"Μαργαριτάρια του Στραντιβάριους στην Οξφόρδη"

 

Edgar Bundy (1862 -1922): "O Στραντιβάριους στο εργαστήριό του"

Tο εκνευριστικό ψιλόβροχο δεν έλεγε να σταματήσει και κείνος ο υπερόπτης ήλιος να μην καταδέχεται να κάνει την εμφάνισή του. Αν και ο καιρός δεν επέτρεπε οποιαδήποτε εξόρμηση, η προγραμματισμένη ημερήσια εκδρομή στην Οξφόρδη θα γινόταν, ο κόσμος να χαλούσε.

Πήρα το τρένο των 8:35. Η διαδρομή από το Λονδίνο έμοιαζε με ταινία εποχής.
Εικόνες της βικτωριανής Αγγλίας. Ατέλειωτης έκτασης πάρκα, μικρά και μεγάλα σπίτια πνιγμένα στην πολυχρωμία των λουλουδιών, που προσπαθεί να ξεγελάσει τη μουνταμάρα του ομιχλώδους πρωινού. Μετά από διαδρομή μιας ώρας, κατέβαινα στο σταθμό της γνωστής πανεπιστημιούπολης. Η Οξφόρδη, μια από τις παλαιότερες πόλεις της Μεγάλης Βρετανίας με τα πανέμορφα αρχιτεκτονικά κτίρια και την πλούσια πνευματική ζωή

Το μουσείο Ashmolean βρίσκεται στην καρδιά της σ'ένα κομψό, νεοκλασικό κτίριο.
Στο εσωτερικό της εισόδου μια μεγάλη αίθουσα κοσμείται από ελληνικά και ρωμαϊκά γλυπτά. Σάτυροι, Μαινάδες και άλλα "παιχνιδιάρικα" στοιχεία της κλασικής μυθολογίας, καλωσορίζουν τον επισκέπτη.

Το μουσείο, που ιδρύθηκε το 1683, διαθέτει μια ευρεία ποικιλία μόνιμων συλλογών, αλλά και πλήθος ειδικών εκθεμάτων. Υπάρχουν κυριολεκτικά εκατοντάδες ειδώλια, σφραγίδες, αγγεία από χρυσό,ασήμι και άλλα πολύτιμα μέταλλα.
Αυθεντικά ή πιστά αντίγραφα αντικειμένων της ελληνιστικής,ρωμαϊκής περιόδου αντικείμενα από την Αίγυπτο, τη Βαβυλώνα και αλλού. Κοσμήματα περίτεχνης διακόσμησης, κτερίσματα από αγγλοσαξωνικά κοιμητήρια, κινέζικες πορσελάνες, ασιατικά γλυπτά, φιάλες, νομίσματα.


Όμως, η σημερινή μου επίσκεψη σ'αυτό τον αξιόλογο χώρο είχε άλλο σκοπό.

Το μουσείο Ashmolean και γενικά η πόλη της Οξφόρδης, αυτό το καλοκαίρι ετοίμασε την πρώτη σημαντική εμφάνιση της Μ.Βρετανίας αφιερωμένη στο μεγάλο Ιταλό οργανοποιό Α.Στραντιβάριους.
Τα εγκαίνια της έκθεσης έγιναν στις 13 Ιουνίου και ολοκληρώθηκαν την Κυριακή 11 Αυγούστου. Το Ashmolean με αυτή την ειδική έκθεση γιορτάζει τη ζωή και το έργο του Antonio Stradivari, συγκεντρώνοντας 21 από τα πιο σημαντικά και καλοδιατηρημένα βιολιά, με στόχο να αναδειχθεί η λάμψη της τέχνης του.


Δύο από αυτά, ο "Μεσσίας" και η "Λαίδη Μπλαντ", ανήκουν στη μόνιμη συλλογή του μουσείου, ενώ τα υπόλοιπα είναι ευγενικές χορηγίες και δάνεια φιλότεχνων ιδιωτών.

Τα "μαργαριτάρια-βιολιά" που πολλά απ' αυτά εκτίθενται για πρώτη φορά, κατασκευάστηκαν στις αρχές του 18ου αιώνα, όταν ο Στραντιβάριους βρισκόταν στο απόγειο της καλλιτεχνικής του δημιουργίας.

Το καθένα, προσεκτικά τοποθετημένο σε κρυστάλλινες προθήκες με συσκευές συναγερμού λόγω της ανυπολόγιστης αξίας τους.

Στην αρχή της έκθεσης και σε περίοπτη θέση συναντάς το Serdet.
Είναι το πρώτο από τα βιολιά που επιμελήθηκε ο διάσημος τεχνίτης το 1666.
Ένας αρμόδιος, επιμελητής της έκθεσης, φορώντας τα λευκά του γάντια, μην τυχόν και τραυματίσει την εύθραυστη, υπεραιωνόβια ψυχή των φημισμένων τοξοτών, μάς εξηγεί τη σημασία των εκθεμάτων και δείχνει την λατινική επιγραφή, καθώς και την ημερομηνία κατασκευής που φέρουν όλα τα γνήσια Στραντιβάριους.
Έχω προμηθευτεί από την είσοδο έναν οδηγό. Φοράω τα ακουστικά για να ακούσω τον τέλειο, μοναδικό και κυριολεκτικά μαγικό ήχο.

Δεξιά υπάρχει μια αναπαράσταση του εργαστηρίου του Στραντιβάριους στην Κρεμόνα, όπου εκτίθενται εργαλεία και καλούπια του διάσημου τεχνίτη. Ευκαιρία για τους επισκέπτες να έχουν μια συνολική εικόνα του περιβάλλοντος μέσα στο οποίο κατασκευάστηκαν τα βιολιά.

Σε μια γιγάντια οθόνη προβάλλεται ένα σχετικό λογύδριο του εφόρου της έκθεσης. Συγκρατώ μια φράση του: "Κανείς δεν μπορεί να σταθεί μπροστά από αυτές τις προθήκες και να μην αισθανθεί δέος!Σίγουρα ο ρυθμός της καρδιάς, στη θέα τους, είναι γρηγορότερος. Είναι εκπληκτικά."

Στο επίκεντρο της έκθεσης, δίπλα-δίπλα, δυο βιολιά ανυπολόγιστης αξίας.
Πρόκειται για τη "Lady Blunt" και το "Messiah".

To βιολί:" Λαίδη Μπλαντ", πήρε το όνομά του από την πρώην κάτοχό του, εγγονή του λόρδου Βύρωνα, Ανν Μπλαντ, διάσημη στην εποχή της για την εκτροφή καθαρόαιμων αλόγων και τη δεξιοτεχνία της στο βιολί. Η Μπλαντ αγόρασε το βιολί από τον δάσκαλό της.Το αριστουργηματικό αυτό όργανο, που είναι κατασκευασμένο από σφένδαμο και έντερα προβάτου, έχει χαρακτηριστεί από πολλούς ως η "ΜΟΝΑ ΛΙΖΑ" των μουσικών οργάνων. Στην τελευταία δημοπρασία χτυπήθηκε αντί του πρωτοφανούς για μουσικό όργανο ποσού των 7,7 εκ. ευρώ!

Όμως, το διασημότερο, αναμφισβήτητα, βιολί του κόσμου είναι ο "ΜΕΣΣΙΑΣ", ο οποίος οφείλει το όνομά του σε έναν απογοητευμένο βιολιστή που λαχταρούσε να παίξει μ' αυτό, αλλά συναντούσε την πεισματική άρνηση του τότε ιδιοκτήτη του.
"Είναι σαν τον Μεσσία των Εβραίων" είχε πει. "Τον περιμένεις, αλλά ποτέ δεν έρχεται!"
Έτσι, προέκυψε το όνομα.

Κατασκευασμένο το 1716, βρίσκεται σε άψογη κατάσταση με το βερνίκι του να λάμπει ακόμη. Το "μαγικό βερνίκι", μίγμα από λάδι, κεριτίνη και θειούχο υδράργυρο. Σύνθεση που οι επιστήμονες-ερευνητές υποστηρίζουν πως σ'αυτή οφείλεται ένα από τα βασικά μυστικά για τον καταπληκτικό ήχο των βιολιών Στραντιβάριους.
Κανείς δεν ξέρει με βεβαιότητα, πού οφείλεται ο ασύγκριτος, θεϊκός ήχος των φημισμένων οργάνων. Ο έφορος του μουσείου Ασμόλιαν αναφέρει πως εκτός απ'το βερνίκι, υπεύθυνη για την ανώτερη ποιότητα των βιολιών, ίσως να'ναι και η επεξεργασία του ξύλου.

Σύμφωνα με έρευνα ομάδας κλιματολόγων-δεντρολόγων το ξύλο αναπτύσσει ειδικές ακουστικές ιδιότητες καθώς "γερνάει". Η περίοδος "παγετώνα", που επηρέασε την Ευρώπη από το 1400 έως τα μέσα του 1800 περιόρισε την ανάπτυξη των δέντρων, αποφέροντας άπειρα σε αριθμό αλπικά δέντρα για τον Στραντιβάριους. Η περίοδος αυτή διακρίνεται από την έλλειψη ηλιακής δραστηριότητας.

Ο Στραντιβάριους κατασκεύασε τα περίφημα βιολιά του στο τέλος της χρυσής αυτής περιόδου. Η αργή ανάπτυξη των δέντρων χαρακτηρίζεται από τους στενούς δακτύλιους, που κάνουν πιο δυνατό ακουστικά το βιολί, αλλά αυξάνουν και την πυκνότητα του ξύλου του. Έτσι, εκτός από το βερνίκι, τα "μαγικά" της, ίσως, έκανε και η ίδια η φύση με τις συγκυρίες της, καθώς οι ιδανικές κλιματολογικές συνθήκες συνέπεσαν χρονικά με τη γέννηση ενός μεγάλου εμπνευστή, καλλιτέχνη οργανοποιού.


Διαβάζω πως όσοι θέλουν να δουν τα βιολιά εν δράσει, μπορούν να παρακολουθήσουν κάποιες από τις συναυλίες που διοργανώνονται στο μουσείο.
Για τις 11 Αυγούστου η προγραμματισμένη ώρα ήταν στις τρεις το μεσημέρι.
Δυστυχώς, δεν έτυχα  της αισθητικής απόλαυσης, μιας και το εισιτήριο επιστροφής μου ήταν νωρίτερα.
Πρόλαβα, όμως, ένα γρήγορο σνακ και αγγλικό τσάι σε μια γραφική παμπ της Οξφόρδης,παρέα με τις εντυπωσιακές εικόνες στο μυαλό μου και την εκπληκτική αίσθησή τους.

Φοβάμαι να κλείσω τα μάτια!
Είναι σαν την αίσθηση, που όταν σφίξεις το χέρι μ'έναν αγαπημένο, δεν θέλεις να το πλύνεις, μη χάσεις τη μυρωδιά του αγγίγματος!


Το κείμενο έχει δημοσιευτεί στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr και στο Περιοδικό Πολιτισμού:"Ανθρώπων Έργα".

Πιανιστικά πυροτεχνήματα για την Ημέρα της Βαστίλης...

 

"Εορτασμός της 14ης Ιουλίου στο Παρίσι", Βαν Γκογκ

To τελευταίo από τα 24 Πρελούδια του Κλωντ Ντεμπισί έχει τίτλο: "Feux d'artifice - Πυροτεχνήματα".
Πρόκειται για σύνθεση προκλητικά τεχνική, με τις πιανιστικές καινοτομίες του συνθέτη να την τοποθετούν στις πιο avant-garde εκφράσεις της γαλλικής μουσικής.

Ο γάλλος δημιουργός απεικονίζει μουσικά μια λαμπρή και εντυπωσιακή επίδειξη πυροτεχνημάτων στον νυχτερινό Παρισινό ουρανό, καταγράφοντας με ηχητικούς, απότομους τόνους τις πολύχρωμες εκρήξεις τους.
Μεμονωμένοι, κοφτοί ήχοι στις ψηλότερες περιοχές του πιάνου υπονοούν τις φευγαλέες εκτυφλωτικές λάμψεις των πυροτεχνημάτων, ενώ σαρωτικοί αρπισμοί και κλίμακες κατά διαστήματα, την εκτόξευσή τους.
Μια σύνθεση , στην οποία αφθονούν οι πολύχρωμες αρμονίες και η εναλλαγή της δυναμικής. Στα τελευταία μέτρα και λίγο πριν την ολοκλήρωση της σύνθεσης, ευφυώς ο Ντεμπισί παραθέτει κεκαλυμμένα ως φόρο τιμής ένα μικρό τμήμα από τη μελωδία του Γαλλικού Εθνικού Ύμνου, τη "Μασσαλιώτιδα"...

Πληθώρα ρυθμών, μελωδιών και απότομων μελωδικών "εκπλήξεων", το "Feux d'artifice" αντανακλά την πολυχρωμία των πυροτεχνημάτων, που η θέα τους φέρνει χαρά στο συγκεντρωμένο πλήθος για τον εορτασμό της "Ημέρας της Βαστίλης".


Ο Ντεμπισί, μια πολύ δυνατή, ως γνωστόν, μουσική προσωπικότητα, αναδεικνύει στο έργο αυτό την πρωτοτυπία στην αρμονία και τη μορφολογική του σκέψη.

Να θυμίσουμε πως τα "Πρελούδια" είναι μια συλλογή σε 2 βιβλία, σολιστικών πιανιστικών συνθέσεων σε ελεύθερη μορφή, αντίθετα δηλαδή από τα αυστηρά πρότυπα των Πρελουδίων του Μπαχ.

Κάθε πρελούδιο έχει και έναν ευφάνταστα απρόσμενο τίτλο, έναν λεκτικό οδηγό για τον ερμηνευτή, που όμως δεν έχει σκοπό να φυλακίσει την εκφραστικότητά του, γι' αυτό και αναγράφεται από το συνθέτη στο τέλος της παρτιτούρας, κάτι σαν προσωπική ανάμνηση, σαν ομιχλώδες αναθύμημα, θολή αναπόληση, χωρίς να επηρεάζει τον ερμηνευτή εκ των προτέρων, επιτρέποντάς του να εμβαθύνει εκείνος στα σημεία που αγγίζουν την ψυχή του περισσότερο και να δώσει προσωπικές αποχρώσεις στην ερμηνεία του.

Το Πρελούδιο γράφτηκε το 1912 και αποτελεί την "αποθέωση" των δύο βιβλίων των Πρελούδιων. Είναι δε, ένα από τα έργα του Ντεμπισί που εκτιμώνται περισσότερο από τους βιρτουόζους πιανίστες, ανάμεσά τους και ο Αλφρέντ Κορτό ο οποίος το χαρακτήρισε "έργο γεμάτο λάμψη, φαντασία και μαεστρία, που θυμίζει φλόγες που τρεμοπαίζουν, σπίθες που πετάγονται, σφυρίγματα και τριξίματα, αστέρια που πέφτουν αργά, στροβιλίσματα φωτός.Σαν να βλέπεις μπροστά σου έναν νυχτερινό ουρανό γεμάτο πολύχρωμα φώτα, όλα αποτυπωμένα με νότες με τη λεπτομέρεια και την αισθητική ενός ζωγράφου. Στο τέλος, παιχνιδιάρικα, αντιλαμβάνεσαι νύξεις από τη Μασσαλιώτιδα, σαν να ακούγεται μακριά, μέσα στην πολύβουη νυχτερινή γιορτή της 14ης Ιουλίου".

Ο συνθέτης μεταφέρει το εορταστικό κλίμα της χαράς και περηφάνιας με νότες, όπως ευφάνταστα και ο Βαν Γκογκ στον παραπάνω γεμάτο ενέργεια και χρώμα, καμβά του όπου καταγράφει τη γιορτινή διάθεση των Γάλλων για την Ημέρα της Βαστίλης. Παχύρευστες, έντονες πινελιές δημιουργούν κίνηση και ζωντάνια. Σχηματίζουν κόκκινες, λευκές και μπλε κορδέλες (στα χρώματα της Γαλλικής σημαίας) που κυματίζουν στους δρόμους της πόλης, δημιουργώντας ένα πολύχρωμο θόρυβο. Πινελιές που στριφογυρίζουν σαν φλόγες στον καλοκαιρινό ουρανό, πυροτεχνήματα σε έξαρση, χρώματα που δεν ακολουθούν καμία τάξη, μόνο πάθος. Μπλε που σπαρταράει με πορτοκαλί, κόκκινο που στάζει σαν αίμα, στέγες που λούζονται στο φως. Η μέρα της επανάστασης δεν είναι εδώ ένα ιστορικό γεγονός απλά...είναι βαθιά συγκίνηση και περηφάνια.Οι σημαίες δεν κυματίζουν, τραγουδούν. Ο ουρανός δεν φωτίζεται, φλέγεται.

Debussy: "Feux d'Artifice":

Ιούλιος: "Το τραγούδι των Θεριστών"

 

"Θεριστές",  Kazimir Malevich

Το 1875, ο αρχισυντάκτης ενός μουσικού περιοδικού ανέθεσε στον Πιοτρ Ίλιτς Tσαϊκόφσκυ να γράψει 12 μικρά κομμάτια, ένα για κάθε μήνα του έτους.
Έτσι, προέκυψαν οι "Εποχές", δώδεκα κομμάτια σύντομου χαρακτήρα για σόλο πιάνο, καθένα με κάποιο χαρακτηριστικό του μήνα, που αντιπροσωπεύει. Αποτελούν μια από τις πιο αγαπημένες και χαρακτηριστικές στιγμές της ρομαντικής μουσικής, καθώς με μουσική ευστοχία αναπαριστούν ζωντανά και τρυφερά τις εναλλαγές των εποχών.

Η συλλογή με τις 12 αριστουργηματικές μινιατούρες εκδόθηκε το 1886.


Παρότι τα κομμάτια συνετέθηκαν κατά παραγγελία και ο Τσαϊκόφσκυ ανέλαβε για βιοποριστικούς λόγους προκειμένου να συμπληρώσει το εισόδημά του, μαρτυρούν τη δύναμη της  εσωτερικής του έμπνευσης και ανάγονται σε μικρό μελωδικά κομψοτεχνήματα.

O συνθέτης ναι μεν είχε μεγάλη ανάγκη τα χρήματα και εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του στον παραγγελιοδόχο του, γαι την ευγένειά του να πληρώσει τόσο υψηλή αμοιβή:
"Θα ανταποδώσω την ευεργεσία σας. Θα σας στείλω τα πρώτα κομμάτια σύντομα, καθώς αυτή τη στιγμή έχω μεγάλη όρεξη να συνθέσω για πιάνο".
Κυκλοφορεί μια αστεία ιστορία, που δείχνει πως ίσως τελικά να μην είχε και τόση όρεξη. Λέγεται ότι ο ρώσος συνθέτης είχε δώσει εντολή στην οικονόμο του να του υπενθυμίζει το καθήκον του μια συγκεκριμένη ημέρα του μήνα.

Δομικά, οι περισσότερες μινιατούρες ακολουθούν απλή φόρμα, συνήθως τη μορφή ΑΒΑ, και συνοδεύονταν από ένα σύντομο ποιητικό απόσπασμα.

Για τον Ιούλιο, ο Τσαϊκόφσκυ εμπνεύστηκε από την εικόνα των θεριστών, που ολημερίς αλλά κυρίως αντέχοντας τον καυτό, μεσημεριανό ήλιο, δουλεύουν στα χωράφια ασταμάτητα...
Μια μουσική μινιατούρα απλής αλλά στέρεης δυναμικής, δομημένη πάνω στην Μι υφ. μείζονα, με λαϊκό χορευτικό χαρακτήρα, που αποδίδει τη χαρά και τον κόπο της συγκομιδής.

Την ποιητικη εισαγωγή για τον Ιούλιο έγραψε ο Aleksey Koltsov κι έχει τον τίτλο:"Tο τραγούδι των θεριστών":

"Ιούλιος

Τέντωσε τους ώμους,

κούνα τα χέρια!

Και τ'αεράκι του μεσημεριού 

θ΄αναπνεύσει το πρόσωπο!"

Ο Ιούλιος δεν υμνείται απλά. Γίνεται η ψυχή του ανθρώπινου μόχθου, ο παλμός της γης που ανασαίνει. Στον ρυθμό της συλλογικής εργασίας, η καρδιά γεμίζει ζεστασιά και πληρότητα, κι ο χρόνος μοιάζει να παγώνει σε μια στιγμή αιώνιας γιορτής.Μέσα από τα βαρύτονα χτυπήματα του πιάνου, ο συνθέτης μας προσκαλεί να γευτούμε τη γλυκιά κούραση των θεριστών, να νιώσουμε το κάψιμο του ήλιου που λούζει τα σώματά τους και να ακούσουμε το τραγούδι της γης που δίνει καρπούς.
Στην απεραντοσύνη των χωραφιών, το χρυσάφι του σταχυού λικνίζεται τρυφερά στο απαλό αεράκι, ενώ οι θεριστές, σαν μέλη ενός πανάρχαιου χορού, κινούνται με δύναμη και αρμονία, συνυφασμένοι με τη γη και το φως. Η μουσική του ρώσου δημιουργού είναι η ίδια η φωνή της γης, το αιώνιο τραγούδι της ζωής που προσφέρεται, το μυστικό της ανθρώπινης ενότητας μέσα στον κόπο και το φως.

Pyotr Ilyich Tchaikovsky: "July-Song of the Reaper" / Mikhail Pletnev:

ΕΙΚΑΣΤΙΚΟ: 

Ο πίνακας "Θεριστές" του ρώσου Kazimir Malevich(ιδρυτής του ρωσικού αφαιρετισμού)  απεικονίζει τρεις γυναίκες στο χωράφι κατά τη διάρκεια της συγκομιδής.
Ο καλλιτέχνης χωρίς εξωραϊσμό μεταφέρει τη συνήθη, σκληρή και βαριά ζωή των αγροτών, που απεικονίζονται στο πρόσωπο της γυναίκας στο προσκήνιο, με το δρεπάνι στο χέρι, κι άλλες δυο σκυμμένες να θερίζουν.
Σε δεύτερο πλάνο, ο καλλιτέχνης σκιαγραφεί πυκνόφυτα δέντρα στη σκιά των οποίων  οι γυναίκες μπορούν να βρουν καταφύγιο από τον καυτό ήλιο.
Στο βάθος διακρίνουμε το χωριό με την μικρή του εκκλησία, καθώς ο Malevich θεωρούσε αδύνατη τη ζωή των αγροτών χωρίς θρησκεία,απ' όπου αντλούν δυναμη να ανταπεξέλθουν στην δύσκολη ζωή τους.

Ιούλη, μήνα του θερισμού και της ζωής που ξεχειλίζει, εύχομαι να 'σαι για όλους μας πηγή έμπνευσης και ανάτασης!Να μας θυμίζεις πως κάθε κόπος καρποφορεί και κάθε φως γεννά ελπίδα...





Azy Gouziou (Άζη Γουζίου)1 July 2020 at 05:20

Πολύ ωραίος ο πίνακας του Μάλεβιτς με τις γυναίκες να θερίζουν υπό την μουσική υπόκρουση του Τσαϊκόφσκυ που παρακινεί τις εργάτριες να συνεχίσουν την εργασία τους και το αεράκι θα βοηθήσει το πρόσωπο να απαλλαγεί απ' τον ιδρώτα του μεσημεριού.
Καλό μήνα Ιούλιο, αγαπημένη μου Ελπίδα, με υγεία, χαρά και ζωντάνια να πορευθούμε!

ReplyDelete

"Σοπέν: Nυχτερινό, για έναν έρωτα που πληγώνει και πληγώνεται..."

 

[Με αφορμή της σημερινή γενέθλια επέτειο( 1η Ιουλίου του 1804), της γαλλίδας συγγραφέως, Γεωργίας Σάνδη]

Adolf Karpellus: "Chopin and George Sand"

"Τη δύναμη του έρωτα που νιώθουμε δεν πρέπει να τη μετράμε με την αξία του πλάσματος που αγαπάμε. […] Κάθε μέρα βλέπουμε υπέροχους ανθρώπους να μη συναντούν τίποτ’ άλλο από αχαριστία και προδοσία, τη στιγμή που άνθρωποι διεστραμμένοι ή ελεεινοί εμπνέουν άγρια κι ασίγαστα πάθη...

[...]

... Αρκεί και λιγότερο από το τίποτα για να ρίξει από την κορυφή του παραδείσου στα αβυσσαλέα βάθη της κόλασης όποιον λαχταράει τη δόξα των θεών. 

Η έλξη των ετερωνύμων είναι ό,τι πιο συνηθισμένο στον έρωτα. 

Όμως, το ερώτημα που πάντα θα πλανάται σ'αυτές τις περιπτώσεις είναι το αν είναι εφικτό να διατηρηθεί αυτή η έλξη μέσα στην καθημερινότητα της ζωής... 

Μάλλον όχι, ακόμα κι αν οι  είναι δυο πλάσματα πρόθυμα ν' αγαπήσουν με τη μεγαλύτερη ορμή και αφοσίωση που υπάρχει στον κόσμο και αποφασισμένα να μην αναζητήσουν πουθενά αλλού την ευτυχία...

Στην αρχή, όλα πείθουν για την απόλυτη ευτυχία ...αλλά ο έρωτας πολύ γρήγορα μπορεί να πληγωθεί, να πληγώσει, να φτερουγίσει μακριά, να ξαναγίνει άπιαστο όνειρο και μακρινή ουτοπία..."

("Λουκρητία Φλοριάνι", μυθιστόρημα Γ.Σάνδη-μετάφρ. Β. Πουλάκος)

Η Γεωργία Σάνδη, γεννημένη σαν σήμερα 1η Ιουλίου του 1804,  εμπνέεται το υπέροχο μυθιστόρημά της  "Λουκρητία Φλοριάνι", από τον περιβόητο δεσμό της με τον Φρειδερίκο Σοπέν. 

Η έλξη των ετερωνύμων είναι ό,τι πιο συνηθισμένο στον έρωτα. Είναι όμως εφικτό να διατηρηθεί αυτή η έλξη μέσα στην καθημερινότητα της ζωής;
Σάνδη και Σοπέν είναι δυο εραστές αντίθετοι στο χαρακτήρα, που όσο κι αν πάσχισαν να παραμείνουν σε παράλληλες ράγες, εκείνες τούς πέταξαν σε αβύσσους και γκρεμούς...

Η Σάνδη έγραψε τη "Λουκρητία Φλοριάνι" το 1846, δηλαδή τους τελευταίους μήνες της κοινής ζωής της με τον Σοπέν και ο κεντρικός ήρωας Κarol Vandoni είναι εμπνευσμένος απ’ τον σπουδαίο Πολωνό μουσουργό.

"...Ο έρωτας είναι ένα πρίσμα. Είναι ένας ήλιος που φοράμε στο μέτωπο και φωτίζει όλον τον εσωτερικό μας κόσμο.Όταν σβήνει, όλα βυθίζονται στο σκοτάδι...
[...]
Μόνο από φιλανθρωπία μπορώ να αγαπήσω πια. 'Έτσι, έκανα με τον Βαντόνι, τον τελευταίο μου εραστή. Δεν είχα πια κανέναν ενθουσιασμό, ήμουν ευγνώμων για τη στοργή που μου έδειχνε, συγκινημένη από τα βάσανά του και τού αφιερώθηκα..."

("Λουκρητία Φλοριάνι", μυθιστόρημα Γ.Σάνδη-μετάφρ. Β. Πουλάκος)

""

"Chopin and George Sand", Ivan Grigorevich Myasoedov
pinterest

Μπορεί ο Σοπέν ποτέ να μην τής αφιέρωσε ένα έργο του ανοιχτά, όμως πολλά είναι εκείνα που αόρατα έχουν τη σφραγίδα της Αυγής-Ορόρ (Aurora), όπως  του άρεσε να  αποκαλεί ο Φρειδερίκος τη Ζωρζ, μιας και Ωρόρ ήταν το αληθινό, βαφτιστικό της όνομα...

Οι δυο τους δραπετεύουν στη Μεσογειακή Μαγιόρκα  για να ζήσουν "κάτω απ'τις μυρτιές" τον τέλειο έρωτα!...
Ο συνθέτης αφήνεται "στον άνεμο που φυσά" και του φέρνει την έκσταση του φτερωτού θεού...
Οι μουσικές του εμπνεύσεις αντικατοπτρίζουν τη φλόγα και κατακλύζονται από τη μαγεία του πάθους του για κείνη τη γυναίκα, που παρότι αρχικά είχε πάνω της κάτι που τον απωθούσε, η μοίρα είχε προδιαγράψει το κοινό μονοπάτι τους...
Ήταν εκείνη, που θα γινόταν η μούσα και ο άγγελός του, η αντισυμβατική φιγούρα που αμφισβήτησε τα στερεότυπα της εποχής, η τόσο αντίθετη από  τον εύθραυστο νεαρό συνθέτη,  μια γυναίκα που με τη μποέμικη ζωή της, σκανδάλιζε την καλή κοινωνία της εποχής, μια γυναίκα, που χαρακτηριζόταν "αλλόκοτη", αφού είχε υιοθετήσει το ανδρόγυνο λουκ, κάπνιζε μανιωδώς πούρα ή πίπα, κουβαλούσε πιστόλι ...και προκαλούσε τη συντηρητική κοινωνία της Γαλλίας με  τις αμέτρητες αισθηματικές της περιπέτειες... 

Λέγεται πως το "Nocturne in G minor, Op. 37 No. 2", που έγραψε την περίοδο της Μαγιόρκα σκιαγραφεί όλο τον ερωτικό κόσμο του με το ζενίθ και το ναδίρ του!
Λεπτεπίλεπτο, πλούσιο σε αποχρώσεις και με μια μουσική γλώσσα διεισδυτική στην ψυχή, την ευαίσθητη και ιπποτική!

"Chopin", σχέδιο με μολύβι που φιλοτέχνησε η Γεωργία Σάνδη

Γραμμένο στη Σολ μείζονα, σε μορφή Βενετσιάνικης βαρκαρόλας, ακολουθεί ένα γλυκό ανταντίνο σε 6/8.
Το μεσαίο τμήμα του μοιάζει με ήσυχο νανούρισμα.
Εμπνευσμένη και πρωτότυπη σύνθεση, με μουσική ροή και παλμό, που αποδεικνύουν τη συναισθηματική ωριμότητα του δημιουργού της, που εξιδανίκευσε περισσότερο από κάθε άλλον με τις ρομαντικές υποδείξεις του τη ζωή, όμως στην καρδιά παρέμενε ένας κλασικιστής και λάτρευε ιδιαίτερα το Μότσαρτ, στοιχεία του οποίου συναντάμε σε αυτό το Νυχτερινό.

Κατά γενική ομολογία των μουσικολόγων είναι μια απόλυτης γοητείας και από τις ομορφότερες μελωδίες, που  συνέθεσε ο Σοπέν!
Η αίσθηση μιας βαθιάς συγκίνησης και ευτυχίας πλημμυρίζει τις καρδιές των ακροατών, μ'έναν αδιόρατο αισθησιασμό και γλυκύτητα!
Μια μελωδία κομψή, ανάλαφρη κι ονειρική, που πολλοί αποδίδουν στο μεσογειακό κλίμα της Μαγιόρκα, που είχε επηρεάσει τη μουσική πένα του πολωνού "ποιητή του πιάνου", που εδώ ως ζωγράφος χρησιμοποιεί τα καταλληλότερα πινέλα για να απεικονίσει με τα αιθέρια ηχοχρώματά του, το βαθύ έρωτα που του ξύπνησε μια "Αυγή με μποέμ συμπεριφορά και εμφάνιση..."

<<Η ΕΡΜΗΝΕΙΑ: Γεβγένι Κίσσιν>>

Ρουμπινστάιν, Αρράου και Κορτώ, έχουν ερμηνεύσει θαυμάσια το Νυχτερινό!
Όμως σήμερα προτείνω ερμηνεία νέου αίματος...
Έναν βιρτουόζο πιανίστα με βαθιά, σχεδόν ποιητική προσέγγιση των έργων που επιλέγει να ερμηνεύσει. Συνηθίζει να εκτελεί έργα του Σοπέν στα ρεσιτάλ του, επειδή, όπως δηλώνει, ο Σοπέν είναι ο συνθέτης με τον οποίο αισθάνεται μεγαλύτερη οικειότητα και τα έργα του απαιτούν τεράστια ευλυγισία στα χέρια, κάτι το οποίο διαθέτει στο έπακρο!

Ο Γεβγένι Κίσσιν σε μια  λαμπρή απόδοση, εκφραστικός, άρτιας τεχνικής, χωρίς υπερβολές  στους αυτοσχεδιασμούς του,  ρουμπάτο απαράμιλλης μουσικότητας, με ένα αξιοθαύμαστο άγγιγμα των πλήκτρων, όπως απαιτούν τα Σοπενιστικά έργα, αφού διαθέτει το θεϊκό δώρο να "απαγγέλει" νότες, αγγίζοντάς τις!

 Chopin: "Nocturne in G major, Op.37 No.2", Evgeny Kissin 

Σαν Φραντσίσκο, memories...Φωτογραφικό άλμπουμ...

 

Ιδρύθηκε σαν σήμερα 29 Ιούνη του 1776 από τους Φραγκισκανούς Ισπανούς.
Γι'αυτό στην πόλη δόθηκε το όνομα του Αγ Φραγκίσκου της Ασίζης...
Έτσι, η καλημέρα μου έρχεται με κάποιες φωτογραφίες από την μαγευτικά πολυπρόσωπη πόλη της Καλιφόρνια, το

<<ΣΑΝ ΦΡΑΝΤΣΙΣΚΟ>>

Η βόλτα ξεκινά από την Προβλήτα 39 και την "Προκυμαία του Ψαρά"...

Το Fisherman's Wharf με τα πολύχρωμης γραφικότητας, εστιατόρια, αλλά και τα χαριτωμένα, ζωντανά αξιοθέατα!

Συγκεκριμένα, στην περίφημη Pier 39, ένα από

τα βασικότερα αξιοθέατα της πόλης, μαζεύονται

και ρηλαξάρουνε στον ήλιο οι γλυκύτατοι

θαλάσσιοι λέοντες, τα "sea lions", της

οικογένειας των Ωταριιδών, όνομα που πήραν

από τα πτερύγια που φέρουν στ'αυτιά τους!!

Η περιήγηση συνεχίζεται με το αυτοκίνητο σ'ένα δρόμο που δεν είναι ασφαλτοστρωμένος, αλλά στρωμένος με ειδικά τούβλα για λόγους ασφαλείας και το όριο ταχύτητας ανέρχεται στα μόλις 8 χιλ. την ώρα!!!

Πρόκειται για τον πιο "στριφογυριστό δρόμο" του κόσμου και είναι η Lombard street, που αποτελείται από οχτώ πολύ απότομες στροφές!

Φιδογυριστός δρόμος στον Russian Hill με τη θέα από κει πάνω να κόβει την ανάσα!

Μαγευτικό το αγνάντεμα στον ωκεανό και το Αλκατράζ...που αργότερα επισκεφτήκαμε σε μια μίνι κρουαζιέρα..και ξενάγηση στο νησί με την πλέον περιβόητη αμερικανική φυλακή, που δεν υπάρχει πραγματική ιστορία κρατουμένου που να δραπέτευσε απ'αυτή και να επέζησε...


















Ανεβήκαμε στην Alamo Square για να θαυμάσουμε από κοντά τις "Ζωγραφισμένες κυρίες".

Τα "Painted Ladies" είναι Βικτωριανής αρχιτεκτονικής σπίτια, βαμμένα με  πολλά διαφορετικά χρώματα.

Αφήσαμε το αυτοκίνητο και επιβιβαστήκαμε στο τραμ.

Το τραμ της πόλης είναι από τα τελευταία εναπομείναντα τραμ με πραγματικό οδηγό, γι'αυτό και αποτελούν ένα από τα εκπληκτικότερα σύμβολα του Σαν Φραντσίσκο.








Κατεβήκαμε στη  Τσάινα Τάουν, που στο Σαν Φρανσίσκο είναι η παλαιότερη και η μεγαλύτερη Κινεζική Συνοικία στις ΗΠΑ.



















Είναι πραγματικά απολαυστικό να περπατάς

στους δρόμους της, να βιώνεις την μοναδική της

ατμόσφαιρα, να οσμίζεσαι τις ιδιαίτερες,

ασιατικές γεύσεις!


                           
Λίγο παραπέρα η Union Square.

Η κεντρική πλατεία πήρε το όνομά της("Ενότητα") από τις διαδηλώσεις που γίνονταν εδώ στον εμφύλιο πόλεμο.

Πολυσύχναστη, με καλλιτεχνική δυναμική, όχι βέβαια τόσο, όσο το Civic center, η πλατεία του Δημαρχείου!

Στο  Civic center βρίσκονται συγκεντρωμένα όλα τα κυβερνητικά κτίρια, τα Μουσεία και η Όπερα.

Το περπάτημα ήταν πολύωρο.

Χρειαζόμασταν επειγόντως λίγη ξεκούραση...

Τι πιο ιδανικό από το Golden Gate Park και το Γιαπωνέζικο κήπο του...  

Ηρεμία, χαλάρωση, το απόλυτο ρηλάξ με μια κούπα κρύο τσάι σερβιρισμένο σύμφωνα με την μυστηριακή τελετουργία του τσαγιού...
Η φιλοσοφία του "ζεν" εν δράσει...

Φυσικά, μη νομίζετε πως δεν είδαμε και το ξακουστό αξιοθέατο της πόλης, τη "Χρυσή Γέφυρα".

Αλλά γι'αυτή σας έχω γράψει και παλιότερα εδώ.

Μεγάλη ποικιλία εικόνων, με μια ασύλληπτη πολυπολιτισμικότητα!

Το Σαν Φραντσίσκο, μια πόλη σαν ζωγραφιά, από τότε που τo γνώρισα έχει κρατήσει ένα κομμάτι της καρδιάς μου..., όπως λέει και ο τραγουδιστικός ύμνος της πόλης με την ερμηνευτική υπογραφή του  Tony Bennett.


Η μουσική γράφτηκε από δύο ερασιτέχνες δημιουργούς, τον George Cory και τον Douglass Cross, και απορρέει μιαν αύρα νοσταλγίας για το αγαπημένο Σαν Φραντσίσκο.
Το τραγούδι "γεννήθηκε" στη Νέα Υόρκη, όπου η εσωτερική μετανάστευση είχε επιβάλλει στους δημιουργούς του.

Ένα τραγούδι, που κατά δήλωση του Bennett, του άλλαξε τη ζωή, αφού εκείνο του επέτρεψε να ζει, να εργάζεται και να τραγουδά σε οποιαδήποτε γωνιά της γης...

Το τραγούδι εκείνο τον έκανε ένα "πολίτη του κόσμου"... 

<<I Left My Heart in San Francisco>>

The loveliness of Paris seems somehow sadly gay

The glory that was Rome is of another day

I've been terribly alone and forgotten in Manhattan

I'm going home to my city by the Bay

I left my heart in San Francisco

High on a hill, it calls to me

To be where little cable cars climb halfway to the stars

The morning fog may chill the air, I don't care

My love waits there in San Francisco

Above the blue and windy sea

When I come home to you, San Francisco

Your golden sun will shine for me...

"Εσύ είσαι ο Πέτρος, και θα σου δώσω τα κλειδιά για τη Bασιλεία των Oυρανών"...

"Ο Χριστός παραδίδει τα κλειδιά της Βασιλείας των Ουρανών  στον Απόστολο Πέτρο",
όπως περιγράφεται στο Κατά Ματθαίον 16:18,
Pietro Perugino-Καπέλα Σιξτίνα

Πρωταγωνιστικό ρόλο  έπαιξε ο Πέτρος μεταξύ των Αποστόλων, γι'αυτό κλήθηκε από τον Ιησού με ένα όνομα που τον συνδέει με την πέτρα, το βράχο πάνω στον οποίο ο Χριστός θα χτίσει την Εκκλησία Του, αναλαμβάνοντας σε αυτό ηγετικό ρόλο, όπως περιγράφεται στις Πράξεις των Αποστόλων.

"Εσύ είσαι ο Πέτρος, και πάνω σ’ αυτή την πέτρα θα οικοδομήσω την εκκλησία μου, και δε θα την κατανικήσουν οι δυνάμεις του Άδη.
Θα σου δώσω τα κλειδιά που ανοίγουν την πόρτα της Bασιλείας των Oυρανών, και ό,τι κρατήσεις ασυγχώρητο στη γη θα είναι ασυγχώρητο και στους ουρανούς· και ό,τι συγχωρήσεις στη γη θα είναι συγχωρημένο και στους ουρανούς"

(Ματθ. 16,18-19)

• Από τα πλέον δημοφιλή και επιμελημένα έργα θρησκευτικής μουσικής του Παλεστρίνα είναι το "Tu es Petrus"(σε τρεις εκδοχές, για 5, 6 ή 7 φωνές) που ο συνθέτης έγραψε για να αποδοθεί ανήμερα στη Γιορτή του Αγίου Πέτρου στις 29 Ιουνίου  στην Καπέλα Σιξτίνα, το παρεκκλήσι του Αγίου Πέτρου στο Βατικανό.
  
  Πρόκειται για ιερά μοτέτα α καπέλα, βασισμένα στο παραπάνω κείμενο-αναφορά στον Απόστολο Πέτρο, από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου, στο ύφος της πολυφωνίας της αναγεννησιακής εποχής.

Palestrina: "Tu es Petrus á 6"

Στο παραπάνω έργο του Pietro Perugino από τοιχογραφία στο Βατικανό, ο δημιουργός απεικονίζει τη σκηνή ακριβώς που περιγράφει ο Ματθαίος στο Ευαγγέλιό του,  το "Χριστό να παραδίδει τα κλειδιά της Βασιλείας των Ουρανών στον Απόστολο Πέτρο".
Τα κλειδιά αντιπροσωπεύουν τη δύναμη της συγχώρεσης και της μοιρασιάς του Λόγου του Θεού, επιτρέποντας με αυτόν τον τρόπο σε όλους τον Παράδεισο.
Σε πρώτο πλάνο και στο κέντρο απεικονίζεται ο Ιησούς που παραδίδει τα κλειδιά στο γονατιστό Πέτρο, ενώ περιβάλλονται από τους υπόλοιπους Αποστόλους. Πίσω ως φόντο ο ζωγράφος απεικονίζει τρία κτίσματα εξαιρετικής αρχιτεκτονικής. Στο κέντρο δεσπόζει ένα οκταγωνικό οικοδόμημα, ένας επιβλητικός ναός με κεραμοειδή τρούλο και περίτεχνες αψίδες.

• Το ίδιο κείμενο από το Ευαγγέλιο του Ματθαίου αξιοποιούν και άλλοι συνθέτες, ανάμεσά τους ο Γκαμπριέλ Φωρέ, στο ομότιτλο μοτέτο του για 4φωνη μικτή χορωδία, ανδρική φωνή και όργανο, με τους χορωδούς να στήνουν έναν ιερό διάλογο με τον βαρύτονο σολίστα.
  
  Η σύνθεση γράφτηκε  το 1872, την εποχή που ο Φωρέ υπηρετούσε ως  οργανίστας στην εκκλησία του Αγίου Σουλπικίου στο Παρίσι. 

Faure: ""Tu es Petrus":

Tης ίδιας θεματικής είναι και το παρακάτω εικαστικό του φλαμανδού  Peter Paul Rubens, που φιλοτεχνήθηκε το 1614 και εκτίθεται στο Βερολίνο.
Ο ζωγράφος ντύνει τον Ιησού με ένα χιτώνα σε εκθαμβωτικό πορφυρό χρώμα κι έχοντας το ένα χέρι ανασηκωμένο, κίνηση που υπογραμμίζει τη σημασία της πράξης Του να παραδώσει στο συγκεκριμένο Απόστολο τα κλειδιά της Βασιλείας των Ουρανών.
Ο Πέτρος απεικονίζεται σκυφτός με ταπεινότητα, με απόλυτη ευλάβεια και πίστη προς το Δάσκαλο, ενώ κάποιοι από τους υπόλοιπους μαθητές παρακολουθούν με δέος τη μεγαλειώδη σκηνή.

"Ο Χριστός παραδίδει τα κλειδιά της Βασιλείας των Ουρανών στον Απόστολο Πέτρο",
όπως περιγράφεται στο Κατά Ματθαίον 16:18,
Peter Paul Rubens

• Ο Φραντς Λιστ,  ενσωματώνει το κείμενο "Tu es Petrus" στο ορατόριό του  "Christus".
  Το μέρος καθηλώνει με την πνευματικότητά του κι αποπνέει συγκλονιστική γαλήνη, θεϊκή ηρεμία, όπως επίσης ωθεί σε βαθύ στοχασμό. Ο Λιστ επιλέγει λιτή και με εσωτερικότητα γραφή και μέσα δυναμικής και αρμονίας που δηλώνουν  τη σπουδαιότητα της σκηνής μεταφέροντας το νόημά της πως το πνεύμα, η αλήθεια, η πίστη, η εμπιστοσύνη και η αληθινή αγάπη προς τον Θεό και τον πλησίον είναι ο  βράχος,  που μπορεί ν’ αντιστέκεται στην "κόλαση".

Liszt: "Christus-Tu es Petrus" :

Του 1520 είναι η παρακάτω ελαιογραφία του Vincenzo Catena της Βενετσιάνικης Σχολής. Τη σκηνή της παράδοσης των κλειδιών στον Απόστολο Πέτρο (σύμβολο της παραχώρησης εξουσίας στην Εκκλησία)  παρακολουθούν  τρεις νεαρές γυναίκες, στο πρόσωπο των οποίων διακρίνουμε έντονα την ευφορία της ψυχής για την πράξη του Ιησού.
Οι μελετητές ταυτίζουν τις γυναικείες φιγούρες με τις θεολογικές Αρετές:
τη Φιλανθρωπία, ντυμένη σε λευκό χιτώνα στεκόμενη δίπλα στο Χριστό, την Πίστη σε βιολετί  στη μέση και την Ελπίδα, με χιτώνα πράσινου χρώματος να αγγίζει με τα δυο της χέρια την πλάτη του Αποστόλου Πέτρου, δείγμα παρότρυνσης στο θεάρεστο έργο του. 

"Ο Χριστός παραδίδει τα κλειδιά της Βασιλείας των Ουρανών στον Απόστολο Πέτρο", 
Vincenzo Catena

"Μουσικά και χορευτικά μακροβούτια στο βυθό των Καναρίων Νήσων..."

 

"Canario Dance"

Ανοίγει ο καιρός, καλοκαιράκι έρχεται, τι θα λέγατε για νοερό ταξιδάκι και δροσερά μακροβούτια σε εξωτικά μέρη, σαν αστερίες να σελαγίσουμε στο διάφανο βυθό των Καναρίων Νήσων;…

Αν και ο ιστορικός Πλίνιος έδωσε το όνομα στο νησιωτικό σύμπλεγμα του Ατλαντικού από τους άγριους σκύλους (λατινικά "canes") που ζούσαν εκεί, πολλοί είναι εκείνοι που συσχετίζουν την ονομασία με τα όμορφα και μελωδικά πτηνά.

Γνωστός είναι και ο "Κανάριος Χορός", δημοφιλής στην Ευρώπη της Αναγέννησης, χορευόταν πλην της Ισπανίας, στην Ιταλία και τη Γαλλία και πιστεύεται πως προέρχεται από ένα χορό των ιθαγενών Guanche των Καναρίων Νήσων.
Πρόκειται για ζευγαρωτό χορό, φλογερά ερωτικό, ενεργητικό, περίπλοκο ρυθμικά και αρμονικά, χαρακτηρίζεται από συγκοπτόμενους ρυθμούς, και κινησιολογικά από γρήγορους ελιγμούς, μικρά βηματάκια και πηδήματα, στοιχεία που οδήγησαν κάποιους να του αποδώσουν το δεύτερο όνομα: "βατραχοπόδαρος".

Με τη φινέτσα και τον αυτοσχεδιασμό, απαραίτητα στοιχεία στην εκτέλεσή του.
Εμφανίζεται πιο συχνά ως τμήμα ενός μεγαλύτερου χορού ή σουίτας χορών.

Από το λαϊκό χορό Canarios εμπνέεται ο Gaspar Sanz την ομώνυμη κιθαριστική του σύνθεση.


Ο συνθέτης, κιθαρίστας αλλά και ιερέας Γασπάρ Σανθ έζησε στην Ισπανία το δεύτερο μισό του 17ου αιώνα.
Kυρίαρχη μορφή του ισπανικού μπαρόκ, γνωστός για την πολύ σημαντική τρίτομη διατριβή για την κλασική κιθάρα με τον τίτλο "Instruccion de musica sobre la guitarra espanola - Μουσική Διδασκαλία της ισπανικής κιθάρας" με θεωρητικά κείμενα για το κούρδισμα, τις τεχνικές παιξίματος κ.α, αλλά και κομμάτια όλων των επιπέδων, σε χορευτικές κυρίως μορφές (όπως Folia, Canarios κτλ.) για την πεντάχορδη μπαρόκ κιθάρα της εποχής του.

• Η σύνθεση του ΡΟΝΤΡΙΓΚΟ:

Η σύνθεση "Canarios"  ενσωματώνεται από τον Χοακίν Ροντρίγκο στη "Φαντασία για έναν ευγενή", ένα υπέροχο κονσέρτο για κιθάρα και ορχήστρα βασισμένο σε έξι σύντομους χορούς του Gaspar Sanz.
Το έργο ολοκληρώθηκε το 1954 κατόπιν αιτήματος του Αντρές Σεγκόβια, ο οποίος προφανώς ήταν ο "ευγενής κύριος".

Το 4ο μέρος της Φαντασίας είναι το "Canarioς" του Σανθ, στο οποίο ο Ροντρίγκο αποτίει φόρο τιμής στις ρίζες του χορού με τη σύντομη μίμηση κελαηδισμάτων καναρινιού,(3:00-3:07) παρότι, όπως αναφέραμε τα  Κανάρια Νησιά οφείλουν το όνομά τους στους άγριους σκύλους κι όχι στο ωδικό πτηνό.

Το ακούμε σε μια εξαιρετική εκτέλεση από την English Chamber Orchestra, μια από τις δημοφιλέστερες και με τις περισσότερες ηχογραφήσεις Ορχήστρες Δωματίου παγκοσμίως, σε δ/νση του  Charles Groves και σολίστα κιθαριστή τον μάγο John Williams, έναν από τους τελευταίους εν ενεργεία από τις γενιές των "μύθων" της κλασικής κιθάρας!

Joaquín Rodrigo: "Fantasia para un gentilhombre, Canario" 

• Ο Κανάριος χορός μιας εμπνευσμένης ιδιοφυίας:

Από τον Αναγεννησιακό χορό των Καναρίων εμπνεύστηκε και ο ιταλογερμανός συνθέτης και λαμπρός, βιρτουόζος εκτελεστής της πρώιμης μπαρόκ περιόδου Giovanni Girolamo Kapsperger, εξαιρετικά πρωτότυπος σε μουσικές ιδέες, συνθέτης, γνωστός κυρίως για τις δημιουργίες του για λαούτο και θεόρβη.

Η Ιστορία της Μουσικής χαρακτηρίζει «Θαύματα της Ρώμης» τις ακαδημίες-συναυλίες που οργάνωνε στο σπίτι του στην ιταλική πρωτεύουσα.
Διεισδύει με επιτυχία στα μυστικά της μουσικής, υιοθετώντας διάφορες καινοτομίες, όπως αυθόρμητες, τονικές  αλλαγές...έντονες, ρυθμικές αντιθέσεις...ακολουθώντας αντιστικτική δομή αντίθετη με τους ισχύοντες κανόνες της εποχής, κάτι που οδήγησε κάποιους να κάνουν λόγο για κράμα «εμπνευσμένης ιδιοφυίας και πλήρους σύγχυσης».

Ακούμε τη σύνθεσή του-έμπνευση από το χορό των Καναρίων Νήσων για θεόρβη, μπαρόκ κιθάρα, τσέμπαλο και βιόλα ντα γκάμπα.

Johannes Hieronymus Kapsberger: "Libro quarto d'intavolatura di chitarrone, Canario"

• Ο Κανάριος χορός του van den Hove:

Kαι τέλος, μια χαριτωμένη εκδοχή του "Κανάριου Χορού" ντυμένη ύφος ολλανδοφλαμανδικό, με κέφι κι ενθουσιαστική διάθεση.
Η έμπνευση έρχεται από τον διάσημο λαουτίστα Joachim van den Hove, έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους μουσικής για λαούτο του 17ου αιώνα.

Joachim van den Hove:"Canarie":

Συνωστίζονται ήχοι τραγουδιστοί στους βυθούς του Ποσειδώνα...
Η μελωδία γοργόνα και τρίαινα, ο ρυθμός...
Κι η κιθάρα με χιτώνα αφρόπλαστο να ξεχωρίζει στων κυμάτων τον γλυκόν ανασασμό...

"Λουόμενες στη θάλασσα του Trenet"

 

Renoir : "Λουόμενες"

Ας βυθιστούμε σε μια ατμόσφαιρα μεθυστικής ηδυπάθειας... ως αόρατοι "λουόμενοι" του Ρενουάρ, αυτό το ζεστό πρωινό του Ιούνη...
Πως αγαπώ αυτή την "αδιακρισία" του νερού, που παίρνει το δικαίωμα να σουλατσάρει ελεύθερα στα μονοπάτια του κορμιού μας!

Ωραία χρώματα σε μια προσπάθεια να αποτυπωθεί η γυναικεία χάρη...το φιλντισένιο δέρμα, τα πλούσια στήθη, ένα εγκώμιο στη ζουμερή σάρκα, που αναζητά λίγη δροσιά σαν φιγούρα τροφαντής νύμφης, που της λίμνης τα ύδατα καθρεφτίζουν τα κάλλη της.
Κι αν δεν είναι η στασιμότητα της λίμνης να ταξιδέψει την αισθησιακή αύρα, θα'ναι η ροή του ποταμού, που κατρακυλά τη μέθη απ'τον ιδρώτα της έκστασης πάνω σ'ένα φύλλο που επιπλέει, αλλά και η θάλασσα, που παιχνιδιάρικα στέλνει το κύμα να χαϊδέψει δειλά τον αστράγαλο!
Και πώς να αντισταθείς σ'αυτή την υγρασία, που ψιθυρίζει στ' αυτί ερωτόλογα απ'τα βάθη της θάλασσας;

Αυτός ο ελαφρύς κυματισμός, σε ρυθμό σουίνγκ, που δίνει έμπνευση στον Charles Trenet και μετατρέπει σε νότες το πάθος και την ανάγκη του τραγουδοποιού να δώσει κίνηση στην υγρή εικόνα, που μια καλοκαιρινή μέρα του '43 συνέλαβε μέσα στο τρένο, ενώ ταξίδευε κατά μήκος των γαλλικών ακτών της Μεσογείου επιστρέφοντας από το Παρίσι.

Λέγεται πως το τραγούδι γράφτηκε μέσα σε δέκα λεπτά.
Μια μελωδία που αιχμαλωτίζει τη μελαγχολία της ατμόσφαιρας που επικρατούσε στη Γαλλία εκείνη την περίοδο. 

O Tρενέ, όμως, καταφέρνει να εμφυσήσει μέσα του την ψυχή.

Ο Γάλλος Charles Trenet γεννημένος το 1913 στη Ναρμπόν της Ν.Γαλλίας μάγεψε με τις μουσικές εμπνεύσεις του.
Δημιουργός ονείρων με τις αθάνατες μελωδίες του ύμνησε τον έρωτα, τη θάλασσα, το αγαπημένο του Παρίσι, "σύμβολο της χαμογελαστής Γαλλίας, μάγος των λέξεων, ποιητής και εφευρέτης ρυθμών", όπως τον χαρακτήρισε ο πρόεδρος Ζαν Σιράκ.

Ζαν Κοκτώ : Charles Trenet 

Τα τραγούδια του διασκευάστηκαν και ερμηνεύτηκαν από μεγάλα oνόματα, όπως οι Σινάτρα, Άρμστρονγκ, Έλλιγκτον...

Με ένα στυλ μεταξύ νοσταλγίας και μαγκιάς, που άντεξε το βομβαρδισμό της αμερικανικής ποπ μουσικής για περισσότερα από 30 χρόνια.

Περισσότερο γνωστός στους λάτρεις του είδους με τη "στολή", που φορούσε στη σκηνή ...
Σταυρωτό κοστούμι με λουλούδι στο πέτο, σκούρο πουκάμισο και γραβάτα ανοιχτόχρωμη, με ένα καβουράκι χωσμένο κυριολεκτικά στο πίσω μέρος του κεφαλιού του.

Ο Ζαν Κοκτώ σχεδίασε μια περίφημη αφίσα που δείχνει τον Trenet με αυτό το ντύσιμο, αλλά στην πλάτη του έχει προσθέσει φτερά αγγέλων.

Πέθανε το 2001, πλήρης ημερών και η τέφρα του, μετά από επιθυμία, που είχε εκφράσει, σκορπίστηκε στον περίβολο του σπιτιού του.

Με ρουστίκ διακόσμηση η αμέριμνη θάλασσα του Τρενέ ... και σαν εσάρπα, τη γαλήνη στους ώμους της απλώνει ο "καιρός, ο μουσικός".
Πώς θα'θελα τ' αφρένια της άλογα να καλπάσουν εκεί που δροσίζονται οι τροφαντές του Ρενουάρ, "λουόμενες"!

Θάλασσα!

που χορεύεις με τους ήσυχους όρμους...

Τρεμοπαίζεις μ' ασήμια.

Θάλασσα!

που λαμπυρίζεις

κάτω απ' τη βροχή...

Θάλασσα!

ερωτικό τραγούδι,

δονείς την καρδιά μου για ζωή...

Το κείμενο έχει δημοσιευτεί και στο ηλεκτρονικό περιοδικό iporta.gr

Για μια ΕΛΠΙΔΟσπαρτη Κυριακή...

 [Στον απόηχο της προχτεσινής μουσικοθεατρικής μας παράστασης...]

Τα παιδιά είναι ΕΛΠΙΔΑ...κι ας το ξεχνάμε κάποιες φορές...Έρχονται όμως άλλες, που μας το υπενθυμίζουν με μια αγκαλιά, ένα φιλί, ένα "ευχαριστώ, κυρία για όλα...δεν θα σας ξεχάσω ποτέ!"

Έτσι, το καλημέρισμα της Κυριακής έρχεται με αφορμή την ΕΛΠΙΔΑ, που πηγάζει μέσα από μια αυθόρμητη παιδική κίνηση..., από έναν ανεπηρέαστο και χωρίς υπολογισμό  μορφασμό αγάπης ενός εφήβου...

<<Ελπίδα. Ακόμα κι αν όλα έχουν χαθεί, αυτή μένει...>>

Καλημέρα ΕΛΠΙΔΟφόρα λοιπόν, αισιόδοξη και με θετική ματιά να ατενίζει την κάθε στιγμή που καταφθάνει!
Κι επειδή η ελπίδα είναι αιώνια κι άχρονη, στέλνω δυο εκδοχές της...
Η μουσική από την Αναγέννηση...η εικαστική από τη σύγχρονη εποχή.

Juan Miro:"La Speranza"/www.babelearte.it

Juan Miro:"La Speranza"

Αινιγματική εικονογραφία, μια αφηρημένη απεικόνιση της ελπίδας.
Ένας καλλιτεχνικός πειραματισμός, με επικεφαλής τους χρωματικούς κραδασμούς πάνω στον ανοιχτόχρωμο και φωτεινό φόντο.
Οι κηλίδες, οι σχηματικές ανθρώπινες φιγούρες, ένας χαρταετός και το γαλανό άστρο  είναι στοιχεία θετικότητας, που παραπέμπουν σε αυθορμητισμό, κάτι σαν παιδικό παιχνίδι...

"Spem in Alium", Τόμας Τάλλις

Το επιβλητικό αυτό μοτέτο, που γράφτηκε για οκτώ πεντάφωνες χορωδίες (σοπράνο, άλτο, τενόρο, βαρύτονο και μπάσο) αποτελεί επιστέγασμα της πολυφωνίας!
Το πιθανότερο είναι ότι ο Τάλλις προόριζε τους ερμηνευτές του να σταθούν σε σχήμα πετάλου.
Διαφορετικές μελωδικές γραμμές, η μία καλύπτει την άλλη, αφού σκοπός δεν ήταν η καθαρότητα απόδοσης του κειμένου αλλά η επιβλητικότητα των ηχητικών κυμάτων από χορωδίες στημένες σε διάφορα σημεία του ναού.
Σαράντα διαφορετικές φωνές , άλλοτε να αποτελούν ενότητα κι άλλοτε σε ανεξάρτητη κίνηση, σε ένα στυλ μιμητικό, μέσα σε ένα κομψό κι αρμονικό πλαίσιο.
Κι ενώ κανείς θα περίμενε τη μονοτονία του χάους μες σ'αυτό τον φωνητικό κυκεώνα, η ανάπτυξη των θεμάτων και ο τρόπος  ανάθεσή τους στις φωνές δημιουργεί νέες μουσικές ιδέες, που οδηγούν στην απόλυτη κορύφωση!

Ο Τάλλις επεδίωξε την αίσθηση απουσίας διαστημάτων αναπνοής, γιατί έτσι φαντάζονταν εκείνη την εποχή ότι τραγουδούσαν οι άγγελοι.
Και δεν χρειάζονται "βροντές", οι Άγγελοι!
Μοναχά ανεπαίσθητες ανάσες...και με το βελουδένιο τους πουκάμισο να κάνουν τη γη μας, ουρανό...

To ακούμε σε μια εξαιρετικά υψηλής ποιότητας, κατά την ταπεινή γνώμη μου, ερμηνεία από  ένα φωνητικό σύνολο ειδικευμένο στις εκτελέσεις a cappella ιερής, παλαιάς φωνητικής μουσικής, τους βρετανούς "Tallis Scholars", ένα από τα κορυφαία σύνολα του κόσμου στην Αναγεννησιακή πολυφωνία!

Της ΕΛΠΙΔΑΣ λάμπος και ύμνισμα, φίλοι μου!
Χαρούμενη, αισιόδοξη, ελπιδόσπαρτη, ευνοϊκή και μ'ούριο άνεμο, Κυριακή!Και μεις όλοι αυθεντικοί, αληθινοί και ειλικρινείς με τον εαυτό μας, γνώστες των απεριόριστων δυνατοτήτων μας σε μια διαδικασία διαμόρφωσης της προσωπικής μας ταυτότητας..

Αφιερωμένο στους μαθητές μου-συμμετέχοντες στη μουσικοθεατρική παράσταση "ΤΟ ΜΕΓΑΛΟ μας ΤΣΙΡΚΟ" την 24η Ιουνίου 2016.