Ο Άγιος Νικόλαος και η χορωδιακή έμπνευση του Arvo Pärt...

Άγιος Νικόλαος, Ι.Μονή Αγίου Νικολάου Πατρών

Ο Άγιος Νικόλαος αποτελεί μία από τις πιο αγαπητές μορφές της Εκκλησίας, για τα θαύματα και την προστασία που προσέφερε στους ανθρώπους, αλλά και για το παράδειγμα ζωής που άφησε ως επίσκοπος Μύρων.

Άγιος Νικόλαος, 18ου αι.

Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο

Η βιογραφία του διασώζει έναν ποιμένα βαθιά ταπεινό, αυστηρό προς τον εαυτό του αλλά γεμάτο πραότητα και καλοσύνη προς τους άλλους. Έναν άνθρωπο που συνδύασε την ακλόνητη πίστη με την έμπρακτη φιλανθρωπία. Οι διηγήσεις μιλούν για θαύματα προς τους αδικημένους, για ανακούφιση των φτωχών, για σωτηρία ναυτικών σε κίνδυνο, για αποκατάσταση της ειρήνης σε περιόδους διχασμού. Το έργο αυτό της αγάπης και της δικαιοσύνης είναι που τον κατέστησε παγκόσμιο προστάτη και πνευματικό λιμάνι για τους πιστούς.

Σήμερα, ημέρα της Γιορτής του, στην Εκκλησία ψάλλεται το τροπάριό του, "Κανόνα πίστεως και υπόδειγμα πραότητος…" το οποίο συνοψίζει με εξαιρετική σαφήνεια τη ζωή και την πνευματική του ακτινοβολία:

"Κανόνα πίστεως, και εικόνα πραότητος, εγκρατείας διδάσκαλον, ανέδειξε σε τη ποίμνη σου, η των πραγμάτων αλήθεια δια τούτο εκτήσω τη ταπεινώσει τα υψηλά, τη πτωχεία τα πλούσια. Πάτερ Ιεράρχα Νικόλαε, πρέσβευε Χριστώ τω Θεώ, σωθήναι τας ψυχάς ημών"
Το τροπάριο παρουσιάζει τον Άγιο Νικόλαο ως πρότυπο πίστης, πραότητας και εγκράτειας, στοιχεία που χαρακτήριζαν κάθε του πράξη και υπενθυμίζει πως με την ταπεινότητά του απέκτησε αληθινό μεγαλείο, ενώ με την εκούσια φτώχεια έγινε πηγή πλούτου για τους άλλους. Το τροπάριο κορυφώνεται στην ικεσία προς αυτόν να μεσιτεύει για τη σωτηρία των ψυχών μας, τονίζοντας τη διαρκή του παρουσία στη ζωή των πιστών.

Άγιος Νικόλαος, 13ος αι.
Μονή Σινά

Από το βαθύ πνευματικό περιεχόμενο του τροπαρίου προς τον Άγιο Νικόλαο εμπνεύστηκε ο Arvo Pärt τη σύνθεσή του "O Holy Father Nicholas", ένα χορωδιακό έργο a cappella για μικτή χορωδία, γραμμένο το 2021.
Το έργο δημιουργήθηκε με αφορμή την ανοικοδόμηση και τα εγκαίνια της ελληνορθόδοξης εκκλησίας του Αγίου Νικολάου στο Ground Zero της Νέας Υόρκης, εκεί όπου ο αρχικός ναός καταστράφηκε στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου. Η πρώτη του εκτέλεση έγινε στο Μητροπολιτικό Μουσείο της πόλης.

Το κείμενο της σύνθεσης ταιριάζει απόλυτα με την πνευματική γλώσσα του Περτ.
Η μουσική του, λιτή και καθαρή, με τη χαρακτηριστική γραφή tintinnabuli, δημιουργεί μια ήρεμη, προσευχητική ατμόσφαιρα. Οι απλές μελωδίες και η διακριτική αρμονία μεταφέρουν στο σημερινό ακροατήριο το ίδιο πνεύμα ευσέβειας και κατάνυξης που υπάρχει και στο τροπάριο του Αγίου Νικολάου.

Ως αφιέρωμα στην επανίδρυση του ναού, το έργο αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό. Αποτελεί έναν ήχο μνήμης αλλά και ελπίδας, έναν ύμνο που συνδέει το παρελθόν με την αναγέννηση και τιμά την ταπεινότητα και τη σιωπηλή δύναμη της πίστης. Το αποτέλεσμα είναι μια συγκινητική, κατανυκτική μουσική σελίδα που εντάσσεται αρμονικά στο ώριμο ύφος του συνθέτη και συνεχίζει, με τρόπο σύγχρονο, την παράδοση του σεβασμού και της αγάπης προς τον Άγιο Νικόλαο.

Arvo Part: "O Holy Father Nicholas":

 Στο μπλογκ υπάρχουν πολλά κείμενα προς τιμήν του Αγίου Νικολάου. Περιηγηθείτε!