο σουρεαλιστής Σαλβαντόρ Νταλί υπήρξε  εκκεντρική και ιδιόρρυθμη προσωπικότητα.

Πολλοί τον χαρακτήρισαν παραδοξολόγο, μεγαλομανή, σκανδαλώδη, ως και παρανοϊκό!

Όμως, κανείς δεν αμφισβήτησε την καλλιτεχνική του μεγαλοφυία! Από τις εντυπωσιακότερες φυσιογνωμίες της σύγχρονης τέχνης!

S. Dali: "Cellini and Jupiter"
pinterest

Ανάμεσα στα πολλά που κατά καιρούς αναφέρονται για τον μεγάλο καλλιτέχνη ίσως πρέπει να θυμίσουμε πως "ήρωας" για τον Σαλβαντόρ Νταλί υπήρξε κι ο Μπενβετούτο Τσελίνι. Ενας επίσης εκκεντρικός και ιδιόρρυθμος πολυκαλλιτέχνης  της Αναγέννησης, με ζωή  πολυτάραχη, οξύθυμος, εγωπαθής, είρωνας, παθιασμένος, λάτρης των απολαύσεων της ζωής, αλλά συγχρόνως μεγαλοφυής και πολυτάλαντος!
Μάλλον είναι αρκετά τα κοινά τους στοιχεία, δεν βρίσκετε; Γι' αυτό και ένοιωθε πως ταυτιζόταν μαζί του ο Νταλί, ο οποίος εικονογράφησε την έκδοση της "Αυτοβιογραφίας" του  Τσελίνι το 1946.

Χαρακτηριστική είναι η απεικόνιση της προετοιμασίας του γλυπτού "Δίας" του Τσελίνι, ένα έργο τεραστίων διαστάσεων παραγγελία του βασιλιά της Γαλλίας φτιαγμένο από ασήμι.
Ο γλύπτης  -κατά την παράδοση- όταν ολοκλήρωσε τη σύνθεση, την τοποθέτησε σε σκοτεινό δωμάτιο και ανέθεσε σε έναν υπηρέτη να στέκεται δίπλα στο γλυπτό και να κρατά δάδα προκειμένου το αργυροκατασκευασμένο άγαλμα να λάμπει στο σκοτάδι.

Τη σκηνή αυτή αποτύπωσε ο Νταλί.

S. Dali: "Cellini's portrait"

Επίσης ένα σκίτσο-πορτρέτο του Τσελίνι από τον Νταλί έχει τα χαρακτηριστικά του ζωγράφου, αν κανείς παρατηρήσει τις λεπτομέρειες.
Στοιχείο που μαρτυρά τον απερίγραπτο θαυμασμό του Νταλί προς την προσωπικότητα του Τσελίνι!
Γιατί και  ο Νταλί ήταν εκκεντρικός, ισχυρογνώμων, πεισματάρης, επιθετικός και απερίσκεπτος ενίοτε,  τολμηρός και "αντάρτης".

Λάτρευε να αυτοδιαφημίζεται και να προκαλεί με τις κινήσεις του.

Κάποιοι δε, τον είπαν και τρομερά φιλοχρήματο! Μάλιστα αυτό το χαρακτηριστικό της απληστίας του οδήγησε στον αναγραμματισμό του ονόματός του Salvador Dali=Avida Dollars, που μεταφράζεται σε "άπληστος για δολάρια".

'Οπως και να'χει κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την καλλιτεχνική και πνευματική του "ιδιοφυία", κάτι, που δηλώνεται και σε ένα από τα ονόματά του :
"Eungenio", που στα ισπανικά σημαίνει "Είναι ιδιοφυής".

Το αγαπημένο  ισπανικό συγκρότημα, οι Μecanο, δίνουν αυτό το όνομά του σε ένα από τα τραγούδια τους, αφιερωματική τιμή στο μεγάλο συντοπίτη τους καλλιτέχνη με το χαρακτηριστικό μουστάκι...

"Si te reencarnas en cosa hazlo en lapiz o en pincely gala de piel sedosa que lo haga en lienzo o en papelandamos justos de genios "eungenio" salvador dali!"

"Αν μετενσαρκωθεί, πάλι με μολύβι ή πινέλο τη Γκαλά θα σκιτσάρει τη μεταξωτή σε καμβά ή χαρτί η ιδιοφυία"Eungenio" Σαλβαντόρ Νταλί!"

Mecano: "Eugenio Salvador Dali"

Φυσιογνωμία εκκεντρική ο Σαλβαντόρ Νταλί, αλλά ενδιαφέρουσα... 

Από τους πιο πρωτοπόρους και προοδευτικά πνεύματα της εποχής, με αχαλίνωτη φαντασία, οι αλληγορικές εικόνες του αποτελούν ονειρική παραίσθηση!

Σίγουρα οι προσεγγίσεις των θεμάτων του αποτελούν πρόκληση, άλλοτε σκανδαλίζουν ή σοκάρουν, άλλοτε ωθούν σε βαθύτερες σκέψεις και προβληματισμούς, σίγουρα πάντως μιλούν στην ψυχή εκείνου που θα σταθεί μπροστά στη δημιουργία του...

Από τα πλάσματα που λάτρεψε η αιωνιότητα...

Ο Νταλί πέθανε σαν σήμερα, 23 Ιανουαρίου 1989 από καρδιακή ανακοπή στο Φιγέρες τη γενέτειρά του. Ο τάφος του βρίσκεται μέσα στο Μουσείο του...

Το άρθρο δημοσιεύτηκε και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

Άγιος Αντώνιος: εμπνεύσεις από Νταλί και Χάρρισον

 

Καλημέρα και Χρόνια Πολλά στους εορτάζοντες!

Μια αναφορά στον Άγιο Αντώνιο ταιριάζει σήμερα, τον Άγιο πρώτο ασκητή του Χριστιανισμού, που στην έρημο παίδευσε την ψυχή του και τιθάσευσε πάθη και πειρασμούς.

"Οι πειρασμοί του Αγίου Αντωνίου": Σαλβαντόρ Νταλί

Πασίγνωστο και ιδιαίτερο έργο, με το οποίο πρώτη και μοναδική φορά, έλαβε μέρος σε διαγωνισμό ο διάσημος καλλιτέχνης, διαγωνισμό που μάλιστα έχασε από τον Max Ernst..
Στον πίνακα, ο καλλιτέχνης εμπνέεται από το ομώνυμο έργο του Φλωμπέρ και ο πειρασμός εμφανίζεται στον Άγιο Αντώνιο αρχικά με τη μορφή αλόγου, σύμβολο δύναμης.Η ένταση της σύνθεσης συγκεντρώνεται στο άλογο, που στηρίζεται στα δυο πισινά του πόδια, χλιμιντρίζει και επιδεικνύει την ισχύ, την κυριαρχία και τη δύναμή του.
Στη συνέχεια, και με μορφή ελέφαντα οι υπόλοιποι πειρασμοί .
Ο πρώτος μεταφέρει στην πλάτη του το χρυσό κύπελλο του πόθου, απ΄το οποίο αναδύεται μια γυμνή γυναίκα, εικόνα, που τονίζει τον ερωτικό χαρακτήρα της σύνθεσης. Οι άλλοι ελέφαντες μεταφέρουν μεγαλοπρεπή, επιβλητικά, χρυσοποίκιλτα κτίρια στις πλάτες τους, όλα πειρασμοί των Αντώνηδων της σύγχρονης εποχής.


Στη σύγχρονη λόγια μουσική του 20ού αιώνα ανήκει και ο Λου Χάρρισον, μαθητής και οπαδός του Σαίνμπεργκ στις δωδεκαφθογγικές τεχνικές, περισσότερο γνωστός για τους πειραματισμούς του πάνω στους μικροτόνους.
Νομίζω ταιριάζει στην εκκεντρικότητα ως καλλιτεχνική φυσιογνωμία στον υπερρεαλιστή Νταλί γι'αυτό και αποφάσισα να συνδυάσω το εικαστικό με αντίστοιχο έργο του Χάρρισον, ο οποίος συνέλαβε την ιδέα της σύνθεσής του

"Mass to St. Anthony",

όταν ο Χίτλερ εισέβαλε στην Πολωνία το 1939.

Πρόκειται για φωνητικό έργο με κρουστά, με στόχο την έκφραση της οργής αρχικά, και στη συνέχεια της ελπίδας.

Ο αρχικός σχεδιασμός ήταν να ακολουθηθεί το τυπικό της Λειτουργίας της Δυτικής εκκλησίας με τα 5 μέρη:

I: Kyrie

II: Gloria

III: Credo

IV: Sanctus

V: Agnus Dei

Ο συνθέτης ολοκλήρωσε τις δυο πρώτες κινήσεις και φύλαξε τη σύνθεση στο συρτάρι.
Εκεί έμεινε για 13 ολόκληρα χρόνια, όταν ανασύρθηκε για να επεξεργαστεί εκ νέου.Τα κίνητρά του ήταν απολύτως ρεαλιστικά: ανησυχούσε μάλλον πως τα κρουστά δεν θα επιτρέπονταν να ακουστούν εντός της εκκλησίας.

Σ'αυτήν την αναθεώρηση ενίσχυσε ηχοχρωματικά προσθέτοντας πίκολο το εναρκτήριο, δραματικό "Κύριε" που εκτελεί το γρηγοριανό άσμα σε τύπο πολεμικού εμβατηρίου.
Στο "Γκλόρια" η μελωδία συνοδεύεται από ήχους κουδουνιών μιμούμενα τον ήχο των εκκλησιαστικών καμπανών.[Ίσως εδώ ο Χάρρισον να κινήθηκε επηρεασμένος από τη μελέτη του σχετικά με την ινδονησιακή ορχήστρα Γκαμελάν]

Η "Λειτουργία του Αγίου Αντωνίου" είναι έργο εξαιρετικής ομορφιάς, επιβλητικό και υποβλητικό συγχρόνως.
Ξεκινά δραματικά με το ύφος να μεταμορφώνεται σταδιακά κατά την μελωδική εξέλιξη αναδύοντας γαλήνιο και ειρηνικό συναίσθημα... Η χορωδιακή επεξεργασία δίνει ένα διάφανο, θαυμάσιο αποτέλεσμα με τα έγχορδα, την άρπα και τις τρομπέτες να υποστηρίζουν φωνητικές γραμμές εμπνευσμένες από ψαλμωδίες, οι οποίες ενίοτε αντικατοπτρίζουν και πινελιές τζαζ, είδος που ο Χάρρισον ήταν εξοικειωμένος.

Lou Harrison: Mass to St. Anthony

Με αφορμή τον Άγιο Αντώνιο μπορείτε να διαβάσετε παλιότερα κείμενα εδώ και εδώ.

"ΝΤΑΛΙ: Λιωμένα τα ρολόγια, μα η μνήμη επιμένει..."

Salvador Dali: "Η εμμονή της Μνήμης", ΜΟΜΑ-Ν.Υork

(Με αφορμή τα γενέθλια του Σαλβαντόρ Νταλί, 11 Μαΐου 1904) 

Αποτελεί έναν από τους πιο γνωστούς σουρρεαλιστές ζωγράφους του 20ου αιώνα και μια από τις πλέον ιδιόρρυθμες φυσιογνωμίες της σύγχρονης τέχνης. 

Ο Σαλβαντόρ Νταλί γεννήθηκε σαν σήμερα 11 Μαΐου 1904 και είναι ένας καλλιτέχνης ιδιότυπα εκφραστικός, εκκεντρικός, συχνά σε επίπεδα παραλογισμού.

Ένας από τους πιο διάσημους πίνακές του που εκτίθεται στο ΜΟΜΑ της Νέας Υόρκης είναι εκείνο με τα ρολόγια που λιώνουν, την απέραντη άνυδρη έρημο και μυρμήγκια να περπατούν... 

Πρόκειται για ελαιογραφία με τίτλο: «Η εμμονή της μνήμης»...

Τα ρευστά ρολόγια θεωρήθηκαν συμβολισμός της έννοιας του χρόνου που χάνεται στο υποσυνείδητο, που παραπέμπει πολλούς στην αλληγορία του κενού χρόνου.

Την εποχή που ο ζωγράφος φιλοτέχνησε το έργο ζούσε στην Καταλονία, γι' αυτό απεικονίζει την έρημό της, ενώ τα μυρμήγκια που περπατούν πάνω στο ρολόι αντιπροσωπεύουν τη φθορά του χρόνου. 

Ο τίτλος του έργου αφορά την ικανότητα της μνήμης να συγκρατείται στον χρόνο, καθώς αυτός φθείρεται γύρω της. 

Ασυνήθιστες, αλληγορικές και φανταστικές οι εικόνες του... 

Ι. Ο Κουβανός συνθέτης Άλντο Ραφαέλ Φόρτε, εμπνεύστηκε από γλυπτά και ζωγραφικά έργα του Νταλί και το 2003 συνθέτει το ομώνυμο έργο για μπάντα, αποτελούμενο από 5 μέρη, ένα για κάθε έργο. 

Πρόκειται για:

«Μονόκερως»

«Δον Κιχώτης»

«Ελέφαντες»

«Απεικονίσεις της Θείας Κωμωδίας του Δάντη» και

«Εμμονή της μνήμης» 

Στην «Εμμονή της μνήμης», το αινιγματικό, αλληγορικό και ιδιότυπο της έκφρασης του Νταλί μεταλλάσσεται σε ήχο από τον Φόρτε, ο οποίος μεταφράζει το "ρευστό ρολόι", την εφήμερη φύση του ανθρώπου, και την αναπόφευκτη αποσύνθεσή μας με διάφωνες αρμονίες ενώ οι επίμονοι ρυθμοί, υποδηλώνουν το συνεπές του χρόνου, που περνά και χάνεται, αντίθετα με την επιθυμία του ανθρώπου.

Επαναλαμβανόμενα επίμονα μοτίβα εκτελούνται μεταφερόμενα από τις τρομπέτες στα φλάουτα κι από κει στα πίκολλι, υπονοώντας την εμμονή της μνήμης. 

Μια μονότονη, αργόσυρτη και γλυκά πληκτική μελωδία, που ακούγεται από το άλτο σαξόφωνο ενισχύει  ηχητικά το άνυδρο, άγονο τοπίο της Καταλονικής ερήμου του πίνακα.

Aldo Rafael Forte: "Dali-The Persistence of Memory"

Εντυπωσιακά πρωτότυπο έργο, ικανοποιεί την επιθυμία του συνθέτη να "αναπαραστήσει" την εικόνα, εμπνεόμενος από αυτή. 

ΙΙ. Aπό το συγκεκριμένο εικαστικό έργο του Σαλβαντόρ Νταλί έχει εμπνευστεί ο Τζωρτζ Κραμπ την ομώνυμη σύνθεσή του: " The Persistence of Memory (after painting by Salvador Dalí"...
Ο αμερικανός αβανγκάρντ συνθέτης ανταποκρίνεται στην ονειρική ατμόσφαιρα της μνήμης του Νταλί μέσω του προσωπικού του κόσμου των αναπολήσεων, τον οποίο επικαλείται βάζοντας τον πιανίστα να παίζει στα πλήκτρα και τις χορδές ταυτόχρονα.
Τα παραμορφωμένα ρολόγια, οι θολές μνήμες από το παρελθόν αντικατοπτρίζονται από τον Κραμπ στη συμπερίληψη μουσικής που θυμίζει κλασικούς συνθέτες και συνθέσεις: ένα παραλλαγμένο μοτίβο από το κονσέρτο για κλαρινέτο του Μότσαρτ-αναφορά στον κλαρινετίστα πατέρα του συνθέτη, θέματα από Μπετοβενικές σονάτες , που παραπέμπουν στα χρόνια μαθητείας του, αλλά και ανντίλαλοι αγαπημένων μελωδιών από την ιδιαίτερη πατρίδα του... Ο χρόνος φθείρεται, όμως δεν χάνεται ολοκληρωτικά, αφού η μνήμη έχει την ικανότητα να τον συγκρατεί...

Η σύνθεση το Κραμπ αποτελεί μέρος του έργου του: "Ten Fantasy-Pieces (after celebrated paintings)", από το 1ο Βιβλίο των "Metamorphoses" για ενισχυμένο πιάνο.
Με μοντέλο τις "Εικόνες από μια Έκθεση" του Μουσόργκσκυ, εμπνέεται από δέκα ζωγραφικά έργα διάσημων δημιουργών(Σαγκάλ, Κλέε, Καντίνσκυ, Βαν Γκογκ, Γκωγκέν, Νταλί κλπ)στοχεύοντας όχι τόσο στην μουσική αποτύπωσή τους, όσο στη μεταφορά της αίσθησης που αφήνουν στον φιλότεχνο θεατή.

George Crumb: Metamorphoses, Book 1 – No. 9. The Persistence of Memory

Θαυμαστή η συνένωση των δυο τεχνών! Το έργο του Aldo Forte(που σημειωτέον, όπως φαίνεται από το πλήθος του έργου του, αρέσκεται στο να βρίσκει ερεθίσματα στις ζωγραφικές πινελιές), αλλά και κείνο του George Crumb αποτελούν τρανταχτά παραδειγματα της σύγχρονης εποχής, όπου αποδεικνύεται η δύναμη της τέχνης με την αισθητική της μιας να είναι ίδια με αυτήν της άλλης με το υλικό μόνο να διαφέρει.

Δύο τέχνες που συνυπάρχουν αρμονικά και συμπληρωματικά...

Εμπνευστικοί, μουσικοεικαστικοί δεσμοί, με το χρώμα και τον ήχο να μαγνητίζουν αυτιά, μάτια, διαθέσεις!

Υπάρχουν και άλλα  κείμενα για το ζωγράφο. Περιηγηθείτε!

"Αχ, ιδιόρρυθμε κ.Σαλβαντόρ!"

 

Ιδιορρυθμίες, εκκεντρικότητες ίσως και σε επίπεδα παραλογισμού έχουμε χαρακτηρίσει πολλές φορές συμπεριφορές των γύρω μας, πολλοί από μας!

Άλλοι, πιο ψαγμένοι στην ψυχολογία το'χουν πει  διαστροφή με τρομακτικές προεκτάσεις, που ανησυχούν τους ειδικούς...

Υπάρχει όμως παραλογισμός στην τέχνη;
Μια ιδιότυπη εκφραση, διαφορετική από την καθιερωμένη θα τη λέγαμε λόξα ή ζαβάδα;

Ας πούμε...πώς θα σας φαίνονταν ως μοντέλα "Δυο κομμάτια ψωμιού και ένα λευκό πιόνι λίγο πιο πίσω";

i.pinimg

"Κάθε απόγευμα μαζί με τη Γκαλά παίζαμε σκάκι.

Ζωγράφιζα στο τραπέζι τα ψίχουλα του ψωμιού. 

Μια μέρα, που ξεχάσαμε να βάλουμε όλα τα 

σκακιστικά κομμάτια στο κουτί τους, 

έμεινε ένα εκτός. 

Μου άρεσε αυτή η νέα θέση για το πιόνι.

Ετσι, σκαρφιστήκαμε ένα καινούργιο σκακιστικό σετ 

για να συνεχίσουμε να παίζουμε...,

αφού το πιόνι εκείνο ήταν τώρα το μοντέλο μου!"

Αυτή η "παραξενιά" του σουρρεαλιστή Σαλβαντόρ Νταλί, που γεννήθηκε σαν σήμερα 11 Μαΐου του 1904 έδωσε την έμπνευση να δημιουργήσει το 1940 το έργο του:

"Two Pieces of Bread Expressing a Sentiment of Love-

Δυο κομματάκια ψωμιού-αίσθημα αγάπης" 

i.pinimg

Ο Νταλί αγαπούσε πολύ το σκάκι.
Δημιούργησε και ενα σετ σκακιού από χρυσό και ασήμι δίνοντας στα πιόνια χαρακτηριστικές μορφές.
Π.χ, ο βασιλιάς έχει τη μορφή του αντίχειρα του ζωγράφου ή η βασίλισσα του αντίχειρα της γυναίκας του, Γκαλά!!

Αυτό και άλλα πολλά  φανερώνουν την πολυσχιδή και ιδιόρρυθμη προσωπικότητα του ισπανού καλλιτέχνη.

Πολλοί τον χαρακτήρισαν παραδοξολόγο, μεγαλομανή, σκανδαλώδη, ως και παρανοϊκό!
Όμως, κανείς δεν αμφισβήτησε την καλλιτεχνική του μεγαλοφυία!Από τις εντυπωσιακότερες φυσιογνωμίες της σύγχρονης τέχνης!

Λάτρευε να αυτοδιαφημίζεται και να προκαλεί με τις κινήσεις του.
Κάποιοι τον είπαν τρομερά φιλοχρήματο! Μάλιστα αυτό το χαρακτηριστικό της απληστίας του οδήγησε στον αναγραμματισμό του ονόματός του Salvador Dali= Avida Dollars, που μεταφράζεται σε "άπληστος για δολάρια".

Όπως και να'χει κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την καλλιτεχνική και πνευματική του "ιδιοφυία", κάτι, που δηλώνεται και σε ένα από τα ονόματά του :

"Eungenio", που στα ισπανικά σημαίνει "Είναι ιδιοφυής".

Το αγαπημένο μου ισπανικό συγκρότημα, οι Μecanο, δίνουν αυτό το όνομά του σε ένα από τα τραγούδια τους, αφιερωματική τιμή στο μεγάλο συντοπίτη τους καλλιτέχνη με το χαρακτηριστικό μουστάκι...

"Si te reencarnas en cosa hazlo en lapiz o en pincel

y gala de piel sedosa que lo haga en lienzo o en papel

andamos justos de genios "eungenio" salvador dali!"

"Αν μετενσαρκωθεί,

πάλι με μολύβι ή πινέλο

τη Γκαλά θα σκιτσάρει τη μεταξωτή

σε καμβά ή χαρτί

η ιδιοφυία

"Eungenio" Σαλβαντόρ Νταλί!"

To κείμενο έχει δημοσιευτεί και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

"Benvenuto Cellini"

 

Θεωρείται η πιο απαιτητική όπερα του  Μπερλιόζ ,που σπανίως ανεβαίνει στη σκηνή.
Το έργο επικεντρώνεται στην προσωπικότητα του  εριστικού και με επιθετική  ιδιοσυγκρασία γλύπτη, ζωγράφου και χρυσοχόου  της Αναγέννησης, Μπενβενούτο Τσελίνι, που γεννήθηκε σαν σήμερα 3 Νοεμβρίου του 1500.Μιας πολύπλευρης προσωπικότητας με ταλέντο -πλην των υπολοίπων- και στη μουσική. Ξεκίνησε μαθήματα φλάουτου σε νεαρή ηλικία και διετέλεσε επιτυχημένος φλαουτίστας στην ορχήστρα του πάπα κατά τη διάρκεια της περιόδου του στη Ρώμη.

Ο Τσελίνι υπήρξε καλλιτέχνης με ζωή  πολυτάραχη ,γεμάτη περιπέτειες, καβγάδες και μπλεξίματα με τους μαικήνες του, δολοφονίες, πολεμικά  κατορθώματα, τραβολογήματα για ερωτικές ατασθαλίες, αλλά και στιγμές θριάμβου,  λαμπρές στιγμές καλλιτεχνικής δημιουργίας.

Οξύθυμος, εγωπαθής, είρωνας, παθιασμένος,λάτρης των απολαύσεων της ζωής, αλλά συγχρόνως μεγαλοφυής και πολυτάλαντος!

Το διασημότερο γλυπτό του είναι ο  τεραστίων διαστάσεων "Περσέας με το κεφάλι της Μέδουσας",  που κοσμεί την κεντρική πλατεία της Φλωρεντίας Piazza della Signoria.


Ο Τσελίνι κατέχει εξαιρετική θέση και στην ιστορία της λογοτεχνίας, με την "Αυτοβιογραφία" του, ένα αντιλογοτεχνικό έργο ,μια μαρτυρία ζωτικότητας και πάθους, τεκμήριο λαϊκού ύφους, κυρίως για τη δύναμη της γνήσιας ειλικρίνειάς  του.

Από το "Εισαγωγικό σονέτο" :

"Tην ιστορία αυτή τη γράφω της ταραγμένης μου ζωής

για να ευχαριστήσω της φύσης το Θεό...

[...]

Μονάχα ένα  με λυπεί,όταν αντιλαμβάνομαι

  τι πολύτιμο χρόνο, στην ματαιοδοξία έχω ξοδέψει..."

This tale of my sore-troubled life I write,

   To thank the God of nature, who conveyed

   My soul to me, and with such care hath stayed

   That divers noble deeds I’ve brought to light.

‘Twas He subdued my cruel fortune’s spite:

   Life glory virtue measureless hath made

   Such grace worth beauty be through me displayed

   That few can rival, none surpass me quite.

Only it grieves me when I understand

   What precious time in vanity I’ve spent-

   The wind it beareth man’s frail thoughts away.

Yet, since remorse avails not, I’m content,

   As erst I came, WELCOME to go one day,

   Here in the Flower of this fair Tuscan land.

(Benvenuto Cellini - Εθνική Βιβλιοθήκη  Βιέννης)

Η ομώνυμη  όπερα του Μπερλιόζ βασίζεται σε επεισόδια  παρμένα από την περίτεχνη αυτοβιογραφία του Τσελίνι και κυρίως σε κείνο, που αφορά στην χύτευση του "Περσέα",αναμεμειγμένα με πλασματικά στοιχεία του λιμπρετίστα.

Επειδή το έργο είναι τεχνικά πολύ απαιτητικό, εκτελείται σπάνια πλην της εισαγωγής του, που βρίσκει περίοπτη θέση στα προγράμματα των συμφωνικών ορχηστρών.

Ακούμε την Εισαγωγή υπό την καθοδήγηση του Charles Munch:

Το έργο απαιτεί έναν τενόρο μεγάλων φωνητικών δυνατοτήτων  και εξαιρετικής τεχνικής,ώστε να μπορεί να διαχειριστεί  τις άριες της όπερας.
Στο ρόλο αυτό διακρίθηκε ο Nicolai Gedda, κορυφαίος των κορυφαίων, που τον ακούμε στην άρια "Sur les monts les plus sauvages":

Μια πραγματική ωδή στην γυναικεία ομορφιά αποτελεί το ημικυκλικό χάλκινο ανάγλυφο "Η νύμφη του Fontainebleau", που δημιούργησε ο Τσελίνι στο ομώνυμο παλάτι για τον προστάτη των τεχνών, Φραγκίσκο τον Α΄.

(Μουσείο Λούβρου)

Για τον Φραγκίσκο και η περίφημη "αλατιέρα",μια σύνθεση πολύπλοκη από σκαλισµένο χρυσάφι
και σµάλτο σε εβένινη βάση, με την αξία της να υπερβαίνει τα 50 εκατ. ευρώ!
Δύο οι βασικές φιγούρες!
Ο Ποσειδώνας, θεός της θάλασσας από την οποία προέρχεται το αλάτι και η Γαία.
Τα πόδια των θεών λυγισμένα  και τεντωμένα συμβολίζουν τις πεδιάδες και τα βουνά.
Η βάση έχει οκτώ απεικονίσεις, τέσσερις για τις εποχές και τέσσερις για την αυγή, τη μέρα, το σούρουπο και τη νύχτα.

(Ιστορικό Μουσείο Καλών Τεχνών-Βιέννη)

Όλα τα πρόσωπα τη όπερας, πλην του Τσελίνι και του πάπα Κλήμη είναι όπως είπαμε επινοήσεις του λιμπρετίστα.
Η ιστορία, αν και κάπως εκκεντρική, είναι εκπληκτικά ενδιαφέρουσα!
Όλα τα σοβαρά δίνονται με κωμικό τρόπο!!!

Περιληπτικά η υπόθεση:

Ενώ ο Τσελίνι εργάζεται πάνω στο άγαλμα του Περσέα,παραγγελία του πάπα Κλήμη, γνωρίζει και ερωτεύεται την κόρη του ταμία του πάπα,Τερέζα .Εκείνη ,φαινεται να ανταποκρίνεται ,αλλά ο έρωτάς τους εχει ενα μεγάλο αντίπαλο ,τον Fieramosca, επίσημο γλύπτη του Πάπα, που είναι επίσης ξετρελαμένος με την κοπέλα.Σε μια καρναβαλική γιορτή,ο Τσελίνι μονομαχεί και σκοτώνει τον φίλο του Fieramosca.
Ο πάπας διατάζει φυσικά τη σύλληψη του Τσελίνι, και τότε εκείνος απειλεί να σπάσει το όμορφο γλυπτό αν δεν του δώσει πλήρη συγχώρηση και  την ευλογία του  να παντρευτεί την Τερέζα.
Φυσικά ο Πάπας συμφωνεί και ,όπως σωστά καταλαβαίνετε...
"έζησαν αυτοί καλά και μεις καλύτερα!!!"

               

(Κοστούμια των πρωταγωνιστών για την πρεμιέρα, που δόθηκε στις 10 Σεπτεμβρίου του 1838)

Ένας ρόλος αξιοπρόσεκτος είναι αυτός της  νεαράς δεσποσύνης,Τερέζας, που ο Μπερλιόζ αναθέτει στη διάφανη,κρυστάλλινη,λεπτεπίλεπτη φωνή μιας λυρικής σοπράνο.

Η άρια, που ακολουθεί είναι από τη σκηνή, όπου η Τερέζα βρίσκει μια ερωτική επιστολή από τον Τσελίνι και τραγουδάει από τη χαρά της  : "Les belles fleurs"

Les belles fleurs! Un billet

Cellini!  Quelle imprudence!

Eh quoi! Venir ici!

Ce soir même, ah! grand Dieu!

Mais mon père est bien loin,

Et l'instant est propice,

Que faire?

Entre l'amour et le devoir

Un jeune coeur est bien à plaindre,

Ce qu'il désire il doit le craindre,

Et repousser même l'espoir

Se condamner à toujours feindre,

Avoir des yeux, et ne point voir

Comment le pouvoir?

Quand j'aurai votre âge,

Mes chers parents,

Il sera temps d'être plus sage

Mais à dix-sept ans

Ce serait dommage, vraiment bien dommage,

Oh! dès  qu'à mon tour

Je serai grand' mère,

Dès que je serai grand' mère

Alors laissez faire, malheur a l'amour.

(Η όπερα πέρασε και από λογοκρισία. Γι'αυτό ο Μπερλιόζ  αναγκάστηκε να αντικαταστήσει τον Πάπα Κλήμη με έναν Καρδινάλιο)

***

O Μπενβετούτο Τσελίνι και η πολυτάραχη ζωή του ενέπνευσε και την όπερα του Σαιν Σανς "Ascanio", που το λιμπρέτο του γράφτηκε βασισμένο σε μυθιστόρημα του Αλεξάνδρου Δουμά, πατρός. 

Είναι έργο του 1890 και ο τίτλος του "Ασκάνιο"(από το ρόλο του μαθητή του Τσελίνι) επινοήθηκε για να αποφευχθεί τυχόν σύγχυση με την όπερα του Μπερλιόζ.
Aκούμε το χαριτωμένο βαλς από την 3η πράξη:

Ο πολυτάραχος βίος του Τσελίνι γίνεται και μιούζικαλ το 1945. Πρόκειται για το "The Firebrand of Florence", τη μουσική του οποίου γράφει ο Kουρτ Βάιλ, ενώ τους στίχους υπογράφει ο Iρα Γκέρσουιν:

S.Dali" Cellini and Jupiter"

Aξίζει να αναφερθεί πως ο  Τσελίνι υπήρξε "ήρωας" για τον Σαλβαντόρ Νταλί, ο οποίος εικονογράφησε την έκδοση της "Αυτοβιογραφίας" του το 1946.

Χαρακτηριστική η απεικόνιση της προετοιμασίας του γλυπτού "Δίας" του Τσελίνι, ένα έργο τεραστίων διαστάσεων παραγγελία του βασιλιά της Γαλλίας φτιαγμένο από ασήμι.

S.Dali: "Cellini portrait"

Ο γλύπτης  -κατά την παράδοση- όταν ολοκλήρωσε τη σύνθεση, την τοποθέτησε σε σκοτεινό δωμάτιο και ανέθεσε σε έναν υπηρέτη να στέκεται δίπλα στο γλυπτό και να κρατά δάδα προκειμένου το αργυροκατασκευασμένο άγαλμα να λάμπει στο σκοτάδι.
Τη σκηνή αυτή αποτύπωσε ο Νταλί.

Επίσης ένα σκίτσο-πορτρέτο του Τσελίνι από τον Νταλί έχει τα χαρακτηριστικά του ζωγράφου, αν κανείς παρατηρήσει τις λεπτομέρειες. Στοιχείο που μαρτυρά τον θαυμασμό του Νταλί προς την προσωπικότητα του Τσελίνι!

Η ζωή του Μπενβενούτο Τσελλίνι,Απομν/ματα-Μαρτυρίες -Εκδ: Άγρα-Μετάφ:  Γ. Λεωτσάκος
http://www.gutenberg.org/dirs/etext03/7clln10h.htm
http://www.pi-schools.gr/books/gymnasio/eikastika
http://www.aria-database.com
http://www.metopera.org/
dalipaintings.com

Azy Gouziou (Άζη Γουζίου)3 November 2020 at 05:23

Εντυπωσιακή η παραδοχή του καλλιτέχνη με την πολυτάραχη, περιπετειώδη την επικίνδυνα βιωμένη ζωή του:
"Μονάχα ένα με λυπεί,όταν αντιλαμβάνομαι
τι πολύτιμο χρόνο, στην ματαιοδοξία έχω ξοδέψει..."
Αλήθεια, πόσοι άνθρωποι χάνουν τον χρόνο τους για να υπηρετήσουν την ματαιοδοξία!
Όντως, η όπερα του Μπερλιόζ είναι απ' τις δυσκολότερες αλλά και πολύ μεγάλης διάρκειας, όμως πώς να χωρέσουν τόσες και τόσες στιγμές του ήρωά της σε κάτι μικρότερο;
Κι ο Μπερλιόζ, πράγματι έγραψε ένα σπουδαίο έργο και σε νεαρή ηλικία.
Ο Γκέντα εξαίρετος στην άρια που μας παραθέτεις, Ελπίδα μου. Σίγουρος για τον ρόλο του, αλλά και η Άννα Νετρέμπκο υπέροχη στην άρια της Τερέζας μας μεταφέρει την χαρά της ηρωίδας. Πολύ χαρούμενο και το φινάλε της όπερας του Σαιν-Σανς, Ασκάνιο.
Το δε μιούζικαλ με τις βαρειές υπογραφές Βάιλ-Ι. Γκέρσουιν προσθέτουν άλλο ένα σπουδαίο καλλιτεχνικό έργο στον διάσημοΤσελίνι που τα έργα του είναι κοσμήματα τέχνης.
Ευχαριστούμε πολύ, αγαπημένη μου Ελπίδα για την θαυμάσια αυτή ανάρτηση, που, όπως πάντα, με κόπο και μεράκι ετοιμάζεις. Φιλιά και καλό απόγευμα! ❤

ReplyDelete
Replies

ELPIDA NOUSA3 November 2020 at 06:14

Οντως εντυπωσιακη παραδοχη και με διαθεση να φιλοσοφησει ο Τσελινι, μετα από όσα ειχε διαπράξει!
Καλησπερα, Αζη μου!Ευχαριστω πολύ γα την προσοχη και το σχόλιό σου σε αυτη την αναφορά μου στον εκκεντρικό και με πολυταραχη ζωη ιταλό πολυτεχνιτη, ζωη που κέντρισε αρκετους απο τους μουσικούς να μεταφερουν τη ζωη του στη μουσική σκηνη, με πιο γνωστη την οπερα του Μπερλιοζ!
Παρολη την αποτυχημένη πρεμιέρα, ωστόσο μετα τις αναθεωρησεις της σημερα ακουγεται συχνά, ιδιως η εκπληκτικης εκφραστικοτητας και ενορχηστρωσης ουβερτουρα και το μερος του Ρωμαικου καρναβαλιου!!
Οι δυο άριες που επελεξα με Γκεντα και Νετρεμπκο εγιναν γιάυτον ακριβως το λόγο για να αναδειξω το μεγεθος της μεγαλοσυνης του εργου, επειδη οι φιλομουσοι περιοριζονται μόνο σε αυτα τα δυο μερη και χαιρομαι, καλη μου φιλη που σου αρεσαν!
Ειναι πάντα χαρά μου να μοιραζομαστε θέματα τα οποία εχω ερευνησει και με εντυπωσιασαν, αγαπημενη μου!
Σ'ευχαριστω και πάλι κι ευχομαι ενα ηρεμο, γλυκό απόγευμα να εχεις! Σε φιλώ και γω!